Słodka jak sól

 ,,Machiguenga, peruwiańskie plemię znad Rio Madre de Dios, ma tylko jedno słowa na oznaczenie słodkiego lub gorzkiego. Indianie ci opowiadają (...), że pewne nadprzyrodzone stworzenie 'słodkie jak sól', miało męża, który nieustannie je lizał. Zirytowane zmieniło go w pszczołę [...], która jeszcze dziś jest łasa na ludzki pot.

    Kobieta ta wyszła za Indianina, którego żywiła gotowanymi rybami. Zdziwiony tak obfitym pożywieniem, mężczyzna zaczął śledzić małżonkę i stwierdził, że wydobywa ona ryby z odbytu (...), co bardzo go zbrzydziło. Kiedy robił jej z tego powodu wyrzuty, zmieniła go w kolibra, który żywi się nektarem kwiatowym i pająkami. Sama zmieniła się w solną skałę, która odtąd służy Indianom za źródło soli (...)'' - Claude Lévi - Strauss ,,Od miodu do popiołów'' 

Bohaterka ta przypomina mi trochę biblijną żonę Lota, który zamieniła się w słup soli.

Południowoamerykański mit o pochodzeniu Plejad

 ,,W mitach plemion znad rzek Branco i Uapés (Tariana, Tukano [...]) prawodawca imieniem Bokan lub Izy odsłania swoje nadprzyrodzone pochodzenie za pomocą mitu w micie [...]. Jego ojciec, wyjaśnia, był wielkim prawodawcą imieniem Pinon, zrodzonym z dziewiczej mniszki, która uciekła z zamknięcia, by znaleźć sobie męża, i którą Słońce zapłodnił za pomocą cudu. Wróciwszy do swoich bliskich z dziećmi, Dinari (tak brzmiało imię tego dziewczęcia) skłoniła syna, by położył kres zamykaniu dziewcząt, co ten uczynił, ale wykluczył spośród beneficjentek swoją siostrę Meenspuin o włosach zdobionych przez siedem gwiazd. Gdy dziewczyna rwała się do małżeństwa, aby uleczyć ją z tego pragnienia i zachować jej cnotę, Pinon umieścił ją na niebie, gdzie stała się Ceucy, Plejadami, a sam zmienił się w gwiazdozbiór podobny do węża (...)'' - Claude Lévi - Strauss ,,Od miodu do popiołów''

 

Jurupari

 ,,W bardzo dawnych czasach, gdy rządziły kobiety, oburzony tym stanem rzeczy Słońce chciał go naprawić, znajdując wśród ludzi, których zamierzał zreformować i podporządkować swoim prawom, kobietę doskonałą, która mogłaby zostać jego towarzyszką. Potrzebował wysłannika. Sprawił więc, że dziewicę Ceucy zapłodnił sok z drzewa cucura lub puruman (...) kapiący na jej piersi [lub niżej, według mniej przyzwoitych wersji]. Dziecko nazwane Jurupari odebrało władzę kobietom i oddało ją mężczyznom. Aby uwydatnić niezależność mężczyzn, Jurupari polecił im celebrować święta, z których kobiety byłyby wykluczone, i nauczył ich sekretów, które mieli przekazywać sobie z pokolenia na pokolenie. Każą kobietę, która by je poznała, miała czekać śmierć. Ceucy była pierwszą ofiarą tego bezlitosnego prawa ustanowionego przez jej syna, który do dziś poszukuje kobiety wystarczająco doskonałej na to, by stać się małżonką Słońca, ale nie znajduje (...)'' - Claude Lévi - Strauss ,,Od miodu do popiołów''

 

Mity o aguti

,,Aguti nie pojawia się tu przypadkiem. Wiemy bowiem, że w mitach z Gujany (...) zastępuje tapira w roli mistrza drzewa życia, choć jak się wydaje, gra ją inaczej: tapir, mistrz dziko rosnących owoców, był też mistrzem roślin uprawnych w czasie, gdy rosły one dziko na drzewie, gdy tymczasem aguti, złodziej roślin uprawnych, wydaje się mieć prawo pierwszeństwa do nich: Indianie znad Rio Uaupés zaczynają zbiory manioku od obrzeża pola, by, jak mówią, zwieść przychodzącego z pobliskiego buszu aguti, który będzie myślał, że nie ma już nic od ukradzenia (...). W mitach, z kolei, w których aguti jest pierwszym mistrzem drzewa życia, trzyma się ziarnko kukurydzy w spróchniałym zębie - termin ten można by umieścić na wierzchołku trójkąta, którego pozostałe wierzchołki zajęłyby uzębiona kapibara i bezzębny mrówkojad. Wydaje się więc, że w myśli mitycznej aguti miała łączyć połowiczną wartość semantyczną tapira egoisty i łakomczucha z inną wartością, którą kapibara i mrówkojad wyrażają każde po połowie'' - Claude Lévi - Strauss ,,Od miodu do popiołów'' (przypis 1 na str. 210)

Mit o kajmanie

 ,,Opowieść, w której występuje kajman (...), dotyczy prawdopodobnie innej żony Kuwai [...]. Gdy pewnego dnia spała w hamaku, Kuwai wysłał Kajmana po płonący patyk do zapalenia papierosa. Kajman zobaczył kobietę i zapragnął z nią spółkować. Ona się opierała. Udało mu się jednak wejść na nią, ale ona wyżarła mu cały przód brzucha wraz z penisem. Przyszedł Kuwai i powiedział Kajmanowi, że go ostrzegał. Wziął gładki kamyk, naprawił nim brzuch zwierzęcia i wrzucił kamyk do wody ze słowami: 'Zawsze będziesz zjadany' (...)'' - Claude Lévi - Strauss ,,Od miodu do popiołów''

 

 

Mit o boa dusicielu

 ,,Według innej wersji kobieta bierze sobie węża boa na kochanka. Kuwai ich demaskuje i zabija zwierzę, z którego daje żonie do jedzenia penisa pokrojonego na ćwiartki, by myślała, że to małe rybki. Kiedy żona dowiaduje się o żonie kochanka, zmienia się w drzewo'' - Claude Lévi - Strauss ,,Od miodu do popiołów''

Podobną historię można przeczytać w ,,Dekameronie'' Giovanniego Boccaccia, gdzie jednak bohaterami byli wyłącznie ludzie, zaś niewierna żona zamiast penisa, dostała do zjedzenia serce kochanka (po czym umarła). 

Mity o delfinach amazońskich

 ,,W Gujanie i w całym regionie Amazonii ci wodni uwodziciele płci męskiej lub żeńskiej lubią przybierać postać walenia, na ogół inii (Inia geoffrensis). Zdaniem Batesa (...) inia stanowiła przedmiot tak silnych zabobonów, że nie wolno było jej zabijać (...). Zwierzę to, jak wierzono, przybiera czasem postać niezwykle pięknej kobiety wabiącej młodzieńców nad wodę. Jeśli któryś pozwoli się uwieść, kobieta obejmuje go wpół i wciąga na głębiny. Szipaja (...) uważają, że delfiny pochodzą od cudzołożnej kobiety i jej kochanka, zmienionych tak przez jej męża - w dzieciństwie źle traktowanego - gdy ujrzał ich w uścisku po długim spółkowaniu (...). Bliżsi Warao Piapoko znad dolnej Guaviare, dopływu Orinoko, wierzyli w złe duchy, które miałyby za dnia przebywać na dnie wód, a nocą wychodzić, by błąkać się po okolicy, 'płacząc jak małe dzieci''' (...)'' - Claude Lévi - Strauss ,,Od miodu do popiołów''