,,Sarkofag był jednym z najważniejszych elementów wyposażenia zmarłego. Określenie to wywodzi się od greckiego słowa oznaczającego 'pożerający ciało', wyraźnie związanego z helleńskim wierzeniem, iż pewne kamienie, z których wykonywano sarkofagi, w istocie zjadały ich zawartość'' - Salima Ikram ,,Śmierć i pogrzeb w starożytnym Egipcie''
,,Wyjątkowa mumia koptyjska, przechowywana obecnie w Muzeum Grecko - Rzymskim w Aleksandrii, została starannie owinięta krzyżującymi się bandażami przypominającymi pogańskie mumie z Okresu Rzymskiego, jednak na gardle zmarłego namalowano mały czarny krzyż. Prawie zupełny brak mumii koptyjskich może wynikać z niechęci dostojników Kościoła do wiążącego się z pogaństwem zwyczaju zachowywania zwłok. Jednak mimo to, jak na ironię, wiele ważnych świątobliwych osobistości zabalsamowano zgodnie z panującym zwyczajem i pochowano w kościołach lub klasztorach, które obecnie są celem pielgrzymek'' - Salima Ikram ,,Śmierć i pogrzeb w starożytnym Egipcie''
Śniło mi się, że:
- przyleciała do mnie statkiem kosmicznym piękna kosmitka Duare z Wenus i zapytała dlaczego nie chcę z nią uprawiać seksu,
- Ferdynand Kiepski wspominał o proboszczu z mojej parafii,
- tłumaczyłem proboszczowi, że pierwowzorem Stanisława Szura nie był on sam, ani żaden inny ksiądz,
- Mama i ksiądz proboszcz chcieli, abym chodził na zajęcia gimnastyczne z trenerem, który mnie wyzywał,
- zapytałem sztuczną inteligencję o królową Tatrę, planetę Pterotyjandię zamieszkaną przez dinozaury oraz o herosa Ordana z Brustaborga,
- pojechałem na wakacje z Tomaszem Sidorem, zatrzymaliśmy się na nocleg w byłym szczecińskim ratuszu,
- tłumaczyłem Pavlasowi ov Vidłarowi, że Odyn uprawiał kobiece czary, bo wiedza była dlań ważniejsza niż męskość,
- pod ziemią mieszkał łysy, nagi, blady humanoid w kołnierzu z macek, który ugryzł kobietę w nagi brzuch,
- jednym z synów pierwszego rolnika, Witoszy Chliboroba, była Opój, pierwszy pijak,
- zobaczyłem stadko źrebiąt jednorożców, jeden z nich był biały, a pozostałe beżowe,
- pojechałem na wakacje nad jezioro gdzie zabiłem kijem lub kamieniem prehistoryczną żyrafę jaskiniową, dwukrotnie większą od współczesnych żyraf, a potem jadłem ją razem z niedźwiedziami jaskiniowymi,
- żona Pana Twardowskiego miała pretensje do Jacka Piekary, że uciekł, zamiast obronić ją przed Mefistofelesem,
- matka i córka teleportowały się ze szczecińskiego Parku Żeromskiego w przestrzeń kosmiczną, gdzie oglądały wybuch supernowej, tymczasem na ławce w parku pozostał mój komputer,
- w Empiku pomyślałem, że ,,Saga o wiedźminie'' mimo poglądów Sapkowskiego wcale nie jest ,,lewackim g...'',
- planowałem napisać encyklopedię postaci fantastycznych z polskiej literatury takich jak: smok wawelski, bazyliszek, brukołaki, sysuny, Tatra, Goplana i wiele innych,
- Juraj Červenák pod wpływem Andrzeja Sapkowskiego opisał jadowite bazyliszki nie potrafiące zabijać wzrokiem,
- przeniosłem się w czasie do II RP, zostałem oficerem Wojska Polskiego i zamieszkałem w Warszawie, przyszła do mnie bezczelna blondynka, której asertywnie odmówiłem, gdy żądała, abym jej usługiwał, potem rozebrałem się do majtek i zacząłem sprzątać mieszkanie, powiedziałem, że słowo odkurzacz wymyślił polski Żyd, Julian Tuwim, zaś wcześniej używano nazwy ,,elektroluks'', gdy skończyłem sprzątać, miałem wyjść na zakupy razem z Babcią i ową blondynką, która chciała, abym jej usługiwał,
- czytałem książkę Bartłomieja Grzegorza Sali o chińskich smokach,
- wyraziłem życzenie, aby wszystkich polityków polskich i zagranicznych porwali kosmici, potem jednak przypomniałem sobie, że bycie anarchistą jest grzechem,
- po latach spotkałem na odludziu Jenę ov Blackeyovą, z którą tańczyłem na przyczepie na środku szosy, później w tramwaju powiedziałem jej, że był to dla mnie zaszczyt, marzyłem o wspólnym tańcu z Jeną na plaży,
- znalazłem komiks o Conanie Odarpim i sam napisałem opowiadanie o królu Conanie i królowej Zenobii,
- w latach 60 - tych XX wieku Ciri pojechała z przyjaciółkami nad jezioro, gdzie kąpała się w butach, uprawiała seks i sporządziła biały, kleisty napój z jakichś nasion.
