,,Jako najstarszy ślad buddyzmu w kulturze europejskiej traktuje się niekiedy doktrynę Pyrrhona z Elidy (ok. 365 - 275 p. n. e.), który za ideał uważał niezmącony stan ducha (szczęście jest w spokoju); teza taka opiera się na założeniu, że wymieniony myśliciel był jakoby uczestnikiem pochodu Aleksandra Wielkiego na Indie (około 327 r.) i dotarł aż do rejonu Indusu, po czym do końca życia nie starał się wyjść poza wyżej wymienione twierdzenie, które przypomina pojęcie nirwany. Według innych jednak badaczy postawa Pyrrhona wywodzi się raczej z poznanych przez niego w Indiach poglądów na życie i cierpienie, głoszonych np. w upaniszadach, a stanowiących zalążki późniejszej metody jogi. Do Greków też zlecił dotrzeć wysłańcom cesarz Asioka, lecz losy ich posłannictwa buddyjskiego nie są bliżej znane. Wreszcie dość bliskie kontakty z Indiami mieli Grecy rządzący w Baktrii; wśród nich najbardziej wsławił się król Menandros (druga połowa II w. p. n. e.), którego dysputę z mnichem Nagaseną uwiecznił tekst palijski Milindapanha (Pytania Menandra). Ze znanych nazwisk starożytnych Greków spotyka się wreszcie Apolloniosa z Tiany (I w. n. e.), który się jakoby nawrócił na buddyzm podczas podróży do Indii. Wypowiadane przypuszczenia o wpływie myśli buddyjskiej na neoplatończyka Plotyna (III w.) nie mają nawet za podstawę faktu bezpośredniego styku jego z Indiami.
Dość bogato reprezentowany jest pogląd, że buddyzm jako religia wcześniejsza ma swój udział (poprzez esseńczyków?) w narodzinach myśli chrześcijańskiej: podobieństw oczywiście nie brak. Na dowód, że aż tak daleko na zachód mogły sięgać wpływy we wczesnych epokach, przytacza się poza związkami z Grecją np. fakty, że w ruinach budowli rzymskich w Brytanii znaleziono przedmioty sztuki z wpływami stylu Gandhary, a i stare celtyckie wyobrażenia bóstw trudno jakoby odróżnić od buddyjskich. Przyjmuje się też wpływ myśli buddyjskiej na wczesnych myślicieli chrześcijańskich, np. Pantaiosa, Bardesanesa, Klemensa z Aleksandrii, Orygenesa. Wreszcie za pewny uważa się związek znanej z żywotów świętych legendy o Barlaamie i Jozafacie z określonym podaniem w dżatakach buddyjskich, przy czym imię Barlaam ma pochodzić od Bhagavan (przydomek Buddy), a Jozafat od słowa bodhisattwa. Poza tym przyswojeniem wątku średniowiecze, a nawet odrodzenie w Europie, nie mogą się poszczycić żadnym wyraźnym śladem przejęcia z Indii jakiejkolwiek idei. Dopiero gdy w połowie XVI w. zawitali na wybrzeże Indii Portugalczycy, później Holendrzy, a wreszcie w XVII w. Anglicy i Francuzi - rozpoczęło się przenikanie wiadomości. W XVIII w. w Anglii można już mówić o istnieniu indologii, czyli nauki o Indiach, która zaczęła się od przekładów z sanskrytu. Bezpośrednio nad buddyzmem rozpoczęto badania dopiero w XIX w., a do czołowych buddologów należą: we Francji Eugène Burnouf, Sylvain Lévi, Louis de La Valée Poussin, w Niemczech Max Walleser, Herman Oldenberg, Helmut von Glasenapp, w Anglii Thomas William Rhys Davids i jego żona Caroline Augusta Foley Rhys Davids, Związku Radzieckim Fiodor Ippolitowicz Szczerbackoj, we Włoszech Giuseppe Tucci, w Polsce Stanisław Schayer i wielu innych. Poza badaniami buddologicznymi można śledzić echa buddyjskie również w poglądach niektórych europejskich myślicieli, literatów i działaczy kulturalnych. Spośród bardziej znanych myślicieli wypada wymienić braci Schlegel, Augusta Wilhelma i Friedricha, Artura Schopenhauera, Hermanna Keyserlinga. Literaci tworzący pod większym lub mniejszym wpływem buddyzmu to np. Aldous Huxley, Karl Gjellerup, Hermann Hesse, Irving Babbit, Karl Bleibtreu i inni. Zresztą w Europie (jak i w Ameryce) jest jakaś niewielka liczna wierzących buddystów (częściowo pochodzenia orientalnego). W szczególności w Anglii, Francji i w Niemczech są gminy lub stowarzyszenia buddyjskie. Niezależnie od tego związki z buddyzmem mają międzynarodowe Towarzystwo Teozoficzne i Bractwo Ramakrishny. Ogółem jednakże oddźwięk, jaki znalazł buddyzm w kulturze europejskiej, można uznać za nikły i bez większego znaczenia'' - Wiesław Kotański ,,Buddyzm jako religia światowa'' [w]: ,,Zarys dziejów religii''






















