sobota, 3 października 2026

,,Klątwa''

 

,, […] Powszechne było też mniemanie, że dusze zmarłych przybierają postacie najczęściej ptaków: jaskółek, gołębi (białe gołębie), kruków, orłów, jastrzębi, skowronków, bocianów, wróbli, puszczyków, wron [...]’’ - Tadeusz Maciej Ciołek, Jacek Olędzki, Anna Zadrożyńska ,,Wyrzeczysko’’

 


W październiku 2026 r. przeczytałem ,,Klątwę’’, tragedię Stanisława Wyspiańskiego z 1899 r.




Ryc. za: MinigniewSlavic 


We wsi Gręboszowie pod Tarnowem żył surowy Ksiądz, zwalczający zabobony wśród swoich parafian. Tymczasem wieś nawiedziła katastrofalna susza. Jej powodem był Ksiądz, który łamiąc ślub celibatu, spłodził dwoje dzieci z Młodą. (Choć takie rzeczy mogą zdarzyć się również w rzeczywistym świecie, głupi jest ten, kto uważa, że wszyscy księża postępują w ten sposób). Wyspiański ukazał konflikt między oficjalną religią katolicką a wiarą ludową, przechowującą pozostałości pogaństwa. Reprezentantem wiary ludowej był mieszkający w lesie Pustelnik. Poradził chłopom spalić na stosie ofiarę z płodów rolnych. Uwiedziona przez Księdza, Młoda zdecydowała się ofiarować życie swoje i dzieci na stosie, by zażegnać suszę. Pustelnik i Ksiądz na próżno próbowali ją powstrzymać. Po złożeniu ofiary dusze matki i dzieci ukazały się pod postacią trzech białych gołębi. Nastąpiły jednak dalsze, tym razem przerażające metamorfozy. Młoda zamieniła się w Strzygę, podpalająca wieś w akcie zemsty. Ostatecznie upadła na ziemię i została zabita. Bijące pioruny oznajmiały dalsze trawie Bożego gniewu.



Austriacka cenzura zakazała dramatu. Po raz pierwszy został wystawiony 23 października 1909 r. w Łodzi przez Aleksandra Zelwerowicza (1877 – 1955). W 2017 r. spore kontrowersje wywołał spektakl ,,Klątwa’’ Olivera Frljicia na motywach dramatu Wyspiańskiego.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz