,,Baśń o zwariowanym królestwie''

 

W kwietniu 2024 r. obejrzałem czeską komedię fantasy ,,Baśń o zwariowanym królestwie’’ znaną też pod tytułem ,,Śmiecholandia. Zwariowane królestwo’’ (czes. ,,Rachanda’’) z 2016 r. w reżyserii Marty Ferencovej.

Akcja rozgrywa in illo tempore w dwóch fikcyjnych królestwach: Różowym i Liliowym, oddalonych od siebie o rzut kamieniem. Z filmu dowiadujemy się również o istnieniu królestw Bursztynowego, Alabastrowego i Krainy Wielkich Jezior. Jedynym krajem znanym z naszej rzeczywistości była Brandenburgia, skąd pochodziły ziemniaki.

Ludzie obawiali się Czarnego Lasu zamieszkanego przez istoty z wierzeń ludowych. Te ostatnie okazują się jednak bardziej sympatyczne od ludzi. Władała nimi Królowa Lasu, białowłosa czarodziejka zdolna do bilokacji. Jej doradcą był stary gnom. Czarny Las zamieszkiwały skrzaty, odżywiające się dżdżownicami, elfy (potrafiły zatańczyć na śmierć co jest charakterystyczne dla słowiańskich wił), driady (zielonoskóre łuczniczki wyraźnie zainspirowane ,,Wiedźminem’’, od dawna bardzo popularnym w Czechach), troll oraz hejkal, w polskim przekładzie nazwany wyjcem, humanoid pokryty zielonym futrem.

Przyczyną szaleństwa w Liliowym Królestwie była woda z dodatkiem szaleju i niezgrabki. Królowa Lasu podała ten eliksir drwalowi, który wbrew umowie wycinał święte dęby. Później zielarka sprzedawała ludziom wodę z dodatkiem tych ziół, co pogrążyło całe królestwo w chaosie. Film przedstawia perypetie Kuby i Macieja, duetu młodych złodziei o raz rozpieszczonej i samolubnej księżniczki Marketki. Dzięki ingerencji Królowej Lasu owi trzej bohaterowie zmieniają się na lepsze. Maciej okazuje się zaginionym księciem Wilhelmem i poślubia Marketkę.

Jest to bardzo dobry film familijny, zabawny i z sensownym morałem :).

Chrześcijańska symbolika Edypa

 ,,W epoce bizantyjskiej Króla Edypa interpretowano bez wątpienia  jako mękę Edypa, to znaczy jako figura, której Chrystus był consumatio. Już wtedy postrzegano Edypa jako ofiarę, jako niewinnego, któremu narzucono cierpienie. Widziano w nim prefigurację cierpień Jezusa. To, moim zdaniem, zdecydowanie najgłębsze odczytanie Edypa. Nie mogło zostać sformułowane przy użyciu pojęć teoretycznych, jakich używamy dzisiaj, była tam jednak trafna intuicja - przeczucie niewinności ofiary'' - René Girard ,,Początki kultury''

 

,,125 baśni do opowiadania dzieciom''

 

Władysław Kopaliński (1907 – 2007) był wybitnym erudytą i autorem słowników. Opowiadano o nim legendę miejską, w której pod jego nazwiskiem publikował zespół uczonych, bowiem niektórym ludziom tak trudno było uwierzyć w jego rozległą wiedzę.

W kwietniu 2024 r. przeczytałem jego antologię ,,125 baśni do opowiadania dzieciom’’. Zawiera bardziej lub mniej znane baśnie, legendy, a nawet mity, klasyczne utwory braci Grimm, Perraulta, Andersena, Carla Gozziego, ,,Baśnie 1001 nocy’’, ludowe opowieści z Polski, Czech, Rosji, Finlandii, Francji, Włoch, Chin i Indii.

Na jej kartach znajdziemy takie postaci jak: Jaś i Małgosia, Czerwony Kapturek, Tomcio Paluch, Brzydkie Kaczątko, Świniopas, Ali Baba, Eros i Psyche, Rama i Sita, Kopciuszek, królewna Śnieżka, Ośla Skórka, Sinobrody, Aladyn, Ahmed i wróżka Pari Banu, Siakuntala, Merlin, Janosik, Turandot, królewna na ziarnku grochu, Madej, Twardowski, Jan Baptysta i jego kochająca żona, Małgorzata, Paryzada i jej dwaj bracia i wiele innych.

Można w niej przeczytać o takich istotach jak: słowik, który ocalił śpiewem chińskiego cesarza od śmierci, potworny koń i kobyła terroryzujące ludzi, indyjski wampir (vetala) opowiadający bajki radży, społeczność muzułmanów mieszkających w morzu (jednym z nich był Abdallah, który handlował ze swoim imiennikiem z lądu), dżiny, anioły, diabły (w tym Boruta i Belzebub), gliniany człowiek (pożarł ojca, matkę i wszystko co napotkał, aż został rozbity kopytem łosia), biały kos przywracający młodość, królewna zaklęta w żabę, Helena – królowa gołębi, poślubiona przez żołnierza, którego diabeł zamienił w … telewizor, olbrzym nie znający wódki, który przeniósł kupca przez morze itp.

Autor preferował wersje złagodzone np. Śnieżka przebaczyła macosze, siostry Kopciuszka też wyszły za mąż. Uwspółcześniony przez niego Dzielny Ołowiany Żołnierzyk stał się plastikową zabawką, kochającą lalkę Barbie.

Smutna refleksja

 Odnoszę wrażenie, że współczesny człowiek woli być głupi niż nudny. 

