Morski buddysta

,, [...] chiński morski mnich Hai Ho Shang, niebezpieczny i agresywny, potrafi nawet wywrócić dżonkę. Można go odstraszyć, zapalając wiosła. Ma ogoloną głowę mnicha i ciało wielkiej ryby. (...)'' - J. C. Cooper ,,Zwierzęta symboliczne i mityczne''

Kestrel - australijski feniks

,,Według wierzeń australijskich Aborygenów z popiołów po pożarze buszu, który wybuchł przy okazji krwawej zwady plemiennej, wykluł się ptak kestrel, wiecznie strzegący ducha wojownika przed napastnikami'' - J. C. Cooper ,,Zwierzęta symboliczne i mityczne''

,,Pomorzanie w historii, baśni i legendzie''

,,Olbrzymy, zwane po kaszubsku stolemami, to lud gigantów zamieszkujących niegdyś tereny dzisiejszego Pomorza i Mazur. Dość podobni do ludzi, byli jednak od nich kilkakrotnie więksi. Wyginęli prawie zupełnie w czasie biblijnego potopu. Nieliczni przedstawiciele tego gatunku przetrwali jeszcze jakiś czas w najdzikszych ostępach leśnych, lecz w końcu i stamtąd zostali wyparci przez ludzi. Jedyną po nich pozostałością stały się wielkie kości (wieszane czasem nad wejściami do kościołów) oraz olbrzymie głazy polne – być może szczątki ich wielkich budowli. W podaniach i legendach przetrwało kilka dość niezwykłych imion wielkoludów jak: Wyrwidąb, Waligóra, Toczygroszek czy Łomiżelazo'' – Paweł Zych, Witold Vargas ,,Bestiariusz słowiański''

W 2006 r. na studiach przeczytałem po raz pierwszy książkę ,,Pomorzanie w historii, baśni i legendzie'' pióra Janusza Władysława Szymańskiego (ur. 1940) - magistra historii, nauczyciela, wizytatora oświaty i wychowawcy; autora min. ,,Opowieści i legend pomorskich' i ,,Siedmiu świętych kręgów''. Omawiana pozycja opisuje czasy od zamierzchłej, mitycznej prehistorii aż po 1945 r. Na jej kartach ożywają postaci historyczne jak: św. Otto z Bambergu (diabły utrudniały mu rejs przez rzekę Dziwną), książę Warcisław I i jego żona Heila Sakosonka (oddalił dla niej 25 nałożnic), Eryk Pomorski (słowiański król Danii, Norwegii i Szwecji) wraz ze swą wierną kochanką – Cecylią, Bogusław X z ukochaną żoną Anną Jagiellonką (po jej śmierci zaniedbał rządzenie, zaczął pić i wdawać się w burdy). Warcisław V (zapalony myśliwy, który uśmiercił ostatniego tura na Pomorzu), nieszczęsna Sydonia von Borck spalona na stosie pod zarzutem maleficium, zasłużony badacz polonijny Aleksander Omieczyński (niegdyś chodziłem do szkoły ogólnokształcącej jego imienia ;), sowiecki generał Paweł Batow i wielu innych.

W warstwie baśniowo – legendarnej przeplatają się mity germańskie ze słowiańskimi (zainteresowanych Czytelników odsyłam do posta ,,Teomachia'' ;). Oto Szronowe Olbrzymy (Hrimthursy) z Dalekiej Północy dowodzone przez samego Ymira sprzymierzyły się z bogami Asgardu, na których czele stał Odyn i wspólnie ruszyły do walki ze słowiańskimi Stolemami, mimo ostrzeżeń mądrego Mimira. W tym samym czasie na Pomorzu mieszkały też karły, od których wywodzi się nazwa miasta Karlina. Oprócz nich żyły też smoki (jeden z nich, żyjący w okolicach Szczecinka wpadł do jeziora i swoim truchłem sprawił, że woda w nim jest gorąca i cuchnąca), oraz rusałki (jedna z nich, porzucona przez niewiernego kochanka sprawiła, że wody Jeziora Szmaragdowego zalały kopalnię kredy). Pojawiają się też legendy o ludziach jak o dobrym pustelniku Karzigu, Stence z Kamienia zajmującej się piractwem, czy nawet o Józefie Piłsudskim strzegącym bram Nieba przez duszami Lenina i Stalina. 

Ptak cynamonowy

,,Herodot podaje, że ten wielki ptak przybył z jakiegoś nieznanego kraju do Arabii, trzymając w dziobie laskę cynamonu, by uwić za jej pomocą gniazdo. Łowcy przypraw chwytają się różnych sposobów, by zrzucić - wysoko budowane - gniazda tego ptaka'' - J. C. Cooper ,,Zwierzęta symboliczne i mityczne''

Bar Juchne

,, [...] - bajkowy ptak ogromnych rozmiarów, którego rozłożone skrzydła mogą objąć słońce. Talmud podaje, iż pewnego razu jedno z jaj tego ptaka, wypadłszy z gniazda, złamało trzysta cedrów i zrównało z ziemią  sześćdziesiąt osad. Jest pokrewny arabskiemu → Rokowi, perskiemu →  simurgowi i hinduskiemu → Garudzie'' - J. C. Cooper ,,Zwierzęta symboliczne i mityczne''