,,Człowiek jest kością, którą gra Bóg’’ - Konrad T. Lewandowski
W lutym 2023 r. przeczytałem szwedzki komiks fantasy ,,Vei tom drugi’’ autorstwa Sary B. Elfgren (rysunki) i Karla Johnssona (tekst). 1
Podobnie jak w poprzednim tomie, Autorzy oparli się na swobodnie interpretowanej mitologii skandynawskiej (w komiksie można min. zobaczyć ciemnoskórego Heimdala medytującego w pozycji lotosu). Osią fabuły był kosmiczny konflikt Asów (bogów) z Jotunami (olbrzymami). Te ostatnie zostały przedstawione jako istoty o ciemnoniebieskiej skórze i głowach dźwigających rogi lub poroża. Konflikt obu potęg był rozgrywany podczas cyklicznych walk na arenie, w których brały udział również takie stworzenia jak walkirie, dzikie zwierzęta, trolle i leśne elfy. Tym razem równowaga została zachwiana co doprowadziło do końca świata.
Vei była ran (wojowniczką) z Midgardu. Walczyła po stronie Jotunów, zabijając na arenie przeciwników zesłanych jej przez Asów. Opieką otaczały ją Jotuny: Veider i księżniczka Söl (posiadała zwierzyniec, w którym przebywały min. niedźwiedź polarny, anakonda, a nawet żywy mamut) oraz zbuntowany As, Loki, którego matka była śmiertelną kobietą.
Twórcy komiksu nie trzymali się ściśle mitologicznych pierwowzorów. Hel została opisana jako … siostra Lokiego (w mitologii była jego córką), zaś Ratotosk został przedstawiony nie jako wiewiórka, ale jako brzydki karzeł. Jednak najważniejsza zmiana dotyczy pojęcia Ragnarök (Zmierzchu Bogów). W komiksie imię to nosiła prastara Wężyca, która przebudziwszy się, zniszczyła Jotunheim, zabijając przy tym królową olbrzymów oraz Asgard. Reperkusje jej szału dało się odczuć również w Midgardzie pod postacią katastrof naturalnych. Vei zabiła Odyna, Thora i Wężycę. Wyklęta przez mieszkańców Midgardu, zamieszkała w odrodzonym Jotunheimie razem z innymi ludźmi, sprowadzonymi tam niegdyś przez olbrzymy. Otyła bogini Freya po śmierci swego męża Odyna (w mitologii żoną Odyna była Frigg, a nie Freya) wróciła do swego pierwotnego imienia Wanadis. Vei straciła zakażoną rękę, którą musiał amputować jej Loki. Doczekała się córek Rönn i Hessel. Gdy się zestarzała i umarła w lesie, pochował ja Loki.
1 Odsyłam do posta: ,,Szwedzka odpowiedź na Thorgala, czyli ‘Vei tom 1’’’
,,Dokądkolwiek pójdziemy, [wampir] będzie szedł za nami’’ - Aleksander Dumas
Bram Stoker (1847 – 1912) był irlandzkim pisarzem i okultystą (należał do Zakonu Złotego Brzasku). Choć napisał wiele książek, do dziś zapamiętana została jedna z nich – kultowa powieść grozy ,,Dracula’’ (1897). Zdaniem niektórych (np. Pawła Miłosza na blogu ,,Se czytam’’) jest to nie tyle horror co przykład wczesnej fantasy 1. Stoker, jak sam wyznał, napisał swój najsłynniejszy utwór pod wpływem koszmaru o … olbrzymim krabie.
Akcja rozgrywa się w XIX wieku w Wielkiej Brytanii (Whitby, Londyn, Carfax), Bułgarii (Warna) i Transylwanii. Ta ostatnia obecnie należy do Rumunii, lecz w czasach Stokera była częścią Austro – Węgier. To właśnie Stoker rozsławił Transylwanię jako znany na całym świecie matecznik wampirów. Wcześniej rolę tę pełniła w popkulturze austriacka Styria.
