,,Od tysięcy lat ludzie opowiadają legendy o małpach. Występują one w niezliczonych ludowych opowieściach, w roli tak bohaterów, jak i czarnych charakterów, są też ważnymi postaciami w niektórych religiach. W średniowiecznych rzeźbach małpy często symbolizują diabła, ale w mitologii buddyjskiej i hinduskiej uosabiają mądrość i odwagę. Starożytni Egipcjanie oddawali cześć boską wspaniale wyglądającym pawianom płaszczowym (…), pozwalając im mieszkać w świątyniach i balsamując ich ciała po śmierci. W Indiach, gdzie małpy są czczone bardziej niż gdzie indziej na świecie, hulman (Presbytis entellus) nadal cieszy się statusem zwierzęcia świętego. Stada ich żyją we wsiach i miastach, a nawet nie przeganiane pustoszą pola.
Imponująca poza
Samiec pawiana płaszczowego dostąpił boskich zaszczytów dzięki swej królewskiej pozie i wspaniałemu płaszczowi z szarej sierści. Egipskim bogom często nadawano cechy pawiana.
Trzy makaki
Zapewne najsłynniejszymi naczelnymi na świecie są trzy japońskie mądre małpy: ‘Jak najmniej słyszeć, Jak najmniej widzieć, Jak najmniej mówić’. Wzorowane na makakach japońskich (…) były niegdyś wykorzystywane do nauczania doktryny buddyjskiej religii.
Święta czaszka
Plemię Dajaków z Borneo czci orangutany (…) jako duchy swych przodków.
Ryc. za: Nikolay Todorov
Małpi bohater
‘Małpa’ to bohater słynnej chińskiej powieści z okresu dynastii Ming (1386 – 1580). Towarzyszy w niej mnichowi Hsuan Tsang w epickiej 17 – letniej podróży. Podobno wykluła się z kamiennego jaja […].
Małpia skała
Gdy Brytyjczycy objęli we władanie Gibraltar w 1704 r., przyjęli jako maskotkę grupę magotów (Macaca sylvana). Początkowo sądzono, że są to małpy człekokształtne. Podobni kiedyś ostrzegły garnizon przez atakiem Hiszpanów. Podczas II wojny światowej, gdy Gibraltar stał się miejscem o znaczeniu strategicznym, premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill rozkazał, by magoty rozmnożyć jako symbol brytyjskiego panowania na tym terenie. Ich potomkowie żyją tam do dziś.
Yeti nadal nie odkryty
W 1899 r. brytyjski oficer opisał znalezione w Himalajach ślady ‘dziwnego, włochatego, dzikiego człowieka gór, który podobno żyje wśród wiecznych śniegów’. Tak zaczęła się światowa fascynacja yeti. W dzikich partiach Ameryki Północnej podobne ślady są przypisywane ‘wielkiej stopie’. […]
Mała stopa
W lasach Sumatry zoologowie natknęli się na ślady, stanowiące zupełną zagadkę. Wyglądają, jakby pozostawiła je niewielka, przypominająca małpę człekokształtną istota, poruszająca się na dwóch nogach. Dla tubylców nie było to zagadką – stwierdzili, że zostawił je ‘orang pendek’, czyli mały człowiek. Tego nieznanego ssaka naczelnego opisali jako podobną do goryla, lecz niewielką istotę o brązowozłotym futrze i wzroście najwyżej 1,2 m.
Dobry małpi bóg
Hindusi wierzą, że bóg Hanuman […] jest przodkiem wszystkich małp. Według legendy, Hanuman wraz ze swymi małpimi pomocnikami pomógł bogowi Ramie odebrać jego żonę Sitę z Cejlonu, budując groblę z kamieni przyniesionych z Himalajów.
Fot. za: Animalia
Spalone palce
[…] Legendy hinduistyczne opowiadają, opowiadają, dlaczego hulmany mają czarne twarze i dłonie. Otóż niegdyś hulman został schwytany, gdy kradł owoce mango z ogrodu olbrzyma na Cejlonie, by zanieść je ludziom w Bengalu. Za karę olbrzym podpalił hulmanowi ogon, ale odważna małpa uszła z życiem. Miała tylko spaloną twarz i ręce, a jej potomkowie noszą ślady tego wydarzenia do dziś’’
- Ian Redmond ,,Małpy’’
Zainteresowanym tą tematyką polecam wcześniejsze wpisy: ,,Inkaski mit o małpach’’, ,,Tajwański mit o małpach’’, ,,Pochodzenie ludzi od małpy w mitologii tybetańskiej’’, ,,Średniowieczne satyry i sfinksy’’, ,,Pawiany i psiogłowcy’’, ,,Legenda o magotach’’, ,,Legenda o uakari’’, ,,Małpy w mitologii greckiej’’, ,,Małpi diabeł i narkotyki’’, ,,Makaki w kulturze Chin i Japonii’’, ,,Czy satyry to małpy?’’, ,,Św. Dominik i diabeł’’, ,,Małpy w kulturach świata’’, ,,Yeti i orangutan’’, ,,Aztecki Hanuman’’ i ,,Polifem – gorylem’’.
