Legendy o szczupakach

 

                                            Ryc. za: David Noren 

,,Długo więc w katedrze w Mannheim wystawiany był sfałszowany szkielet 6 - metrowego szczupaka, który żył jakoby 300 lat. Długo był też uznawany za rekina słodkich wód, za trupożercę, wilka i potwora, a były też 'zapewnienia, że znaczne i ludziom w wodzie nie przepuszczały' (Kluk)'' - Wacław Strzelecki ,,Wędkarstwo rzeczne''

 

    W fińskim eposie ,,Kalevali'' występuje szczupak wielkości wieloryba. Pieśniarz Vainamoinen sporządził z jego szczęk zaczarowany instrument muzyczny, zwany kantele. 

Legendy o sumach

 

                                            Ryc. za: ScratchPit on Newgrounds

,, [...] to drugi po szczupaku Belfegor naszych wód! Czarną opinię potwierdzają rozmaite informacje. I tak np. w jednym z numerów 'Przekroju' S. Maciejewski wspomina o śmiertelnych wypadkach w nurcie Biebrzy, jakim za sprawą sumów mieli ulec trzej płetwonurkowie. [...] ma on być pożeraczem zwłok. Obedrzeć do kości utopioną sarnę jest dla niego fraszką. W brzuchu jednego znaleziono ponoć upierścienioną rękę człowieka. Jeżeli ostatni fakt wyraża skłonność suma do biżuterii, to przed wejściem do rzeki w celu zażycia kąpieli raczej zdejmujemy z palców...'' - Wacław Strzelecki ,,Wędkarstwo rzeczne''

    W mitologii japońskiej występuje ryba Namazu, gigantyczny sum. Na jego niestabilnym grzbiecie spoczywają Wyspy Japońskie, których mieszkańcy często doświadczają trzęsień ziemi.

Legendy o karpiach

 

                                                Fot. za: USFWS

,, [...] do niedawna otaczały go legendy - lokalne i szerszego obiegu. Na przykład jedna z nich głosiła, że w środkowej Odrze złowiono okaz o długości 2,5 m i ważący 35 kg! W czasie wojny francusko - pruskiej Prusacy, po zajęciu  królewskiej rezydencji w Fontainebleau, dorwali się do tamtejszych stawów i łowili olbrzymy jakoby liczące sobie około 300 lat życia. [...]'' - Wacław Strzelecki ,,Wędkarstwo rzeczne''

 

    W mitologii chińskiej wystarczająco stary karp potrafi przekształcić się w smoka. W powieściach ,,Wieża Jaskółki'' i ,,Pani Jeziora'' pojawia się złoty karp nilfgaardzkiego cesarza Torresa, żyjący 132 lata. 

Legendy o węgorzach

,, [...] Historię jego poznania przepełniają błędy: miał się rodzić samoródczo z mułu lub ścierwa, miał być żyworodny i dzieworodny, miał krzyżować się z wężami i znosić jak one jaja. [...] węgorze związane były z rzekami legendarnej Atlantydy... [...] kradną nocami groch z pola, wysysają krowom mleko... jak węże'' - Wacław Strzelecki ,,Wędkarstwo rzeczne'' 

 

 

,,Manuskrypt''

 

,,Zaspokoiła pragnienie swego serca, zdobyła nadzwyczajną moc i nieśmiertelność jak bogini. Ale wieczne życie ze złym sercem jest wieczną niedolą i ona zaczyna już to rozumieć’’ - C. S. Lewis ,,Siostrzeniec czarodzieja’’  

 

W kwietniu 2026 r. przeczytałem polską powieść grozy ,,Manuskrypt’’ Wojciecha Uszoka z 2020 r., która ukazała się nakładem wydawnictwa ,,Vesper’’.

Akcja rozgrywa się w 1621 r. w Hornich Dunajowicach, w 1945 r. w Laskowitz na Dolnym Śląsku oraz w latach 2013 – 2015 w Brzezinkach w Polsce.

Tytułowy manuskrypt był magiczną księgą ,,Homunkulus verus. Verbum de vitam eternam’’ (łac. ,,Prawdziwy homunkulus. Słowo życia wiecznego’’). Zawierał opis rytuału zapewniającego nieśmiertelność. Polegał na utoczeniu krwi nagiego chłopca położonego na stole. Jeszcze w XXI wieku okładka księgi wyglądała jak nowa. Z jej powodu alchemik i lekarz, Nikolas Stroiber został stracony pod zarzutem czarów. W 1945 r. sowiecki sołdat, Lew Borowski (właśc. Mendel Abbe) odnalazł księgę. Uważny czytelnik śledzący jego przygody dostrzeże aluzje do sowieckiego wandalizmu i gwałtów. W XXI wieku trzech budowlańców z Brzezinek, Marek, Gienek i Kazik spotkali okultystów. Niepokojący goście, sprawiający wrażenie Niemców poszukiwali księgi w celu przedłużenia sobie życia.

W XVII wieku nicpoń Pietrzyk Peczka, syn burmistrza Jaromira Peczki z Hornich Dunajowic stał się nieśmiertelny dzięki rytuałowi Stroibera. W XXI wieku był już starcem o przerażającym wzroku i zimnej skórze. Na cmentarzu Marek wraz z przyjaciółmi zabił Peczkę i jego wspólników leżących w grobach. Uczynił to przebijając ich sztachetą od płotu (nawiązanie do osinowego kołka z ,,Draculi’’ Brama Stokera ¹). Podczas rozprawy z ,,prawdziwymi homunkulusami’’ Marek oszczędził jednak piękną Ingrid, która wmówiła mu, że jest jego prawdziwą matką.

Motyw homunkulusa pochodzi z hermetyzmu.

,,homunkulus […] Człowieczek, zarodek ludzki, który według średniowiecznych poglądów miał być stworzony przez alchemików. Jeszcze w epoce renesansu wierzono, że Paracelsus (T. B. von Hohenheim, 1493 – 1554), chemik i lekarz o sławie cudotwórcy, opracował przepis na produkcję h. [Cz.J.]’’ - ,,Encyklopedia biologiczna tom IV Gl – Ja’’  

 

Autor wykorzystał również legendy o żydowskich mordach rytualnych ² (Stroiber był Żydem). Niemiecka czarownica Ingrid, składająca ofiarę z polskiego chłopca Jasia, może stanowić nawiązanie do baśni braci Grimm o Jasiu i Małgosi.

                                                    Ryc. za: Vecteezy 

Powieść ostrzega przed okultyzmem. Wiedza zawarta w manuskrypcie nie służyła dobru. Grzeczny i wrażliwy Jaś pod wpływem rytuału dającego nieśmiertelność, stał się złym człowiekiem. Takie właśnie antymagiczne przesłanie sugeruje już motto powieści, zaczerpnięte z ,,Mistrza i Małgorzaty’’ Michaiła Bułhakowa o Piłacie lękającym się nieśmiertelności. Jednocześnie ,,Manuskrypt’’ nie posiada szczęśliwego zakończenia tak samo jak horrory H. P. Lovecrafta.

1 Odsyłam do posta: ,,Dracula’’.

2 Odsyłam do postów: ,,Mord rytualny’’, ,,Mordy rytualne w XV – wiecznej Hiszpanii’’, ,,Św. William z Norwich’’ i ,,Św. Szymon z Trydentu’’.