Oniricon cz. 892

         Śniło mi się, że:

- księżniczka w różowej sukni latała na skrzydlatej ułarii, potem zobaczyłem na rysunku ułarię wyłaniającą się z morza, która przypominała olbrzymiego szczura z rybim ogonem,

- pomyślałem, że w XX wieku małpy hodowane przez zoologów miały lepiej od ludzi, a wtedy Bartłomiej Grzegorz Sala powiedział mi o małym szympansie, którego opiekunowie oddali na eksperymenty za to, że nie nauczył się mówić ludzkim głosem,

- jedzenie całych motyli zapewnia wieczną młodość,

- kiedy otworzyłem zeszyt, usiadły na nim mucha mszycznik i pszczoła, a ja głośno domagałem się środka owadobójczego,

- kiedy poszedłem do cioci Joleny ov Küjvis, zobaczyłem w szafie okrągłe akwarium zamieszkane przez bladoróżową rzekotkę kryjąca się w muszli kraba pustelnika, gdy nie widziałem, akwarium stłukło się, a mieszkające w nim zwierzę zostało spłukane w klozecie, było mi przykro i pytałem dlaczego zamordowano rzekotkę,

- po długim czasie spotkałem ulicznego sprzedawcę książek, lecz nic nie kupiłem, bo miałem za mało pieniędzy, sprzedawca proponował mi zakup butelki wina, lecz odmówiłem,

- pani Casiya ov Płutova kazała mi szukać informacji o słowiańskich świętych, lecz mnie bardziej interesowali Irlandczycy, Conall Cearnach i św. Brendan, nie potrafiłem poprawnie wymówić imienia tego pierwszego, z czego kpił Ravialus ov Rikłocic,

- czytałem książkę o Andrzeju Sapkowskim, który uważał, że talizmany w czasie matury powinny być zakazane i wypowiadał się o satanistach, zobaczyłem na zdjęciu Sapkowskiego w brązowej, skórzanej kurtce jak razem ze swym synem Krzysztofem, wchodził na drzewo,

- Jena ov Blackeyova naprawdę nazywa się Barabakasentoryna,

- byłem Twardowskim, poszedłem do karczmy, lecz okazało się, że nosiła nazwę ,,Rzym'',

- krzykiem powaliłem cedr,

- w napisanym przeze mnie opowiadaniu fantasy, dawni Słowianie ucztowali w wiosce hobbitów, jedząc min. bigos, kulebiaka, groch z kapustą oraz pijąc kwas chlebowy, hobbit powiedział Słowianom, że jego przodkowie przybyli z Bharacji lub z wyspy Flores, w opowiadaniu tym wystąpił również nagi albinos i dwie elfki z obnażonymi pępkami zapożyczeni z ,,Eragona'' Christophera Paoliniego, oraz brzydki człowiek w czarnym stroju wzięty ze ,,Świata Dysku'' Terry'ego Pratchetta,

- hobbity pochodziły z Numenoru czyli z Atlantydy, oraz jadły olbrzymie pierogi ruskie z sosem czosnkowym,

- idąc do parku rozebrałem się na ulicy i wytarzałem w ogromnej kałuży na jezdni,

- zgorszyłem się gdy protestanci zakłócili Mszę Świętą w Watykanie, na którą zostali zaproszeni,

- chciałem, aby Kasia Babis miała prawicowe poglądy, bowiem wówczas mogłaby zdziałać wiele dobra,

- Stanisław Szur powiedział, że Tychy założyła grecka bogini Tyche (wymyślone na jawie),

- Stanisław Szur zaprojektował mundurek szkolny składający się z foliowej czapeczki i onuc z papieru toaletowego (wymyślone na jawie). 

,,Miecz Ali Baby''

 

,,Hulagu, z przydomkiem Ilchan (ok. 1217 – 1265), wnuk Dżengis – chana, otrzymał zach. prowincje państwa, zdobył 1256 Persję, 1258 zajął Bagdad, przyczem zniszczono bezcenną bibljotekę. Jeden z najokrutniejszych zdobywców azjatyckich, położył kres persko – arabskiej kulturze średniowiecznej’’ - ,,Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa Gutenberga tom 6 Grecki język do Izasław’’

W lutym 2023 r. obejrzałem amerykański film fantasy ,,Miecz Ali Baby’’ (ang. ,,The Sword of Ali Baba’’) z 1965 r. w reżyserii Virgila W. Vogela (1919 – 1996). Podstawę literacką stanowił utwór ,,Ali Baba i 40 rozbójników’’ ze zbioru ,,Baśnie 1001 nocy’’.

