niedziela, 14 czerwca 2026

Turbo Estończycy

 

,,W latach dwudziestych dwudziestego wieku wyrósł z nich [estońskich wierzeń ludowych] dziwny neopogański ruch Taara, coś na kształt współczesnego wiccaizmu, który łączył starożytne ponoć wierzenia z nacjonalistycznymi, prawicowymi poglądami politycznymi. Taara nigdy nie przyciągnął więcej ludzi niż kilka tysięcy wyznawców i został zniszczony jako kontrrewolucyjny w czasach sowieckich, niemniej jednak jest dobrym przykładem tego, jak czasem splatają się nacjonalizm i wierzenia ezoteryczne’’ - James Palmer ,,Krwawy biały baron’’



                                                    Ryc. za: RoyalArtist 91

 

Estończycy są narodem ugrofińskim (uralskim). Posiadają własne państwo nad Bałtykiem, graniczące z Łotwą i Rosją. Wiele elementów kultury takich jak podobny język i wierzenia łączy ich z Finami. Samych siebie uważają za Skandynawów.



Edgar Valter Saks (1910 – 1984) był estońskim pisarzem i historykiem amatorem. Od 1971 r. do śmierci pełnił urząd ministra edukacji w estońskim rządzie na uchodźstwie. Wydał książki: ,,Aestii’’ (1960), ,,Esto – Europa’’ (1966), ,,Commentaries on the Liber Census Daniae’’ (1974) i ,,The Estonian Vikings’’ (1981). Przedstawił w nich pseudonaukową wizję najstarszych dziejów Estonii.




                                                        Ryc. za: Eesti Elu


Starożytni Estiowie (Aestii) z ,,Germanii’’ Tacyta, przodkowie Estończyków istnieli już w późnym paleolicie. Zasiedlali tereny dzisiejszej Wielkiej Brytanii (gdzie zbudowali Stonehenge), Francji i Niderlandów. W mezolicie (środkowej epoce kamienia) skolonizowali tereny między Wisłą a Wołgą. Należała do nich niemal cała Europa, a także część Azji. Wywarli wpływ na starożytnych Greków. Saks zastosował szereg błędnych etymologii, próbując dowieść estońskiego pochodzenia nazwa Warszawa i Sumer. Według niego Danubius (Dunaj) został nazwanym od fińskiego tuoni (świat podziemny), Ister – od estońskiego istuma (siedzieć), Tamiza od tamm (dąb), zaś Albion od fińskiego ala (świat dolny). We wczesnym średniowieczu estońscy wikingowie najeżdżali Skandynawię, gdzie walczyli z germańskimi Normanami.


    

                                                    Ryc. za: The Baltic Review


Teorie Saksa były przejawem źle pojętego patriotyzmu (podobnie jak np. ,,Rękopisy królowodworski i zielonogóski’’ w Czechach 1). Służyły ,,pokrzepieniu serc’’ w dobie zniewolenia Estonii przez Sowietów. Dziś krytykują je sami Estończycy. Językoznawca Urmas Sutrop (ur. 1956) nazywa Saksa ,,fantastą i autorem pseudonaukowych podręczników historii’’. Pisarz i literaturoznawca Jaan Undusk (ur. 1958) zarzuca mu ,,nienaukowe pragnienie doskonałości i spójności aż do ostatniego szczegółu’’.



1 Odsyłam do posta: ,,Rękopisy królowodworski i zielonogórski’’.

sobota, 13 czerwca 2026

Skrimsl



 ,,W jednej z islandzkich kronik znajduje się zapis, zgodnie z którym latem 1345 r. zaobserwowano w wodach górskiego jeziora Lagarflot we wschodniej Islandii nieznane zwierzę. Miało ono być wielkie jak wyspa, z garbami na grzbiecie wystającymi ponad  lustro wody. Islandczycy nazwali potwora skrimsl. Pięćset lat później, w 1860 r. naukowiec Sabine Baring - Gould objeżdżał Islandię, szkicując wulkany, gejzery i lodowce. W podróży spotkał dwóch mężczyzn ze Skordalsvatn, Skogkotra i Martina, którzy opisali mu wygląd dziwnego zwierzęcia. Podobne stworzenie, które widzieli w jeziorze, przypominało ogromną fokę lub wydrę i miało około 13 metrów długości. Baring - Gould otrzymał też rysunek zagadkowego potwora wykonany przez rozmówców, który potem zamieścił w jednej ze swoich publikacji'' - Magdalena Turowska - Rawicz, Robert Sypek ,,Mitologie świata. Ludy skandynawskie''



 

