Strony

piątek, 7 sierpnia 2026

,,Duch w teatrze...''

 

,,Zerka zza kurtyny, przenika przez teatralne ściany. Nie zostawia śladów ani w foyer, ani na deskach scenicznych. Wiemy jednak, że tu jest – DUCH TEATRU. Będzie nas straszył czy przyniesie życiowe drogowskazy? Pomoże rozwiązać zagadki z przeszłości czy jeszcze bardziej namiesza? Pewne jest tylko jedno – młodzi szczecińscy pisarze znów ostrzą pióra – tym razem chcą swoich czytelników przestraszyć, pobudzić do refleksji i dostarczyć niezapomnianych wrażeń. W tej edycji przenosimy się w wyjątkowe miejsce – do Teatru Lalek ‘Pleciuga’ - i zwiedzamy jego najmroczniejsze zakamarki. Czy wyjdziemy z tego cało? Zapewne wie to tylko nasz wszechwiedzący narrator...’’ - z blurbu




Fot. za: Andrzej Szkocki/ GS24.pl


W sierpniu 2026 r. przeczyłem antologię ,,Duch w teatrze… Opowiadania ze szczyptą grozy!’’ pod redakcją Żanety Juszkiewicz z 2023 r. Autorami 21 krótkich opowiadań są: Nadia Wiedro, Stanisław Szpalerski, Maja Matuszewska, Antoni Kućko, Amelia Bryja, Filip Korpysa, Lena Piskorz, Kacper Kubik, Weronika Mielech, Malwina Iskra, Aleksandra Warlikowska, Hanna Jasińska, Hania Szylkiewicz, Liliana Roszatycka, Alicja Kubiak, Iga Głowacka, Łucja Tabaczek, Palina Tsiartsichnaya, Hania Rzeszowska, Adrian Kiciński i Dominika Ficek. Tytuł zbioru nawiązuje do powieści gotyckiej Gastona Leroux ,,Upiór w operze’’ (1911).



Akcja rozgrywa się przeważnie w XXI wieku w Szczecinie, Nowym Jorku, Taorminie we Włoszech i w Atenach. W jednym z utworów została opisana nieplanowana podróż w czasie do 8 czerwca 1868 r.



Zgodnie z toposem literatury grozy zostały przedstawione jako zjawy osób zmarłych, ukazujące się żywym. Najczęściej pragnęły załatwić sprawy, którym nie zdołały sprostać za życia. Czasem rzekomy ,,duch’’ okazywał się seryjnym mordercą (np. ,,czerwony duch’’). Zmarła Annabelle pragnęła po śmierci nadal grać w teatrze. (Poza imieniem nie miała nic wspólnego z opętaną lalką z legendy miejskiej). Fio, zjawa młodej, zmarłej Amerykanki pomściła śmierć swojej rodziny, zabijając odpowiedzialnych za nią gangsterów. Następnie zatrudniła się w teatrze, gdzie udawała żywą osobę. Deimos (grec. Trwoga) , nieszkodliwy duch z Teatru ,,Pleciuga’’ został niesłusznie posądzony o kradzież sztucznej biżuterii, potrzebnej do odegrania roli królowej Anny i zniszczenie atrapą sztyletu kamer monitoringu. Spoiler: winna okazała się aktorka chcąca opóźnić przedstawienie z powodu tremy. Dwukrotnie został wykorzystany motyw dybuka 1. W folklorze żydowskim był to duch zmarłego, który opętywał żyjących. Dobry dybuk, Edward pomógł aktorowi w odegraniu roli na scenie. Zły dybuk, Kazimierz przejął ciało swojego siostrzeńca czy bratanka, chcąc zemścić się na jego rodzicach.



Lalki z ,,Pleciugi’’ (pacynki, marionetki, kukły, jawajki) ożywały nocą. Za dnia lękały się wycieczek szkolnych. Podczas jednej z nich rozwydrzony chłopiec urwał głowę lalce Szeherezady, którą kochał kominiarczyk. Odtąd w teatrze ukazuje się zjawa Szeherezady z głową kominiarczyka.



W 1953 r. Joanna Nowa, odtwórczyni roli szekspirowskiej Julii miała na szyi wisiorek ze złotą łezką. Niestety przedmiot był obciążony klątwą. Aktorka zmarła uduszona przez naszyjnik. W XXI wieku aktorka Gabriela zdołała uniknąć jej losu, grając bez feralnego naszyjnika.




Ryc. za: Lisa Luree


W opowiadaniu Filipa Korpysy gdzieś na amerykańskim odludziu dochodziło do niewyjaśnionych zaginięć. Przypisywano je sekcie lub kosmitom. W tle pojawił się człowiek w foliowej czapce, wierzący w teorie spiskowe (tzw. foliarz).




Ryc. za: Gods and Heroes: Beyond the Stories Wiki


Boska Piątka była współczesną, fikcyjną sektą z Aten. Czciła bogów Olimpu, składając im ofiary z ludzi. Sekciarze uprowadzili dwie amerykańskie nastolatki. Na szczęście ich koledzy i koleżanki (z Polski, Hiszpanii, Włoch, Brazylii, Kazachstanu…) uratowali je fortelem. Uczestnicy turnusu, przebrani za starożytnych bogów przekonali neopogan, że nie chcą krwawych ofiar. Pomimo optymistycznego zakończenia pozostało niepokojące pytanie: dlaczego grecka policja tolerowała zbrodniczy kult?



Palina Tsiarsichnaya nawiązała do wierzeń słowiańskich. Córki Baby Jagi, Aneta i Róża były metamorfomagami (jak wskazuje nazwa posiadały zdolność zmiany postaci tak jak niektórzy bohaterowie ruskich bylin). W Szczecinie urzędowała Państwowa Kontrola Bytów Nadprzyrodzonych (zwanej dla niepoznaki Państwową Kontrolą Budżetu Należnościowego). Instytucja ta nadzorowała słowiańskie demony (rusałki, lesze, licha, strzygi). Dyrektorem teatru ,,Rusałka’’ (poprzedniczki ,,Pleciugi’’ w latach 1953 – 1957) był Szymon Lagun. Jego nazwisko pochodzi prawdopodobnie od słowa lagun (zniekształcone: legwan). W XXI wieku była to nazwa groźnego gada siedzącego na drzewie w Krakowie, który okazał się … rogalikiem 2.



1 Odsyłam do posta: ,,Dybuk’’.

2 Odsyłam do posta: ,,Lagun’’.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz