sobota, 15 sierpnia 2026

Turbo Tajlandczycy

 

,,Tajowie są wspaniałymi, miłymi i otwartymi osobami’’

- duński reżyser Mads Matthieson (ur. 1976)




Fot. za: aobasanai

 

Tajlandia, dawniej zwana Syjamem jest państwem w Azji Południowo – Wschodniej nad Morzem Andamańskim i Zatoką Tajlandzką ze stolicą w Bangkoku. Graniczy z Mjanmą, Laosem, Kambodżą i Malezją.



Na średniowiecznym Cejlonie powstał mit o indyjskim cesarzu Aśoce (? - ok. 238/ 232 p. n. e.) wysyłającym buddyjskich misjonarzy do magicznej Krainy Złota, tożsamej z dzisiejszą Tajlandią. Wysłannikami Aśoki byli mnisi noszący palijskie imiona Sona (,,pies’’) i Uttara (,,ostateczny’’). W Krainie Złota żył potworny wąż, naga, który pożarł wszystkich synów króla. Mnisi pokonali go modlitwami w świętym dla buddystów języku palijskim. Po tym cudzie cała ludność dobrowolnie przeszła na buddyzm (wcześniej niż Birmańczycy), zaś wszystkich królów Tajlandii nazywano na cześć misjonarzy imieniem Sanauttara. Tymczasem pierwszym państwem tajskim, niezależnym od Khmerów było Królestwo Sukhotai (1238 – 1438). W 1908 r. legendę o misji Sony i Uttary opublikował po angielsku niemiecki orientalista Wilhelm Geiger (1856 – 1943). Za jego pośrednictwem stała się częścią syjamskiej i tajskiej propagandy nacjonalistycznej.



Tajskim odpowiednikiem polskich dziejów bajecznych jest epoka Suvarnabhumi, kiedy kupcy z Chin, Indii a nawet starożytnego Rzymu przybywali po tajskie złoto. Kraina Suvarnabhumi jest wzmiankowana w dżatakach (opowieściach o poprzednich wcieleniach Buddy), indyjskim eposie ,,Ramajanie’’, cejlońskiej kronice ,,Mahavansie’’ z V wieku n. e. i buddyjskim dialogu ,,Milindapanha’’. Suvarnabhumi lokalizowano nie tylko w Tajlandii, ale także w Kambodży, Birmie (ob. Mjanma), Indonezji (Jawa, Sumatra lub Borneo), Filipinach (Mindanao), Bangladeszu, Indiach, Sri Lance i Malezji. W latach 70 – 80 – tych XX wieku buddyjski mnich Dhammadhatto odkrył rzekomo tysiące zapisanych tabliczek. Wynikało z nich, że miasto Kubua (V – IX wiek n. e.) było królewskim miastem Suvarnabhumi. Język tajski był równie starożytny co mowa Sumerów. Budda był Tajem. Z Tajlandii wywodzą się także khmerskie tancerki zwane apsarami. (W rzeczywistości ich stroje i ruchy naśladują apsary, niebiańskie nimfy z mitologii indyjskiej).






Książę Damrong Rajanubhab (1862 – 1943), nazywany ojcem tajskiej historiografii był autorem min. książki ,,Thai Fight Birma’’ (1917). Całość jego dorobku naukowego obejmuje ok. 1000 książek i artykułów dotyczących głównie historii i literatury. Twierdził, że Tajowie pochodzili z Mongolii. Założyli w chińskiej prowincji Yunnan królestwo Nan – Chao. Choć istniało rzeczywiście, brak dowodów, że zamieszkiwali je Tajowie. Według Damronga w 143 r. p. n. e. Tajowie zostali wygnani z Yunnanu. Kierując się na południe podbili min. birmański stan Szan. Dumrong jako postać historyczną potraktował legendarną, XVI – wieczną królową Suriyothai. Odważna władczyni, wbrew obowiązującym zwyczajom walczyła w męskim przebraniu na grzbiecie słonia z najazdem Birmańczyków. Zamierzała bowiem chronić życie swego męża, króla Maha Chakkraphy. (Można ją porównać do Litwinki Grażyny, tytułowej bohaterki poematu Adama Mickiewicza). W narracji Damronga Tajowie walczyli wyłącznie w obronie swojej niepodległości przed dzikimi Birmańczykami. Jego tezy są odrzucane przez tajskich historyków: Nidhiego Eoseewanga (1940 – 2023), dr Charnvita Kasetsiriego (ur. 1941), językoznawczynię dr Khunying Suriyę Ratanakula (ur. 1945) i innych badaczy.