W XIII wieku mongolski chan Hulagu zdobył Bagdad z pomocą mordercy kalifa, zdrajcy Kasima. Wnuk Czyngis – chana uciskał podbitych Arabów. Chciał też zmusić córkę Kasima, piękną, rudowłosą księżniczkę Amarę, aby wyszła za niego.

Ali, odważny już w dzieciństwie syn kalifa, widział śmierć swego ojca. Zbiegł na pustynię gdzie odkrył kryjówkę starego Baby i 40 rozbójników. Obserwując ich z ukrycia, nauczył się otwierać Sezam zaklęciem (jest to jedyny element fantasy w całym filmie). Baba adoptował osieroconego księcia. Chłopiec otrzymał imię Ali Baba i gdy dorósł, został hersztem rozbójników. Pod jego rządami zbójcy zaczęli walczyć z mongolskimi okupantami i wspierać biednych. Zapewniło im to miłość i szacunek ludu.

Ali Baba pokochał Amarę (niegdyś jako dzieci zawarli między sobą braterstwo krwi). Dostał się do pałacu chana podając się za kupca wiozącego 40 dzbanów oliwy. Przechytrzył szpiegów chana i stanął na czele ludowego powstania antymongolskiego. W końcu poślubił ukochaną.

,,Miecz Ali Baby’’ oceniam jako bardzo dobry film przygodowy. Purystów mogą w nim razić edykty Hulagu pisane po … angielsku i pismem łacińskim.

,,Słowiańskie baśnie i bajki''

 

Bolesław Londyński (1855 – 1928) był polskim pisarzem i tłumaczem, oraz autorem poradników. Używał pseudonimów: Mieczysław Rościszewski, B. L. Kalina, Bruno Las, Guci i Samotnik z Podlasia. Napisał min. ,,Bajki, baśnie i legendy na tle przyrodniczym’’, ,,Gry i zabawy towarzyskie: wskazówki do przyjemnego i użytecznego spędzania czasu w domu i po za domem: podręcznik dla młodzieży płci obojga’’, ,,Zwyczaje towarzyskie’’, ,,Historię małej Nefry i jej ulubieńca Pepa’’, ,,Błędny ognik’’ i inne. Jako pierwszy dokonał polskiego przekładu ,,Zbrodni i kary’’ Fiodora Dostojewskiego. Zmarł w przytułku w Poznaniu.

W lutym 2023 r. przeczytałem jego książkę ,,Słowiańskie baśnie i bajki’’, wznowioną w tym roku nakładem wydawnictwa ,,Replika’’. Pierwotny tytuł publikacji brzmiał ,,Bajki słowiańskie’’. Zebrane w tomie utwory pochodzą z Bośni, Bułgarii, Chorwacji, Czech, Moraw, Łużyc, Polski z wyszczególnieniem Kaszub i Rosji.

Na długo przed lekturą zbioru poznałem z innych źródeł niektóre z zawartych w nim baśni. W przekazie z Kaszub, wyjaśniającym dlaczego nie należy podsłuchiwać zwierząt rozmawiających ze sobą w Noc Wigilijną, dwa woły przepowiedziały, że niedługo powiozą swego gospodarza na cmentarz. Przeznaczenia nie udało się zmienić nawet żonie chłopa, która do przewozu trumny męża bezskutecznie próbowała użyć koni.

Z kolei Aleksander Gieysztor w ,,Mitologii Słowian’’ odwołał się do spisanej przez Rościszewskiego rosyjskiej baśni o synach, którzy wbrew decyzji władcy ukryli swego starego ojca. Władca kazał bowiem wymordować wszystkich starców jako osoby rzekomo bezużyteczne. Tymczasem staruszek, którego ocalili synowie, nauczył ich przechowywania zboża na dłużej, dzięki czemu zażegnał klęskę głodu. Baśń ta jest aktualna również dzisiaj, kiedy nie brakuje zwolenników eutanazji.

