,,Rękopis znaleziony w smoczej jaskini''

 

,,Błogosławieni twórcy legend za swe rymowanie

rzeczy nie znalezionych w rejestrach czasu’’

- J. R. R. Tolkien ,,Mythopoeia’’  

 

W 2006 r. po raz pierwszy sięgnąłem po książkę popularnonaukową Andrzeja Sapkowskiego ,,Rękopis znaleziony w smoczej jaskini. Kompendium wiedzy o literaturze fantasy’’. To łączące erudycję z humorem dzieło nawiązuje swym tytułem do powieści Jana Potockiego ,,Rękopis znaleziony w Saragossie’’ (1805).

Sapkowski omawiał w nim historię i cechy szczególne literatury fantasy. Odpierał ataki ze strony głównego nurtu i science fiction (niestety wciąż wielu ludzi jest uprzedzonych do fantasy…). Przedstawiał słownictwo fachowe. Omawiał poszczególne rodzaje fantasy, typy bohaterów i bohaterek (w tym ukazał 10 – stopniową skalę fantastycznego feminizmu) oraz zagraniczne nagrody branżowe. Podjął udaną próbę ułożenia własnego kanonu fantasy¹. Całość zakończył kalendarium obejmującym (w pierwszym wydaniu) lata 1901 – 2001.

Autor podkreśla, że fantasy nie jest w niczym gorsza od innych gatunków literackich. Tak jak np. science fiction zawiera w sobie zarówno dzieła dobre (np. ,,Władca Pierścieni’’ J. R. R. Tolkiena , czy ,,Ziemiomorze’’ Ursuli K. Le Guin) jak też złe (np. pełen wypaczonej erotyki ,,Gor’’ Johna Normana).

Pokazuje też, że początki gatunku są jeszcze wcześniejsze niż twórczość Tolkiena i R. E. Howarda. Jako ojców założycieli fantasy wymienia takich (często mało znanych) twórców jak: William Morris (1834 – 1896) ², Lord Dunsany (1878 – 1956) ³, Henry Rider Haggard (1865 – 1925) ⁴, Eric Rucker Eddison (1882 – 1945), James Branch Cabell (1879 – 1958), Arthur Machen (1863 – 1947), Helena Bławatska (1831 – 1891) ⁵, Talbot Mundy (1879 – 1940), Clark Ashton Smith (1893 – 1961) ⁶, David Lindsay (1878 – 1945), Abraham Merritt (1884 – 1943) ⁷, Edgar Rice Burroughs (1875 – 1950) ⁸ i Aleksander Grin (1880 – 1932). W zestawieniu tym moje zastrzeżenia budzi brak George’a MacDonalda (1824 – 1905); chrześcijańskiego pisarza, który wywarł duży wpływ na C. S. Lewisa i w mniejszym stopniu również na J. R. R. Tolkiena. ⁹ Autor ten jest znany Sapkowskiemu o czym świadczy obecność jego dzieł w notkach bibliograficznych. Odnośnie uwzględnionej przez Sapkowskiego ,,Izydy odsłoniętej’’ pióra Heleny Bławatskiej, jej wpływ na fantasy można porównać do wpływu prac Ericha von Dänikena na science fiction.

Autor sięgnął głęboko do mitycznych, legendarnych i baśniowych korzeni fantasy. W jego leksykonie można znaleźć hasła odnoszące się do przekazów mezopotamskich (Gilgamesz), indyjskich (Kalki, Garuda), perskich (Abraxas, Rok), żydowskich (Lilith, Lewiatan, Golem, dybuk), greckich (np. pełna lista Argonautów), celtyckich (np. Tuatha de Dannan, Mabinogion, Ys i wiele innych), arturiańskich (Artur, Ginewra, Merlin, Gawain, Galahad, Perceval, Pani Jeziora, Szczekająca Bestia; swoją drogą Sapkowski napisał wcześniej szkic ,,Świat króla Artura’’), romańskich (paladyni, Ogier Duńczyk), hiszpańskich (Amadis z Walii, smoczyce Kolubryna i Vibria), portugalskich (bruxsa), belgijskich (Gombrinus, flamandzki grajek, który przechytrzył Belzebuba i stał się wytwórcą markowego piwa), germańskich (Nibelungi, Dytryk z Bern, Walter o Mocnej Ręce, Wittig), staroangielskich (Beowulf, Łowca Hern), skandynawskich (Thor, Odyn, Loki, Norny), fińskich (Vainamoinen), słowiańskich (rusałki, brukołaki, leszy, Baba Jaga, Kościej, Gorynycz, Oleg, Ilja Muromiec, kikimora, bannik, Czarnobóg, zmory, wampir, wilkołak), arabskich (ghul, dżinn, fatalne pierdnięcie Abu Hasana – jedna z mało znanych ,,Baśni 1001 nocy’’), haitańskich (zombie) i współczesnych (wicca, Rogaty Bóg i gremliny).

Jako pisarz fantasta mam ogromny dług wobec Sapkowskiego, nawet jeśli nie podzielam niektórych jego opinii (np. gdy nazywa przeciwników Halloween ,,zajadłymi dewotami’’). Pod wpływem lektury jego leksykonu wprowadziłem do swojej mitologii slawianistycznej ruskiego potwora Czudę Judę (podobnego do byka), onocentaura (do pasa człowiek, od pasa osioł), Marię Mariewną, której antagonistą był tyran Kościej III, asasynki (przedstawiłem je jako plemię wojowniczek żyjących w erze jedenastej na terenach dzisiejszego Pakistanu), smoczycę Kolubrynę i słowiańskiego demona, błotnicę (wymienionego w haśle o kikomorze).

1 Odsyłam do postów: ,,Kanon Sapkowskiego’’ i ,,Dopisane do kanonu’’.

2 Odsyłam do posta: ,,Las za światem’’.

3 Odsyłam do postów: ,,Lord Dunsany’’ i ,,Skarb Gibbelinów’’.

4 Odsyłam do postów: ,,Ayesha – afrykańska królowa’’, ,,Allan i Bogowie Lodów’’ oraz ,,Kleopatra’’.

5 Odsyłam do posta: ,,Przychodzi baba do lekarza’’.

6 Odsyłam do postów: ,,Miasto Śpiewającego Płomienia’’, ,,Ostatni hieroglif’’ i ,,Drugi cień’’.

7 Odsyłam do posta: ,,Księżycowy basen’’.

8 Odsyłam do postów: ,,Księżniczka Marsa’’ oraz ,,Tarzan i klejnoty Oparu’’.

9 Odsyłam do postów: ,,Złoty klucz’’ oraz ,,Księżniczka i chochliki’’.

Zechowie

 

,,Wzmianka o Janusie mającym cztery oblicza każe nam, rzecz prosta, myśleć o słowiańskich wyobrażeniach. Ale czy są one naprawdę dobrze poświadczone i autentyczne, oryginalne? Czy nie mamy tu do czynienia z zapożyczeniem pewnych wzorów antycznych? Krótko mówiąc, czy to nie Janus odżył pod imieniem i postacią Światowida?’’ - Aleksander Krawczuk ,,Mitologia starożytnej Italii’’

 

W Domu Enków zbudowanym wśród gałęzi Wielkiego Dębu, swój tron i komnatę miał również Janus, w erze pierwszej ukształtowany przez Ageja z obojczyka boga Niepodzielnego. Można było rozpoznać Janusa po dwóch twarzach, z których jedna patrzyła w przód, druga zaś w tył. Niewiele zachowało się opowieści o jego czynach, zaś największą czcią otaczali go Rzymianie.

Mikołaj Rymwid podaje, że w piątym wieku ery dziewiątej Janus obdarzył swą miłością rusałkę Zechinię, córkę wodnika Człucha, której włosy były zielone jak trawa. Pobrali się w Noc Kupały, po czym pan młody zabrał swą oblubienicę na Wielki Dąb złotym rydwanem zaprzężonym w parę zielonych smoków.

Zechinia napełniona czystym nasieniem Janusa, poczęła i porodziła szóstkę dzieci, trzech chłopców o imionach Findabir, Ogomek i Szelestyr oraz trzy dziewczynki nazwane Klina, Lindina i Lanula. Każde z tych dzieci miało dwie głowy pokryte zielonymi włosami, zaś krew płynąc w ich żyłach miała barwę fioletową. Byli to ojcowie i matki nowej rasy, która otrzymała nazwę Zechów. W piętnastej wiośnie życia, wszystkie trzy zaślubione sobie pary Zechów zstąpiły na Ziemię idąc po grzbiecie smoka Tęczyna. U stóp góry nazwanej później Rzip, Zechowie i ich potomstwo założyli wieś, którą na cześć swej matki nazwali Zechinia. Płacili dań królowym rusałek, utrzymując się z uprawiania zbóż i warzyw. W ludzie tym mężowie byli dzielnymi wojami odpierającymi napaści strzyg, wąpierzy, panków i goblinów. Niewiasty z kolei biegłe były w sztuce odczytywania rzeczy zakrytych z wody, lotu ptaków, wosku i zwierzęcych tropów. Raz do roku wchodzili na szczyt pobliskiej góry, gdzie sławili tańcem i biciem w bębny swego ojca Janusa i macierz Zechynię. Byli wiernymi poddanymi korony toropieckiej. Mimo to pod koniec dziewiątego eonu wszeteczna królowa Goplana III nakazywała swoim oprawcom krzyżować Zechów za to, że odmawiali brania udziału w jej bezeceństwach. Niedobitki tej rasy żyły jeszcze w erze trzynastej, otoczone opieką króla Czecha i jego syna Rzipa, pierwszych władców Bohemii.

Refleksja polityczna cz. 43

 

Współczuję wszystkim, którzy z powodu zbrodniczej wojny prowadzonej obecnie przez Rosjan na Ukrainie, zrazili się do ,,Mistrza i Małgorzaty'' Michaiła Bułhakowa :(. Sława Polsce i Ukrainie! Rękopisy nie płoną!

Oniricon cz. 840

         Śniło mi się, że:

- napisałem opowiadanie fantasy o Tarzanie,

- Maria Sokołowska była królową Polski i Wielkiej Brytanii, która znosiła duże jaja o ciemnozielonych skorupkach, z których wykluwały się dzieci,

- Katarzyna Kosińska była ubrana na biało i podeptała bosymi stopami Donalda Trumpa, który ją zgwałcił,

- czeskie imię Adalbert pochodzi od słów ,,Abomination of Yondo'',

- św. Wojciech był na Węgrzech, zastanawiałem się czy był również na Islandii,

- napisałem opowiadanie fantasy o młodym mężczyźnie, który przeżywał podobne przygody jak Małgorzata Nikołajewna, min. podczas balu stał nago na podwyższeniu, a piękne, nagie kobiety całowały go w kolano, potem wspomniałem o rozpustnej królowej Goplanie III, która nienawidziła dzieci,

- w XXI wieku na balu w Moskwie wydanym przez Lilith zjawiła się Inara, dziewczyna z dżungli wraz z Johnem Dillermandem, byli tam również Władimir i Anastazja Megre, Sanjaya z Lechii, Minionki, wilkołaki z kompleksu Riese, Dariusz Kwiecień z Jareckim, komandem gwałcicieli i duchami 666 esesmanów ochraniających jego aurę, oraz Edward i Bella Cullenowie (wymyślone przed zaśnięciem),

- Holger Danske założył Gdańsk, zaś według innych wersji uczynił to lechicki król Kodan,

- zaciekawiony chciałem wysłuchać w kościele konferencji o Maryi i wampirach,

- powiedziałem, że Konfucjusz, Zaratusztra, Budda i Mahawira poszukiwali prawdy, podczas gdy Jezus Chrystus jest Prawdą, zaś Mahomet kłamał,

- byłem neopoganinem i wymyśliłem własną, erotyczną wersję jogi, UWAGA: To tylko sen, na jawie jestem katolikiem,

- w pewnej wsi w Polsce ludzie są pożerani przez wilki noszące kolorowe uprzęże, w czasie II wojny światowej Niemcy polowali na te zwierzęta, w wiosce tej widziano również hieny cętkowane poruszające się na tylnych łapach,

- chodziłem do szkoły razem z kolegą Rosjaninem, który zrobił kupę w majtki,

- po przegranej wojnie na Ukrainie, Putin został przez Amerykanów usmażony na krześle elektrycznym, a potem jego zwłoki oblano benzyną i spalono,

- jakiś bluźnierca porównywał św. Jana Pawła II do hieny,

- Mama powiedziała cioci Ursuli ov Sienitice, która zlała się w jedno z panią Anią, że w dniu swojej śmierci uda się do szpitala, aby tam umrzeć,

- pierwsze wydanie ,,Nietoty'' Tadeusza Micińskiego zawierało czarno - białe ilustracje i inwokację do tytułowej Nietoty, pół - kobiety, pół - rośliny,

- Clark Ashton Smith zamieszczał w swoich książkach przepisy na fantastyczne potrawy,

- chciałem pójść na Marsz dla Życia mimo, że padał deszcz i rozczarowałem się gdy kolega pochwalił mordowanie nienarodzonych dzieci,

- opisywałem jak w 1993 r. jakiś mężczyzna poprosił rusałki ubrane na biało o pomoc w uprzątnięciu lasu z porzuconej broni i niewypałów, miały być one złożone w dolinie i spalone, w owym czasie UPR nazywała się KPN,

- liczyłem koziorogi i kowale występujące w mojej twórczości. 

,,Opowieści z kraju nad Wilią. Baśnie i legendy litewskie''

 

,,Litwo, Ojczyzno moja

ty jesteś jak zdrowie;

Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie,

Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie

Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie’’

- Adam Mickiewicz ,,Pan Tadeusz’’

 

 

W sierpniu 2022 r. przeczytałem antologię Anny Koprowskiej – Głowackiej ,,Opowieści z kraju nad Wilią. Baśnie i legendy litewskie’’ z ilustracjami Justyny Sokołowskiej.

Akcja rozgrywa się w różnych zakątkach Litwy, przeważnie w bliżej nieokreślonej przeszłości. Z postaci historycznych z zamierzchłych dziejów Litwy pojawiają się książęta Giedymin (1275 – 1341), założyciel Wilna i jego syn, książę trocki, Kiejsut (1297 – 1382), oraz pokutująca po śmierci, polska królowa Bona Sforza (1494 – 1557).

Przeplatają się wątki chrześcijańskie z pogańskimi. Z kręgu wierzeń chrześcijańskich pochodzą takie postaci jak Bóg (stojący na straży sprawiedliwości) i Matka Boska Ostrobrmska (troszczyła się o 12 królewiczów zaklętych w orły), a także anioły (za zgodą Maryi dały pieniądze z kościelnej puszki ubogiemu sierocie) i diabły (wyprowadzane w pole przez sprytnych bohaterów).

Na kartach książki przesuwa się też barwny korowód bóstw z mitologii pogańskich Bałtów.

Biruta, niegdyś służąca bogom jako wajdelotka (kapłanka) została małżonką księcia Kiejsuta,zaś po jego zamieniła się w boginię.

Inną deifikowaną władczynią była mityczna królowa Krumine (odpowiednik greckiej Demeter), ucząca swoich poddanych uprawy roli. Jej córkę porwał i poślubił Pokolo, bóg podziemnej krainy zmarłych, zwanej Pragaras. Pokolo uczynił porwaną dziewczynę boginią i miał z nią gromadkę dzieci. Całość przypomina grecki mit o Demeter i jej córce, Korze, porwanej przez Hadesa. 

Bóstwami były również Jurata, królowa Bałtyku, nieszczęśliwie zakochana w rybaku Castitisie, oraz olbrzymi wodny wąż Żaltis, którego zabili zazdrośni braci pięknej Egle.

Wileńska rusałka Usparime wcześniej była przykładną wajdelotką, dziewiczą kapłanką. Z powodu miłości do przystojnego rycerza została skazana na utopienie w worku razem z psem, kotem i żmiją.

Czarownice latały na miotłach i w każdą Noc Świętojańską urządzały sabat na szczycie góry Szatryi, gdzie tańczyły razem z diabłami. Władała nimi królowa, urodziwą Jauterite, żonę olbrzyma Aleisa.

Antologia opowiada też o takich istotach jak królowa mokradeł, mówiące wilki i niedźwiedź, dwie księżniczki zaklęte w potwory i odczarowane przez odważnych i uczciwych młodzieńców, duchy pięknych kobiet, czarnoksiężnik pokonany przez własnego ucznia, 12 – głowy żmij i żelazny wilk, który przyśnił się księciu Giedyminowi.

Książka zawiera wspaniałe opowieści spisane pięknym językiem ;).

,,W krainie Władcy Smoków''

 

,,Kiedy Logres naprawdę zapanuje nad Brytanią, kiedy bogini rozumu, boska jasność, naprawdę zasiądzie na tronie Francji, kiedy niebiański porządek będzie naprawdę przestrzegany w Chinach, wtedy, dopiero wtedy nastanie wiosna’’ - C. S. Lewis ,,Ta straszna siła’’

W 2022 r. obejrzałem australijsko – chińsko – polski serial science fantasy ,,W krainie Władcy Smoków’’ (ang. ,,Spellbinder: Land of the Dragon Lord’’) z 1997 r. w reżyserii Noela Prize’a. Był to sequel serialu ,,Dwa światy’’. ¹

Bohaterami była australijska rodzina Morganów spędzająca wakacje nad jeziorem; nastoletnia Kathy, jej starszy brat Josh, oraz rodzice: Carl i Vicky.

W roli antagonistki znów pojawiła się Ashka; rudowłosa i podstępna Mistrzyni Magii oraz Sharak, wódz hordy barbarzyńców.

Oprócz Australii z lat 90 – tych XX wieku, miejscem akcji są również liczne światy równoległe.

Tytułowa kraina Władcy Smoków przypominała starożytne Chiny. Jej cywilizacja stanowiła połączenie tradycji z nowoczesnością. Przodkowie jej mieszkańców przybyli tam 4 000 lat temu. Władcą Smoków był chłopiec Sun (ang. Sun - słońce), który miał starszą i mądrzejszą siostrę, Ayę. Władca Smoków nadał sobie tytuł Władcy Wszechświata. Oddawano mu cześć padaniem na kolana, opuszczeniem wzroku i milczeniem. Wszystkie wyrocznie były kontrolowane przez Pierwszą Wyrocznię (rodzaj komputera zasilanego światłem). W jej mechanizm była wbudowana duża maska z jadeitu, służąca jako kod dostępu, pasujący tylko do twarzy Ayi. Nad pałacem Władcy Smoków unosiły się okrągłe soczewki słoneczne, zaś tradycyjna pagoda służyła jako wieża otwierająca portale czasoprzestrzenne. Na niebie widywało się znaki takie jak dłoń i głos wydający rozkazy (iluzja za pomocą techniki). Mieszkańcy krainy posiadali też broń laserowa i posiadali zdolność do teleportacji za pomocą tronu. Młody uczony (scholar) Mek był uczniem Mistrza Linga, który kazał mu pracować nad grającymi klejnotami dla Władcy Smoków. Zamiast tego Mek wynalazł łódź transwymiarową pozwalająca podróżować do światów równoległych. Z jej pomocą przeniósł się nią do Australii lat 90 – tych, gdzie spotkał Kathy. W krainie Władcy Smoków nie znano fotografii, ani czekolady (Kathy poczęstowała nią dziecięcego władcę). Mimo wcześniej złożonej obietnicy Sun nie chciał pozwolić Kathy na powrót do jej świata, bo dobrze się z nią bawił. Uważał, że jak on nie ma rodziców, to i ona się bez nich obędzie. Uwięził Kathy w swoim świecie. Następnie zmusił Meka, aby zawiózł go do naszego świata po więcej czekolady.

Serial zawierał liczne nawiązania do historii Chin. Sun, mały, rozkapryszony chłopiec, otoczony przez poddanych niemal boskim kultem, przypominał Pu – i (1906 - 1967), ostatniego cesarza Chin. Tenże Sun mianował Ashkę generałem dowodzącym pomalowanymi rzeźbami co stanowi nawiązanie do Terakotowej Armii). Mały despota kazał Mekowi spalić łódź transwymiarową jako ,,zbyt niebezpieczną’’, co może stanowić aluzję to zaniechania przez Chińczyków dalekich wypraw morskich w XVI wieku. Sun uwięziony w naszym świecie przez Ashkę ukradł portfel i wyrzucił z niego pieniądze, myśląc, że są to bezużyteczne papiery. Scena ta bardzo mnie rozbawiła, bowiem w rzeczywistym świecie to właśnie Chińczycy wynaleźli banknoty (w Europie pierwsze banknoty wydrukowano dopiero w XVII – wiecznej Szwecji). Za Sunem wyruszył pościg właścicieli zmarnowanych pieniędzy.

Choć w serialu nie pojawia się ani jeden żywy smok, ma miejsce inne nawiązanie do ludowych wierzeń (a zapewne też do babilońskiego mitu o Oannesie; boskiej hybrydzie człowieka i ryby). Piękna i miła Jasmine zaopiekowała się Joshem znalezionym na brzegu jeziora w stroju nurka i uznała go za wodnika (,,duszka wodnego’’). Szczerze o tym przekonana, dała mu do zjedzenia surową rybę. Jego strój do nurkowania wzięła za ,,nogi ryby, skórę delfina’’ i pytała go o życie pod wodą. Jasmine przykuła go łańcuchem do drzewa, ponieważ chciała, aby Josh spełnił jej trzy życzenia. Chciała zostać wyznaczona przez Wyrocznię do pracy w teatrze dworskim. Josh udawał, że mu skóra wysycha i umiera, aby Jasmine pozwoliła mu uciec. Dziewczyna dała się nabrać, lecz Josha pochwycili rybacy, którzy chcieli, aby uczynił jezioro pełnym ryb. Żądali też natychmiastowych zbiorów ryżu. Wielkie było rozczarowanie Jasmine gdy Wyrocznia przeznaczyła ją do pracy garbarza. Wówczas dopiero Josh, aby wyprowadzić ją z błędu, zaczął na jej oczach ściągać kombinezon.

Pierwowzorem barbarzyńców Sharaka mogli być Mandżurowie, którzy w XVII wieku podbili Chiny. Barbarzyńcy przepuszczali ataki na granicę krainy Władców Smoków, ponieważ głodowali z powodu nieurodzaju we własnej ojczyźnie. Mieli swojego szamana (nosił róg na czole), który wróżył z pęku zwierzęcych kości. Została przeciwko nim użyta broń holograficzna (iluzja potężnego Wojownika, który sam jeden powstrzymywał barbarzyńców). Sun nie miał litości dla głodujących ludzi. Barbarzyńcy zaatakowali Josha gdy ten trafił do krainy Władcy Smoków. Vicky i Carl odstraszyli ich samochodem i w ten sposób uratowali syna. Ashka perfidnie zepsuła Wyrocznię i uciekła do barbarzyńców, którym pomogła w podboju krainy. Josh zaproponował użycie fajerwerków (swoją drogą jest to chiński wynalazek) do odstraszenie barbarzyńców. Potem Carl użył w tym celu samochodu i fajerwerków. Kiedy Sun dostał się do niewoli Ashki, nastąpiła kapitulacja. Sharak zdobył pałac i uwięził Suna i Ayę. Chciał poślubić Ayę wbrew jej woli, aby zostać Władcą Smoków. Nie zamierzał dzielić się władzą z Ashką. Aya i Sun ukrywali się w wiosce przed barbarzyńcami (w scenach tych pokazano, że wcale nie wszyscy barbarzyńcy byli źli). Po odzyskaniu interfejsu przez Kathy i Josha, Mek naprawił Wyrocznię. Ashka udając pannę młodą, udaremniła plany Sharaka poślubienia Ayi. Tymczasem siostra Suna za pomocą Wyroczni przepłoszyła hordy Sharaka. Pokonanym barbarzyńcom pozwoliła osiedlić się w równoległym świecie oczyszczonym ze zbuntowanych maszyn, molochów. Kathy i jej rodzina wrócili do swojego świata, zaś Ashka została skazana na wygnanie do bezludnego świata.

Ziemia Magów była miejscem akcji poprzedniego serialu. Pochodzący z niej Ashka i Gryvon zostali za ciężkie przewiny skazani na roboty przymusowe przez Mistrza Correona. Ashka zwiodła Kathy i Meka proponując im pomoc w ucieczce. Ukradła kombinezon energetyczny Mistrza Ekatha i przeniosła się do krainy Władcy Smoków, podczas gdy oszukany Gryvon został w Świecie Magów.

Świat quasi – XVIII – wieczny przypominał nieco georgiańską Wielką Brytanię. Kathy i Mek dostali się tam łodzią transwymiarową. Jego mieszkańcy mieli na swoje usługi automaty podobne do mężczyzn w perukach i ciemnych okularach. Woda niszczyła roboty, które pod okularami nie miały oczu. Był to świat postapokaliptyczny, w którym roboty pracowały w fabrykach. 200 lat temu wybuchła tam zaraza, w wyniku której ludzkość została przetrzebiona, Lekarstwo miało skutek uboczny lekarstwa. Ludzie stali się nieśmiertelni, ale też bezpłodni. Kathy była jedynym żywym dzieckiem w tym świecie. Lem i jego żona Guin (nawiązanie do wybitnych pisarzy fantastów, Stanisława Lema i Ursuli K. Le Guin) chcieli mieć ją na własność. Wcześniej posiadali parę dzieci – robotów nazywających się Apollo i Artemisa (nawiązanie do mitologii greckiej, bóstw Apolla i Artemidy, dzieci Zeusa i Latony). Lem i Guin pokazali Kathy swoim przyjaciołom na przyjęciu. Dwóch z nich chciało sobie kupić Kathy na własność. Niejaki Hugon próbował porwać Kathy i opieczętował jej dłoń. Wówczas Lem wezwał arbitra do rozsądzenia sporu. Arbiter przekazał Kathy Lemowi i Guin, którzy chcieli posłać ją do szkoły. W świecie tym kobiety były podporządkowane mężczyznom. Każdy mężczyzna przez 10 lat pełnił funkcję arbitra (sędziego i prawodawcy). Sędzia orzekł, że Kathy ma się wychowywać w każdej rodzinie przez miesiąc. Zamierzano dać jej eliksir nieśmiertelności, aby na zawsze została dzieckiem. Na szczęście przyszła Guin i nie dopuściła do przeprowadzenie operacji. Lekarz zwabił Meka i udzielił mu schronienia w swoim domu. Kathy uciekła z aresztu domowego przebrana za Artemisę. Okazało się, że doktor uwięził Meka i Kathy, chciał bowiem wykorzystać ich płodność do odrodzenia gatunku ludzkiego w swoim świecie. Dziecięce roboty Apollo i Artrmisa pomogły im w ucieczce. Kathy i Mek uciekli z owego świata, zaś Guin pozwoliła im odejść.

W świecie molochów ludzie żyli w lęku przed myślącymi maszynami wojennymi przypominającymi czołgi. Nazwa moloch pochodzi z ,,Biblii’’. Imię to nosił kanaanejski bożek, któremu składano ofiary z dzieci. Był to świat postapokaliptyczny, zniszczony przez wojnę. Chłopi niszczyli maszyny ocalałe z wielkiego kataklizmu, które obwiniali o wybuch wojny. Po wojnie molochy zbuntowały się przeciwko naukowcom, którzy je skonstruowali, aż cała ludzkość musiała przez wiele lat mieszkać pod ziemią. Maszyny były dziełem Molocha – wielkiej machiny wojennej. Kathy i Mek w opuszczonej fabryce znaleźli jedną z nich. Mek uruchomił molocha nie wiedząc o jego przeznaczeniu i maszyna zaatakowała wioskę. Moloch strzelał pociskami laserowymi i zniszczył prawie wszystkie domy w wiosce. Maszyna ta wciągała złom i produkowała z niego ścigacze. Niedobitki ludzkości znały polską legendę o bazyliszku zabitym lustrem. Kathy pokonała ścigacza odbijając jego pociski za pomocą lustra. Potem dziewczyna weszła do ścigacza i dostała się do wnętrza molocha, aby zniszczyć go od środka (nawiązanie do greckiego mitu o Kleostratesie i smoku). Jako ciekawostkę podam, że w odcinkach o tym świecie grali min. Katarzyna Łaniewska i Andrzej Grabowski.

Kathy i Josh trafili łodzią transwymiarową do alternatywnej Australii lat 90 - tych próbując odebrać Ashce skradziony przez nią interfejs. Początkowo myśleli, że trafili do własnego świata. Żyła tam alternatywna rodzina Morganów. Carl, który prowadził własny, ceniony program telewizyjny o sporcie i Vicky byli po rozwodzie. Mieli także dzieci - rozpuszczoną Kathy i Josha uczęszczającego na zajęcia komputerowe. Ashka, oszukana przez jubilera i jego wspólnika, została uśpiona i uwięziona w grobowcu, skąd wydostała się z pomocą Kathy i Josha. Dzięki alternatywnym Morganom, Kathy i Josh odzyskali interfejs i wrócili do krainy Władcy Smoków.

Serial oglądałem z dużą przyjemnością z uwagi na ciekawą, pełną zwrotów akcji fabułę, bogactwo fantastycznych światów, humor i prorodzinne przesłanie. Polecam.

1 Odsyłam do posta: ,,Dwa światy’’.

,,Historia i fantastyka''

 

,,Możemy nosić chińskie ciuchy, jeździć czeskimi autami, patrzeć w japońskie telewizory, gotować w niemieckich garnkach hiszpańskie pomidory i norweskie łososie. Co do kultury to jednak wypadałoby mieć własną’’ - Andrzej Sapkowski, Stanisław Bereś ,,Historia i fantastyka’'  

W 2006 r. przeczytałem wywiad rzekę Stanisława Beresia z Andrzejem Sapkowskim, zatytułowany ,,Historia i fantastyka’’. Andrzeja Sapkowskiego (ur. 1947) nie muszę nikomu przedstawiać, kim jednak jest jego rozmówca?

,,STANISŁAW BEREŚ (ur. 1950), historyk literatury, krytyk, eseista, poeta, tłumacz. Profesor w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Katedrze Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej. Od 1996 redaktor ‘Telewizyjnych Wiadomości Literackich’, członek jury literackiej Nagrody Nike (1996 – 2004). Opublikował ok. 350 tekstów na łamach najważniejszych czasopism krajowych, emigracyjnych i zagranicznych. Oprócz książek i opracowań literacko – krytycznych (m. in. WYBÓR NIEZOBOWIĄZUJĄCY; UWIĘZIONY W ŚMIERCI. O TWÓRCZOŚCI TADEUSZA GAJCEGO; HISTORIA LITERATURY POLSKIEJ W ROZMOWACH XX – XXI; TAKO RZECZE … LEM; SZUFLADA Z ATLANTYDY. SZKICE O LITERATURZE POLSKIEJ XX WIEKU) przeprowadził wywiady – rzeki z największymi polskimi pisarzami, wydane w tomach: ROZMOWY ZE STANISŁAWEM LEMEM; PÓŁ WIEKU CZYŚĆCA. ROZMOWY Z TADEUSZEM KONWICKIM’’ - z biogramu na skrzydełkach okładki.

Interlokutorzy różnili się pod względem światopoglądu, wykształcenia, zainteresowań i charakterów. Niekiedy dość żywo spierali się ze sobą. Z tego powodu ,,Historię i fantastykę’’ czyta się inaczej niż znacznie późniejszą pozycję ,,Po drugiej stronie książki’’ Andrzeja Pilipiuka. ¹

W cyklu rozmów zostały poruszone takie tematy jak: literatura fantasy (zwłaszcza ,,Saga o wiedźminie’’ i ,,Trylogia husycka’’) i science fiction jak również głównego nurtu (Sapkowski bardzo ceni ,,Trylogię’’ Sienkiewicza i twórczość Umberto Eco), rola pisarza w społeczeństwie, gry RPG, religia (pisarz nie ma łaski wiary), magia, zjawiska paranormalne (nie wierzy w UFO, dopuszcza jednak istnienie zjawisk z zakresu parapsychologii), historia, feminizm i odrzucona przez naukę teoria Margaret Murray o kulcie Wielkiej Bogini, która legła u podstaw neopogańskiego kultu wicca, skłonność ludzi do okrucieństwa (bynajmniej nie łagodzona przez rozwój cywilizacji…), polowania, wędkarstwo, koty (Autor jest wielkim miłośnikiem tych zwierząt), fandom, niekompetentni i aroganccy dziennikarze, polityka (twórca ,,Wiedźmina’’ nie dał się wciągnąć Beresiowi w rozmowę na ten temat), telewizja, Internet, kara śmierci, aborcja, pornografia etc.

Wobec Sapkowskiego mam mieszane odczucia. Stanowczo nie podzielam jego ateizmu, antyklerykalizmu i liberalizmu obyczajowego. Przeraża mnie, że za swój autorytet uważa on … Jerzego Urbana (sic!). Z drugiej strony szczerze podziwiam jego rozległą wiedzę, profesjonalizm, inteligencję i zdolności językowe ;).

1 Odsyłam do posta: ,,Po drugiej stronie książki’’.