Ryc. za: Ardukin Soti


Pantaizm był ideologią z lat 30 – 40 – tych XX wieku. Stawiał sobie za cel budowę Wielkiego Imperium Tajskiego obejmującego Tajlandię, Birmę, Malaje (dziś Malezję i Singapur), Kambodżę i Laos. Ostrze pantaizmu były wymierzone w brytyjski i francuski kolonializm (por. japońskie hasło ,,Azja dla Azjatów’’ z czasów II wojny światowej). Tajowie opierają swoją dumą narodową na tym, że ich kraj nigdy nie był częścią żadnego europejskiego imperium kolonialnego.



Nacjonaliści uznają dziś w mediach społecznościowych Khmerów za potomków tajskich niewolników. Średniowieczny Angkor (IX wiek - 1431) był rzekomo tajskim Królestwem Khom. Tajowie zbudowali zabytkowy kompleks świątynny Angkor Wat w Kambodży Już w 1860 r. syjamski król Mongkut (1804 – 1868) rozkazał rozebrać Angkor Wat i przenieść go do Bangkoku. Ekspedycja rabunkowa została zabita przez Khmerów. Pierwotnie tajskie miały być także Laos i Wietnam, utracone w serii wojen.




Fot. za: en - academia.com


Podobnie próbuje się fałszywie przypisać Tajom historię średniowiecznego królestwa Dvaravati (VI – XI wiek), które jako pierwsze na terenach dzisiejszej Tajlandii przyjęło buddyzm therawada. W rzeczywistości zostało założone przez Monów, autochtoniczny lud z Mjanmy, Tajlandii i Laosu.




Ryc. za: Winteri Stefano


W szkolnych podręcznikach do historii młodzi Tajlandczycy otrzymują bardzo negatywny obraz sąsiadów. Birma jest przedstawiana jako okrutna i bezduszna, Kambodża – niegodna zaufania, zaś Laos – gorszy od Tajlandii. (Za: ,,Cambodia cannot be trusted’’ na blogu ,,ki – media’’).

piątek, 14 sierpnia 2026

Indoeuropejczycy znad Bałtyku

 




,,Język litewski uważany jest przez lingwistów za pochodzący bezpośrednio od prymitywnego języka indoeuropejskiego. W swej obecnej formie ułatwia on ponadto badania języka starołacińskiego i starogreckiego. Pewne motywy - jak swastyka i lotos - są bardzo często spotykane w ludowej sztuce litewskiej. Teoria podwójnej emigracji irańskiej - na północ i na południe - z dnia na dzień traci moc, podobnie jak teoria o pokojowym zajęciu Europy przez Minnów z terenów dawnych Indii, z takim przekonaniem głoszona przez de Paniague. Nauka współczesna, sprzeciwiając się poglądowi głoszonemu w ciągu całego XIX wieku, skłania się coraz bardziej do tego, aby kolebkę rasy indoeuropejskiej upatrywać nie w Azji, lecz w rejonie Morza Bałtyckiego, i teza ta, trzeba przyznać, znajduje poważne potwierdzenie w wynikach badań Jacquesa de Morgana nad prehistorycznymi inwazjami mongolskimi, które z jednej strony tłumaczyłyby ogromne ruchy białych ludów z Septentrionu w kierunku Kaukazu i Gangesu, z drugiej zaś ku Egei, Egiptowi i krainom azjatyckim. W świetle tych nowych danych za jakiś czas może pojawić się pytanie, czy litewski 'Tomcio Paluch' - jak również 'Królewna Śnieżka', 'Kopciuszek' i 'Czerwony Kapturek' (które mam zamiar zamieścić w innym zbiorku) - nie są przodkami ich odpowiedników z Europie Zachodniej i nawet w Azji. W sąsiedniej dziedzinie mitologia litewska zadziwiająco przypomina mitologię indyjską i - zwłaszcza z powodu roli, jaką odgrywa w niej wąż, dziś jeszcze gospodarz domowego ogniska i przyjaciel dzieci w pewnych regionach - zbliżona jest do folkloru greckiego (Echidna, córka Kallirhoe, w 'Teogonii' Hezjoda), scytyjskiego (IV księga 'Historii' Herodota), pallawickiego i kambodżańskiego. Interesująca baśń 'Królowa Węży' jest pod tym względem charakterystyczna  i zasługiwałaby może na porównanie z pewnymi współczesnymi teoriami naukowymi, dotyczącymi zwierzęcego pochodzenia roślin. Kto wie, czy dokładne zbadanie tej mitologii, wciąż żywej po sześciu wiekach wiary katolickiej, nie pomogłoby w rozwiązaniu pewnych problemów historycznych lub religijnych, takich jak obecność dynastii Bitis, symbolizowanej przez litewską pszczołę Bite, w Egipcie sprzed ery faraonów w Buto, w delcie Nilu - czy też w przekazaniu Drawidom mitów o Hiperborejczyku, źródeł cywilizacji wedyjskiej'' - Oskar Miłosz ,,Baśnie i legendy litewskie''




Ryc. za: Tintenfechter

     Powyższy tekst z 1930 r. współbrzmi z fantazjami R. E. Howarda o pochodzeniu Hyboryjczyków z Hiperborei na Dalekiej Północy. 

Oniricon cz. 1169

     Śniło mi się, że:



- król Foltest schwytał bandę Szczurów, skazał ich na śmierć, zaś egzekucję przeprowadził Leo Bonhart, który wcześniej zabił rozbójników Żwirka i Muchomorka,




Ryc. za: Jeff Bartels


- byłem dumny ze swojej odwagi gdy o upadek Polski w XXI wieku oskarżyłem Niemców, Żydów i Hiszpanów,



- Ukraińcy uciekający przed wojną zostali wcieleni do polskiej armii,




Fot. za: Animalia


- zastanawiałem się dlaczego w wojsku nie używa się ułożonych jastrzębi i trzciniaków, doszedłem do wniosku, że te ostatnie ptaki nie nadają się do tego,



- Mama powiedziała dr Fiłcie ov Climie, że od dziecka uwielbiam rytuały,




Ryc. za: My Razem!


- tłumaczyłem Filipusowi ov Falconiusowi co znaczy słowo warchoł,



- ukazał się nowy numer ,,Egzorcysty'' o zagrożeniach duchowych w Mongolii,



- oddałem do biblioteki dwa egzemplarze ,,Świata przyrody'' znalezione w domu,




Ryc. za: meme - arsenal


- za PRL - u fanatyczny komunista, towarzysz Kozłowski chciał zmienić nazwę Pieniny na Leniny z najwyższym szczytem Pik Lenina, w końcu trafił do szpitala psychiatrycznego,



- latem 2026 r. w Szczecinie miała miejsce powódź, na najwyższym piętrze CH ,,Galaxy'' jakiś mężczyzna urządził schronisko dla kotów, wśród jego mieszkańców byli przedstawiciele rzadkiej rasy etiopsko - somalijsko - azerbejdżańskiej,



- rano po obudzeniu się, dostrzegłem w swoim pokoju Bartłomieja Grzegorza Salę, miał okulary i długie włosy przefarbowane na fioletowo, siedział przy moim komputerze i pisał odpowiedź na paszkwil Michała Łuczyńskiego wymierzony przeciwko niemu, zaprotestowałem gdy Sala powiedział, ze niektórzy uważają, iż jestem leniwy, powiedziałem mu, że nie jestem do końca przekonany do monarchii,



- przestraszyłem się, gdy bibliotekarka zabroniła mi cytowania wypożyczanych książek. 

czwartek, 13 sierpnia 2026

Dunin?




 ,,Zauważyć należy, że autor niewłaściwie podał w tytule powieści, jakoby bohatera jej, Piotra Własta, zwano Duninen. Żadne źródło nie nazywa go w ten sposób (bywa nazywany jedynie 'ex Dacia', tj. z Danii, ale nie Duninem), co więcej, ród Łabędziów, z którego pochodził Piotr Włast, zaczął używać przydomka 'Dunin' dopiero od w. XV. Możliwe, że przydomek ten zawdzięcza swe powstanie tradycji, wywodzącej ród Łabędziów z Danii (Dun - Dunin) [...]. Nie jest prawdą, by sam Piotr Włast, jak podają niektóre źródła, przybył do Polski z Danii, gdyż wykazano, że już dziad Piotra Własta był osiadły na Śląsku. Nie wyklucza to jednak zupełnie prawdopodobnej możliwości duńsko - normandzkiego pochodzenia rodu  Łabędziów, do którego należał Piotr Włast'' - Wiktor Hahn ,,Posłowie'' [w]: Józef Ignacy Kraszewski ,,Historia prawdziwa o Petrku Właście palatynie którego zwano Duninem''

 

 


środa, 12 sierpnia 2026

,,Arka Noego''

 

,,A potem Pan rzekł do Noego: ‘Wejdź wraz z całą twą rodziną do arki, bo przekonałem się, że tylko ty jesteś wobec mnie prawy wśród tego pokolenia. Z wszelkich zwierząt czystych weź z sobą siedem samców i siedem samic, ze zwierząt zaś nieczystych po jednej parze: samca i samicę; również i z ptactwa – po siedem samców i po siedem samic, aby w ten sposób zachować ich potomstwo dla całej ziemi. Bo za siedem dni spuszczę na ziemię deszcz, który będzie padał czterdzieści dni i czterdzieści nocy, aby wyniszczyć wszystko, co istnieje na powierzchni ziemi – cokolwiek stworzyłem’. I spełnił Noe wszystko tak, jak mu Pan polecił’’ - Rdz 7, 1 – 5




Fot. za: Ewa Rudling/ Scanpix

 

Marianne Fredriksson (1927 – 2007) była szwedzką pisarką i dziennikarką. Została nagrodzona Stora Journalist – priset. W Polsce jest znana z obyczajowej sagi ,,Anna, Hanna i Johanna’’ o trzech pokoleniach szwedzkich kobiet.



W sierpniu 2026 r. przeczytałem jej powieść fantasy ,,Arka Noego’’ (szwed. ,,Syndafloden’’) z 1990 r. w polskim przekładzie Elżbiety Ptaszyńskiej – Sadowskiej z 2000 r. Powieść jest literackim apokryfem, retellingiem biblijnego poematu o potopie.