Pierwowzorem tytułowego hrabiego Draculi (imię znaczące ,,syn smoka/ diabła’’) był znany z okrucieństwa, XV – wieczny wojewoda wołoski Vlad IV Dracula, znany też jako Vlad Tepesz i Vlad Palownik. Powieściowy wampir mieszkał w starym zamku, wzorowanym na zamku Bran, siedzibie historycznego Draculi. Był blady i zimny jak trup. Miał sumiaste wąsy, spiczaste uszy, czerwone oczy i usta, wystające kły i włochate dłonie. Dysponował nadludzką siłą. Potrafił się odmładzać i wspinać po pionowych ścianach. Jak na wampira przystało pił ludzką krew. Jego ofiary same zostawały wampirami. Nie mając duszy, nie odbijał się w lustrze. Podróżował w trumnie wypełnionej ojczystą ziemią. Potrafił przybierać postać dymu, nietoperza, wilka lub czarnego psa. Posiadał władzę nad Cyganami, wilkami, nietoperzami, ćmami, a także nad mgłą i burzą. Bał się promieni słonecznych (dzień przesypiał w trumnie), czosnku, hostii, krucyfiksu i różańca. Tworząc tę postać Stoker czerpał zarówno z folkloru, jak z własnych pomysłów.
Dracula postawił sobie za cel podbój Imperium Brytyjskiego. Przeszkodzili mu w tym Anglicy, Jonathan Harker (jego narzeczoną była Mina Murray), Arthur Holmwood i dr John Seward, holenderski łowca wampirów, prof. Abraham Van Helsing (jego rzeczywistym pierwowzorem był węgierski orientalista Arminius Vambery) i Amerykanin, Quincey Morris. Po przybyciu do Wielkiej Brytanii, Dracula ugryzł i zamienił w wampirzycę, Lucy Westenra, która zaczęła gryźć dzieci. Jedynym ratunkiem dla niej było przebicie jej osikowym kołkiem przez Arthura Holmwooda. Minę Harker, również ugryzioną, uratowało finalne zabicie wampira.
Na podstawie powieści Stokera nakręcono niezliczone filmy takie jak: ,,Nosferatu’’ z 1922 r. (główna rola: Max Shreck), ,,Dracula’’ (1931 z Belą Lugosim), ,,Dracula’’ (1958 z Christopherem Lee), ,,Miłość od pierwszego ugryzienia’’ (1979 z Georgiem Hamiltonem), ,,Dracula’’ (1979 z Frankiem Langellą), ,,Nosferatu – wampir’’ (1979 z Klausem Kinskim), ,,Dracula’’ (1992 z Garrym Oldmanem), komedia ,,Dracula – wampiry bez zębów’’ (1995 z Leslie Nielsenem) i brytyjski serial animowany ,,Hrabia Kaczula’’ z lat 1988 – 1993 (oglądałem go w wieku przedszkolnym).
Nawiązania pojawiają się również w ,,100 przygodach Maksia Drakulaka’’ (cyklu opowiadań publikowanych w ,,Świerszczyku’’ w latach 90 – tych XX wieku), ,,Chrzcie ognia’’ Andrzeja Sapkowskiego (muł należący do wampira Emiela Regisa nazywał się Draakul), książkach Andrzeja Pilipiuka ,,Wieszać każdy może’’ i ,,Księżniczka’’ (w pierwszej z nich Jakub Wędrowycz rozprawił się z Drakulą w Rumunii, zaś w drugiej jednym z bohaterów był łowca wampirów Arminius, którego Stoker opisał jako Van Helsinga), franczyzie ,,Monster High’’ (do szkoły dla upiorów uczęszczała Drakulaura, córka Drakuli), ,,Przed świtem’’ Stephenie Meyer (wilkołak Jacob Black porównywał do Draculi parę rumuńskich wampirów, Vladimira i Stefana), ,,Anno Dracula’’ Kim Newman (Vlad Palownik został mężem samej królowej Wiktorii) i wiele innych.
1 Odsyłam do wpisu Pawła Miłosza ,,Mój kanon fantasy – pozycje sprzed 1970 roku’’ z 23 maja 2019 r. na blogu ,,Se czytam’’.
,,Wydaje się, że inny cel miał spełniać sezonowy obrzęd rosyjski, prawdopodobnie związany z przepędzaniem much pod koniec pory letniej. We wrześniu dziewczęta rosyjskie robiły trumienki z rzepy lub innego warzywa, zamykały w nich muchy i inne owady i grzebały je manifestując przy tym wielką żałobę'' - Alfonso M. di Nola ,,Tryumf śmierci. Antropologia żałoby''
,,Zwłaszcza w okolicach Krakowa, jeśli zmarłego uważano za sprzysiężonego z diabłem, żeby się przed nim uchronić, wkładano mu coś do ust, przeważnie kamień. Rodzina czyniąc to mówiła: 'Idź w świat i nie strasz ludzi''' - Alfonso M. di Nola ,,Tryumf śmierci. Antropologia żałoby''