Stoor



                                                        Ryc. za: Peeriemoot


 ,, [...] Stoor - prawdopodobnie hipostaza węża morskiego Jormundganda lub Nidgogga - był gigantycznym stworem żyjącym w morzu, który zginął podstępnie nakarmiony płonącym torfem. Umierającemu potworowi wypadły zęby, które utworzyły łańcuchy Orkadów, Wysp Owczych i Szetlandów. Z jego ciała utworzyła się Islandia, a za sprawą ostatniego uderzenia ogona smoka - Norwegia oddzieliła się od północnej Danii'' - Magdalena Turowska - Rawicz, Robert Sypek ,,Mitologie świata. Ludy skandynawskie''



 

                                            Ryc. za: Spooky Scotland

Elfy i choroby weneryczne



 ,,Ci, którzy wierzyli w elfy, opowiadali, że te piękne istoty lubiły tańczyć w kręgu wyznaczonym przez niewielkie grzyby , na kolistej płaskiej przestrzeni porośniętej równo trawą. Biada każdemu kto potem oddaniem moczu zbezcześcił taki krąg - było jasne, że zapadnie na chorobę weneryczną!'' - Magdalena Turowska - Rawicz, Robert Sypek ,,Mitologie świata. Ludy skandynawskie''



    W swojej powieści fantasy ,,Tatra'' (2018) opisał kwiaty, których wąchanie sprowadzało syfilis.

Oniricon cz. 1146

             Śniło mi się, że:




- w jakiejś dystopii czytałem o pogrążonym w ciemnościach Świecie Komunistycznym, jego częścią była Kuba, gdzie palmy miały szare liście, nocą przychodzili do dzieci Złodzieje Snów, ubrani w przerażające kostiumy czarnoksiężników, Złodziej Snów wydobył z głowy obudzonej w środku nocy dziewczynki min. miniaturowe dewocjonalia, które zamierzał zniszczyć mimo protestów dziecka,



- pomyślałem na lekcji matematyki w liceum, że nie mam nic przeciwko łysym, lecz sam nie chciałbym wyłysieć, dodałem w wyimaginowanym dialogu z Janesem ov Calcium, że Polacy nie lubili Jerzego Urbana nie z powodu jego łysej głowy i wielkich uszu, ale tego, że był złym człowiekiem,




- w czerwcu pojechał autobusem nad Jezioro Głębokie w Szczecinie razem z młodą blondynką, którą nazywałem ciocią, choć nie należała do mojej rodziny, dojechaliśmy wieczorem, lecz na miejscu spadł najpierw śnieg a potem deszcz,




- dowiedziałem się, że ludowe wzorki wytatuowane różowym tuszem na skórze kobiety są sigillami (pieczęciami) przywołującymi szatana, powiedziałem, że przez egzorcystów, mówiących takie rzeczy, kiedyś bałem się wychodzić z domu,



- Wojciech Cejrowski opowiadał, że Tybetańczycy noszą warkocze, aby po śmierci Śiwa mógł ich za nie złapać i zabrać do swojego raju,



- jako dorosły niosłem w ręku na ulicy swoją całkowicie połamaną zabawkę z dzieciństwa, szarego, drapieżnego dinozaura, imieniem Taszchetozaur, marzyłem o tym, aby poszedł ze mną do Nieba, albo żeby cofnął się do lat 90 - tych XX wieku, kiedy go dostałem,




- polska celebrytka była zaklęta w żmiję, po odczarowaniu wyszła nago ze skóry gada. 

Walhala w Kosmosie



 ,,Dla uhonorowania mitycznego pałacu Odyna nazwano Walhallą 1260. planetoidę, którą odkryto 29 stycznia stycznia 1933 r.'' - Magdalena Turowska - Rawicz, Robert Sypek ,,Mitologie świata. Ludy skandynawskie''



    Ciekawe czy fakt ten wzięli pod uwagę twórcy amerykańskich komiksów i filmu o Thorze (powyżej), w których bogowie Asgardu byli kosmitami. 

Słoneczny kamień



 ,,Wedle norweskich sag i pieśni wikingowie prowadzili swoje statki z pomocą zagadkowych  'kamieni słonecznych'. Jedna z teorii głosi, że były to kryształy dichroiczne, kordieryty - dzięki ich obserwacji  można określić położenie słońca z dokładnością do 2,5 stopnia, nawet jeśli znajduje się ono 7 stopni poniżej linii widnokręgu, co ma związek ze zjawiskiem polaryzacji światła'' - Magdalena Turowska - Rawicz, Robert Sypek ,,Mitologie świata. Ludy skandynawskie''




    Ta metoda nawigacji pojawia się w jednym ze starych komiksów o Thorgalu. W powieści ,,Słoneczny kamień'' szwedzkiej pisarki Maj Bylock (1931 - 2019), główny bohater, Dan użył tytułowego przedmiotu do odnalezienia swego zaginionego brata, marynarza.