Anqa

,, [...] olbrzymi ptak mityczny, zdolny porwać słonia z taką łatwością, jak kot porywa mysz. Żył 1700 lat i podobnie jak feniks spalał się we własnym ogniu i się odradzał. Mahomet miał ponoć powiedzieć, iż Bóg stworzył anqę w czasach Mojżesza, lecz dwa pierwsze ptaki tak się rozmnożyły, że pożarły wszystkie dzikie bestie, a następnie zaczęły porywać dzieci. Wówczas ludzie zwrócili się do Khaleda, a ten do Boga, który pozbawił ptaki możliwości prokreacji, tak że anqi wymarły. Wydaje się, że można je kojarzyć z arabskim ptakiem → Rokiem lub perskim → simurgiem'' - J. C. Cooper ,,Zwierzęta symboliczne i mityczne''

Foki

Foki są grupą ssaków płetwonogich. Od morsów i uchatek różnią się torpedowatym kształtem ciała, brakiem małżowin usznych, oraz tym, że w przeciwieństwie do uchatek są niezgrabne na lądzie. Żyją w morzach opływających Europę, Azję, Amerykę Północną i Antarktydę. Dwa gatunki: foka bajkalska i foka kaspijska zamieszkują wody słodkie. Foka szara sporadycznie bywa widywana w zachodniopomorskich jeziorach Dąbie i Łebsko. Potomstwo rodzi się na lądzie. Odżywiają się rybami, mięczakami i krylem, zaś lampart morski dodatkowo zjada pingwiny i inne foki np. fokę krabojada. Najstarsze płetwonogie pochodzą z miocenu. Najprawdopodobniej foki pochodzą od prehistorycznych wydr, a uchatki i morsy – od niedźwiedzi.

W Bałtyku żyją trzy gatunki tych ssaków: foka szara, foka pospolita i foka obrączkowana. Najsłynniejszym z tych ssaków jest foka szara Balbina ze stacji na Helu.

Inną wyłącznie europejską foką jest mniszka śródziemnomorska. Żyje w Morzu Śródziemnym. Ma krótki i szeroki pysk. Jej najbliżsi krewni to: wymarła mniszka karaibska żyjąca u wybrzeży Antyli i zagrożona wyginięciem mniszka hawajska.

Areały dwóch słodkowodnych fok: kaspijskiej i bajkalskiej określają ich nazwy. Pierwsza żyje w Morzu Kaspijskim, a druga w jeziorze Bajkał. Foka bajkalska jest ciemnoszara, z jaśniejszym brzuchem (ubarwienie maskujące w wodzie).

Foka grenlandzka żyje u polarnych wybrzeży Ameryki Północnej i w Morzu Białym. Jej młode rodzą się pokryte białym i puszystym futrem maskującym je na śniegu. Jest ono powodem ich zguby, ponieważ ludzie polują na ich młode. Czynią to na lądzie. Podobno obdzierają je żywcem ze skóry. Chociaż usprawiedliwiają się, że na mrozie i na lądzie jest to niemożliwe, słynne zdjęcie foki zabijanej pałką zelektryzowało świat. Na szczęście coraz więcej ludzi rozumie potrzebę ochrony fok. Do protestów przyłączyła się aktorka Brigitte Bardot i organizacja ekologiczna Greenpeace. Ci ostatni malują focze niemowlaki nieszkodliwą dla przyrody farbą, aby zniechęcić ich morderców. Pomysł był dobry, ale błędem ekologów było to, że ostrzegli o swoim zamiarze. Na miejscu odebrano im farbę.

Największą foką świata jest słoń morski, zwany mirungą (5 m długości). Został tak nazwany ponieważ u starych samców nos jest wydłużony w krótką trąbkę. Samice są mniejsze od samców. Młode rodzą się pokryte czarnym futrem. Żyje w wodach opływających Antarktydę. Jest bardzo łagodny dla człowieka, podrażniony ,,płacze'' czarnymi ,,łzami''. Kiedyś ludzie masowo zabijali słonie morskie dla ich tłuszczu.

Zaprzeczeniem łagodnego słonia morskiego jest kapturnik żyjący u polarnych wybrzeży Ameryki Północnej, nazwany tak dlatego, że na głowie ma podłużny ,,balon'' ze skóry.

Lampart morski żyje natomiast na Antarktydzie. Jako jedyna foka na świecie poluje na pingwiny i inne foki.

Wiele fok jest gatunkami zagrożonymi i ginącymi. Spustoszenie w populacjach tych zwierząt czynią odłowy ich młodych, zanieczyszczenia mórz i oceanów. Negatywny wpływ na te zwierzęta mają też masowe połowy ryb stanowiących ich pożywienie. Niektóre foki duszą się w sieciach rybackich. Ginące są: foki szare (znajdują się w Polskiej Czerwonej Księdze) i obydwie mniszki: śródziemnomorska i hawajska. Dzięki ochronie ocalono słonia morskiego.