Akcja rozgrywa się starożytnym Sumerze. Wymienione zostało autentyczne sumeryjskie miasto Eridu oraz bóstwa takie jak bóg Enki i bogini Nansze. Autorka opisała cywilizację chalkolityczną, używającą miedzi zamiast brązu i żelaza. Konie były wówczas bardzo mało znane. Powieściowi Sumerowie pili … herbatę, co należy uznać za ahistoryzm, dopuszczalny w literaturze fantasy. W przedpotopowej Mezopotamii żyli leśni ludzie (nefilim), potomkowie upadłych aniołów (grigori) i śmiertelnych kobiet. Wyróżniali się złotą cerą i skośnymi oczami. Żyli w głębokiej więzi z przyrodą. Stworzyli imponujące malowidła naskalne. Opowiadali o Bogu, podróżującym po niebie w słonecznej barce, co wywarło wpływ na późniejszą mitologię egipską. Tygrys lub Eufrat nosił w ich języku nazwę Ticzikony. Byli społecznością matriarchalną. Za ich kult odpowiadała kapłanka, zwana Królową Węży (Tapimama). Pierwsi uczeni w sumeryjskich miastach dostrzegali symptomy nadchodzącego potopu. Wiedli też zażarte spory o jego przyczyny; wpływ Księżyca lub topnienie śniegu. Żaden z nich nie podał jednak praktycznego sposobu obrony przed nadchodzącym kataklizmem. (Inspiracją dla Autorki mogły być współczesne spory o globalne ocieplenie).



Noe był synem kapłana Lamecha, obłąkanego dręczyciela dzieci. Pracował jako szkutnik; arka nie była pierwszym okrętem, którego budowę nadzorował. Razem z rodziną wyznawał jedynego Boga. Wiadomość o potopie otrzymał dwukrotnie; poprzez anioła w ludzkiej postaci i w bezpośredniej rozmowie z Bogiem. Został opisany jako utalentowany rzemieślnik z żyłką do interesów, dobry organizator, prekursor obróbki brązu (stopu miedzi i cyny) oraz amator piwa (napoju wynalezionego przez Sumerów). Jednocześnie był człowiekiem pełnym wątpliwości. Postrzegał Boga antropomorficznie, przez pryzmat własnych ograniczeń i przywar. Po ustaniu potopu stracił wiarę w Bożą dobroć, podobnie jak niektórzy z tych, którzy przeżyli piekło wojen światowych (,,Jeśli Bóg istnieje, będzie musiał błagać mnie o wybaczenie’’ - głosi anonimowy napis na ścianie w Auschwitz). Bóg odpowiedział mu poprzez tęczę, znak przymierza, którego Noe nie umiał jednak właściwie odczytać.




Ryc. za: Indianmeena.club


Żoną Noego była Naema z rodu leśnych ludzi (nefilimów). W powieści występują także ich synowie: poeta Jafet z żoną Milką, uczony Sem z żoną Kreli i Cham z żoną Nin Dadą oraz ich dzieci. Autorka ukazała bohaterki powieści jako kobiety łagodne i mądre, zmuszone żyć w brutalnym świecie. Noe uratował w arce wielu swoich przyjaciół i współpracowników, nie chcąc ich śmierci w potopie. (Wątek sprzeczny z literą ,,Biblii’’, za to zgodny z jej duchem). Potop nie objął całej planety, o której Sem wiedział, że miała kształt kulisty. Na arce były tylko zwierzęta domowe, podczas gdy dzikie same znalazły sobie schronienie.




Ryc. za: Joan Francesc Oliveras Pallerols


W czasach Noego na tronie Północnego Królestwa zasiadał obłąkany król Bontato, który narzucał swoim poddanym ateizm i eugenikę. Jego prawą ręką był arcynadzorca Mahalalel, zwany Cieniem, brat Noego. Zabił ich wspólnego ojca, Lamecha, mszcząc się za doznane od niego krzywdy. Wyrósł na okrutnika i budził strach. Kochał jedynie swojego autystycznego syna bez imienia. Wbrew rozkazowi króla oszczędził mu życie. Dał go do wykarmienia Milce, późniejszej żonie Jafeta. Potem wymusił na Noem zabranie jego syna na arkę.