Pewnym zaskoczeniem może być duży wpływ baśni niemieckich ze zbioru braci Grimm na baśnie polskie. Przykładowo Białośnieżka jest kalką królewny Śnieżki. Dostajemy również opowieść o trzech synach krawca i nieuczciwej kozie, która kłamstwami doprowadziła do ich wypędzenia z domu przez ojca. Młodzieńcy poszli w świat uczyć się rzemiosła i od swoich majstrów dostali magiczne dary: stół, który sam się nakrywał, osła plującego złotem i kij samobij. Baśń o wędrujących razem koniu, wole, kocie i raku, które wypędziły z chaty dwa diabły i zamieszkały w niej, mocno przypomina ,,Muzykantów z Bremy’’.

Baśń bułgarska przypomina rosyjskie skazki. Trzech braci, z których dwóch było rozsądnych, a trzeci głupi, miało pilnować złotej jabłoni nawiedzanej nocą przez królewny zaklęte w pawice (widać podobieństwo do ,,Konika Garbuska’’). ,,Głupi’’ brat wbrew zakazowi królewny wszedł do piwnicy, gdzie z litości podał trzy łyki wody uwięzionemu smoku. Dzięki napiciu się, smok (postać przypominająca zarówno rosyjskiego Kościeja jak też serbskiego Baša Čelika) uwolnił się z więzów i zaczął czynić zło. Smok ten potrafił jeździć konno jak rosyjski Czudo Juda.

Rościszewski wykorzystał również motyw kwiatu paproci. Chciwy rycerz z Czech otrzymał od czarownicy aż trzy takie kwiaty. Pomogły mu one zdobyć złoto strzeżone przez gnomy. Przygoda ta nie skończyła się dla chciwca dobrze.

Zbiór zawiera wiele opowieści o czeskich (a także łużyckich) wodnikach. Jeden z owych wodnych demonów kupował od ludzi chleb i mięsa, strasznie przy tym wybrzydzając. Ponadto ukarał utopieniem pomocnika sprzedawcy, który uciął mu palec.

Niektóre baśnie zawierają nawiązania do burzliwej historii Słowiańszczyzny. Przykładowo na baśniach bośniackich odcisnęły swe piętno dawne walki z Turkami. Dwóch braci walczyło w armiach cesarza i sułtana. Rozpoznali się w czasie pojedynku i skłonili swych władców do zawarcia pokoju. Niejaki Tomasz był synem bułgarskiego chłopa, któremu ojciec zapowiadał, że nic dobrego z niego nie wyrośnie. Tomasz został mianowany tureckim wezyrem. Nie stał się jednak przez to lepszym człowiekiem i dalej nie szanował ojca. Również w rzeczywistości wielu Słowian Południowych robiło karierę w Imperium Osmańskim za cenę przejścia na islam. Trzech braci Kozaków z Ukrainy poległo walcząc z Tatarami, Polakami i Turkami. Każdy z nich został po śmierci uczczony inną pieśnią.

W antologii pojawiają się również postaci komiczne jak bułgarski diabeł, który bardziej niż armaty, bał się swarliwej żony chłopa. Nie mogłem powstrzymać się od śmiechu, gdy czytałem polską baśń o głupim wilku, którego za pomocą pochlebstw wyprowadziły w pole wszystkie zwierzęta, które chciał pożreć :).

Oniricon cz. 891

         Śniło mi się, że:

- Mokosza urodziła w erze dziewiątej pierwszą parę hobbitów,

- przed wejściem do biblioteki wezwałem Nijołę, litewską boginię zmarłych,

- powiedziałem znajomym ,,Heil Michnik'', aby udowodnić, że nie jestem antysemitą,

- pisałem opowiadanie fantasy o isetkach, czyli słowiańskich skrzatach mieszkających w ludzkich włosach,

- jakiś mężczyzna skrytykował protesty klimatyczne nudystów w Czechach, mówiąc, że odbywające się w nocy procesje weselne zaśmiecają lasy, obnażone pośladki nie dowodzą patriotyzmu, oraz że nie należy słuchać Czechosłowaków i Niemców, jakaś starsza kobieta dodała, że w czasach Czechosłowacji szła do pracy nawet wtedy gdy była chora,

- tłumaczyłem redaktorowi, że w mojej mitologii Čorty są odpowiednikiem Balrogów, wyraziłem obawę, że powstanie romans paranormalny o miłości kobiety i Balroga podobny do ,,Sagi Zmierzch'' lub powieści ,,Do ostatniej kości'' o związku dwóch kanibali,

- Jacek Piekara krytykował Jacka Dukaja za napisanie recenzji książki oraz zamieszkałych w Polsce, Günthera Grassa, Mario Vargasa Llosę, Gabriela Garcię Marqueza i Waris Dirie, początkowo Piekara nie lubił też Rafała Ziemkiewicza,

- pytałem młodego historyka Smartgasma dlaczego nie lubi Andrzeja Pilipiuka i Rafała Ziemkiewicza,

- szykując się do powrotu z wycieczki, zapakowałem swoje rysunki, wstąpiłem do irańskiej restauracji ,,Aranele'', gdzie przez pomyłkę dano mi pieczonego ziemniaka z nadzieniem,

- powiedziałem, że w Moskwie jest przechowywany cyrograf  Gerberta z Aurillac, późniejszego papieża Sylwestra II, który koronował Bolesława Chrobrego,

- tłumaczyłem redaktorowi, że Pan Sołtys nazywający swoją żonę ,,traktorkiem'' nie miał na myśli nic zdrożnego,

- poprosiłem w barze starszą kobietę, aby była moim ,,magister bibendi'' (mistrzem picia),

- kiedy Stanisław Szur został prezydentem Polski, MEN z partii Wąż Polski zwolnił z pracy wszystkich nauczycieli, a na ich miejsce powołał astrologów, kryptozoologów, numerologów i ufologów, w programie nauczania znalazł się również łysenkizm, dzieci uczyły się odtąd w samych majtkach i z twarzami pomalowanymi czerwoną farbą, modliły się do bożków i miały prawo uprawiać seks w przeznaczonych do tego pokojach, jednak pedofilia była karana śmiercią, kiedy Bohun porwał Helenę Kurcewiczównę, kazał jej chodzić do takiej właśnie szkoły,

- zdziwiłem się gdy kobieta paleontolog powiedziała mi, że ichtiozaury były jaszczurkami,

- Ewa Herzyk ma niebieskie włosy, chodzi nago i mieszka w lesie,

- Maryja w czasie objawień w XVII - wiecznej Polsce przedstawiła się jako Essa, czyli Radość,

- agresywne jaki atakowały ludzi,

- jadłem odchody Jeny ov Blackeyovej, żeby udowodnić, że ją kocham, jednak nie smakowały mi,

- japońska księżniczka została zaatakowana w czasie kąpieli przez olbrzymiego, białego węgorza,

- potępiłem Kmicica za ludobójstwo w Prusach Książęcych, dodając jednak, że współcześni terroryści inspirują się nie ,,Potopem'', ale ,,Koranem'', nazwisko Kmicic przybrał jako pseudonim polski partyzant w niebieskim mundurze,

- Ivan Komarenko i Justyna Socha bawili się skórą zdartą z delfina i złożyli w ofierze dziecko,

- Mama, ciocia Ursula ov Sienitica i wujek Henricus ov Sieniticus pilnowali, abym nie zjadł za dużo chipsów. 

Velinas

 

,,Velinas, Velnias, Welin, w litewskiej mitologii władca podziemi, diabeł. Velinas jest twórcą, opiekunem porządku kosmicznego, władcą nocy, wód i kamieni, patronem zmarłych. Velinas jest wojowniczy i mściwy, karze ludzi śmiercią. W podaniach zamienia się w czarnego psa i prowadzi do zguby, tj. do śmierci. Perkūnas stara się go zniszczyć, więc Velinas przed nim się kryje, lecz ukrywszy się drażni Perkūnasa. Velinas odpowiada pruskiemu bogowi Patolowi, który w źródłach pisemnych XVI - XVII w. wymieniany jest jako Pykul, tj. 'zły'. Velinas kojarzy się z bagnami, błotami, miejscami kamienistymi, groblami. Litewskie nazwy miejscowe wskazują na jego miejsce pobytu: Velnio raistas - diabelskie rojsty, Velnio akis - diabelskie oko, Velnio tiltas - diabelski most'' - Mieczysław Jackiewicz ,,Leksykon kultury litewskiej''