Oniricon cz. 1021

             Śniło mi się, że:

- w komiksowym zestawieniu książek, które tłumacze boją się przekładać znalazłem opowiadanie ,,Nitocris'' H. P. Lovecrafta i ,,Biblię szatana'' Antona La Veya,

- w czasach Wielkiej Lechii królowie Białorusi posiadali pierścień Kryszenia pozwalający im rozdzielać się na wiele osób w celu uprawiania seksu z wieloma żonami naraz,

- C3PO poślubił kobietę - robota pokrytą złotą blachą,

- trzymałem w ręku brzanę brokatową z Amazonki, która potrafiła zjeść człowieka tak jak pirania,

- następnym papieżem zostanie Łotysz, lubiący przechadzać się po polu wśród zbóż i oskarżony o ludobójstwo podczas II wojny światowej,

- przed zaśnięciem oglądałem w telewizji amerykańską kreskówkę o złodziejach zwłok, potem nie mogąc zasnąć poszedłem pobiegać do parku, po powrocie ogarnął mnie lęk na ciemnej klatce schodowej, chciałem zapalić światło i wołać o pomoc, lecz nie umiałem wydobyć z siebie głosu,

- przebaczyłem czarnemu plezjozaurowi żyjącemu w wypełnionym wodą zamkowym lochu i ukraińskim rolnikom zalewającym Polskę ich zbożem,

- w okresie międzywojennym Pan Sołtys z Pawlaczycy  uczestniczył w seminarium nauczycielskim , aby móc edukować chłopów ze swojej wsi,

- Lew Tołstoj napisał opowiadanie o prawosławnym mnichu, który potajemnie wyznawał nauki Konfucjusza, został w swojej celi uduszony przez czarnego diabła, kiedy siostra okazała radość z powodu jego śmierci, sama zginęła w płonącym pociągu,

- Żydzi z Jawora na średniowiecznym Śląsku mieli piwnicę wypełnioną armię golemów z szarej gliny, które miały ich bronić przed pogromami,

- nocą przez dżunglę w Tajlandii lub Indonezji szły gobliny o szarej skórze i czerwonych oczach,

- zobaczyłem swojego sąsiada z sąsiedniego domu jak żebrał pod kościołem,

- byłem pielęgniarką wierzącą, że posągi moai znajdują się w Wielkiej Brytanii, uwięziono mnie w szpitalu psychiatrycznym, a ja miałem (am) nadzieję, że mój ukochany mnie uwolni,

- Dobko Puchała i inni polscy rycerze walczący po stronie husytów przenieśli się po śmierci do równoległego świata władanego przez Wielką Boginię,

- współczułem Aleksandrowi Łukaszence gdy jego synowie Udaj i Kusaj utonęli w smole w La Brea, córka Daria spłonęła w samochodzie, a żona Ludmiła lub Swietłana odeszła od niego,

- mamut cesarski został paleontologiem i dążył do odkrycia prawdy o wydarzeniach w La Brea, gdzie odkryto prehistoryczną sowę,

- wieczorem wracałem do domu razem z Janesem ov Calcium pociągiem, który zamienił się w autobus, za oknem leżał śnieg, zaś pasażerowie nosili grube futra, byłem zakłopotany, gdy Janes zapytał mnie dlaczego nie wierzę w globalne ocieplenie. 

Zaskakująco dojrzała myśl Stanisława Szura

 Jeśli zmarnujesz czas, to sam Proust ci go nie pomoże odzyskać. 

,,Sandały rybaka''

 

,,Przybyłem z dalekiego kraju’’ - św. Jan Paweł II

Morris West (1916 – 1999) był australijskim pisarzem i dramaturgiem, autorem ,,Adwokata diabła’’ i ,,Klaunów Boga’’. Kilkanaście lat spędził w klasztorze kongregacji Braci w Chrystusie. Mieszkał w USA i Europie.

W kwietniu 2024 r. przeczytałem po raz drugi jego powieść political fiction ,,Sandały rybaka’’ (ang. ,,The Shoes of the Fisherman’’). Jest to powieść o słowiańskim papieżu napisana 15 lat przez wyborem Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową.

Akcja rozgrywa się w drugiej połowie XX wieku w Rzymie i Watykanie. Głównym bohaterem był nowo wybrany, fikcyjny papież Kirył I (Ukrainiec Kirył Łakota). Nosił brodę i miał bliznę na twarzy. W przeszłości był więźniem sowieckich łagrów. Dał się poznać jako człowiek łagodny i pokorny, dążący do reformy Kościoła katolickiego, aby przybliżyć go ludziom.

Ważną i niejednoznaczną rolę odgrywa w powieści sowiecki przywódca Kamieniew (jego nazwisko nosił bolszewicki polityk Lew Kamieniew, żyjący w latach 1883 – 1936), choć literacki gensek przypomina też Nikitę Chruszczowa (1894 – 1971). Początkowo Kamieniew torturował Kiryła w łagrze, później jednak umożliwił mu ucieczkę z ZSRR. Papież Kirył (niczym św. Jan XXIII) prowadził negocjację mające zapobiec wojnie atomowej między USA a ZSRR.

W powieści obecny jest również wątek nieudanego romansu między amerykańskim dziennikarzem, George’m Faberem, a młodą i lekkomyślną Chiarą, żoną włoskiego polityka Corrada Calitriego.

Chociaż Autor odżegnywał się od nawiązań od czasów mu współczesnych może się takowych dopatrzeć. Przykładowo polski prymas Potocki przypomina bł. Stefana Wyszyńskiego, zaś jezuicki paleontolog i teistyczny ewolucjonista, Jean Telemond był wzorowany na o. Pierre Teilhardzie de Chardin.