Powieść mówi o napięciach między wiarą a rozumem oraz zaufaniu Bogu pomimo licznych rozterek. Zmroziła mnie natomiast scena, w której Noe zamordował niewinnego syna arcynadzorcy. Zemścił się na dziecku za to, że Cień doprowadził Milkę do poronienia brutalnym traktowaniem. Zbrodnia ta została później otwarcie nazwana złem: ,,Zabiłem jego syna, uczyniłem to własnymi rękami. A zatem doszło do mordu w tej wyprawie’’. Podsumowaniem mogą być słowa prof. Anny Świderkówny (1925 – 2008): ,,Nie jest to wcale historia świętych ludzi, lecz świętego Boga, który ma okropne kłopoty z bardzo nie świętymi ludźmi’’.

wtorek, 11 sierpnia 2026

Zdarzyło się w Bośni




Ryc. za: Mirza Latifovic


 ,,BIAŁOGRÓD, 21. 6. - Władze policyjne prowadzą obecnie śledztwo w miejscowości Doboj w Bośni, gdzie wieśniak Hasan Begowic kupił za 7. 000 dinarów żonę i troje dzieci od swego sąsiada Mija Krdzalicma. 

    Nadmienić należy, że Hassan Begowic ma już swoją żonę i troje dzieci''

- autor nieznany ,,Kupił ... żonę i troje dzieci. Barbarzyńska transakcja w Bośni'' [w]: ,,Express Kaliski'' z 1935 r. 



    Białogród jest polskim tłumaczeniem serbskiej nazwy Belgrad. W 1935 r. Bośnia znajdowała się w granicach Królestwa Jugosławii (1929 - 1941). 

Oniricon cz. 1168

     Śniło mi się, że:




Ryc. za: Marta Frej


- Bartłomiej Grzegorz Sala pisał z dezaprobatą o kobietach z PPS - u, które przeprowadzały samobójcze ataki bombowe,




Fot. za: Amazon.ae


- powiedziałem znajomym, że z nieznanych mi powodów czerwona, wełniana czapka andyjskich chłopów jest uznawanym przez Kościół znakiem nabożeństwa do Maryi,




Ryc. za: RoyalArtist 91


- wypożyczyłem z uniwersyteckiej biblioteki książkę o dawnej Japonii, bibliotekarka podeszła do mnie i powiedziała mi, że zanim ją oddam, powinienem swoje imię i nazwisko na przedostatniej stronie, zdziwiłem się, bo nigdy wcześniej nie słyszałem o takim wymogu,



- opowiadałem, że niemieccy myśliwi noszą przy kapeluszach pióra słonki, potem przypomniałem sobie o Słonczanach, jajorodnej rasie ludzi z głowami słonek,





Ryc. za: RoyalArtist 91


- chciałem pojechać na parafialną pielgrzymkę do Estonii, zamiar nie został zrealizowany, bo Estonia okazała się za mała, by pomieścić wszystkich pielgrzymów, tłumaczyłem Janesowi ov Calcium, że nie zmieniłem negatywnego stosunku do Unii Europejskiej, natomiast w Estonii interesują mnie wierzenia ludowe i literatura fantasy,




Ryc. za: characterdrawing


- po latach odwiedziłem szkolną świetlicę połączoną z biblioteką, zmartwiłem się tym, że nie ma w niej wielu książek, które pamiętałem z dzieciństwa, znalazłem natomiast w jakimś czasopiśmie artykuły o legendarnych bohaterach i strusiach, spotkałem nauczycielkę fizyki, Jolenę ov Symetayak i jakąś inną nauczycielkę z bujnymi rudo - siwymi włosami,



- zimą Alexandrus ov Coceleise nagrał na you tube filmik przyrodniczy, na którym wszedł do jaskini z hibernującymi nietoperzami, zdziwiłem się gdy mówił o nich z sympatią, bo wcześniej twierdził, że nienawidzi ssaków,



- na początku myślałem, że pojadę ze swoją parafią na pielgrzymkę do Liechtensteinu, lecz potem okazało się, że celem była Estonia,





Ryc. za: RoyalArtist 91


- myślałem, że Ziemia Święta leży w Hiszpanii.