niedziela, 31 sierpnia 2025

Albion


 

 ,,ALBION starożytna, poetycka nazwa Wysp Brytyjskich [...] pochodząca [...] wg legendy od syna Neptuna, Albiona, olbrzyma, odkrywcy tego kraju, który rządził nim przez 44 lata; wg innej legendy od Albii, najstarszej z 50 córek króla Syrii, które jednocześnie zabiły swoich mężów w noc poślubną (...) i za karę puszczone na statku na otwarte morze dobiły na koniec do zachodniej wyspy i poślubiły półdzikich krajowców'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''



 

Andrzej Sapkowski w ,,Świecie króla Artura'' przytoczył inną legendę, w której  Albion zginął w walce z Heraklesem. 

Legenda o Ajschylosie



 ,,Wg ludowej legendy zabił go orzeł, zrzuciwszy mu żółwia na łysą czaszkę, którą omyłkowo przyjął za kamień, chciał bowiem rozbić skorupę żółwia. Legenda ta wsparta jest wzmianką o przepowiedni wyroczni, że zgładzi go cios z nieba'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''



Polecam swój wcześniejszy wpis ,,Prometeusz w okowach''. 

Aida

 



,, [...] Aidę, córkę króla Etiopów Amonastro, niewolnicę na dworze faraona, łączy miłość z wysłanym przeciw Etiopom naczelnym wodzem wojsk egipskich, Radamenesem, którego kocha także Amneris, córka faraona. Po triumfalnym powrocie z wojny Radamenes otrzymuje od faraona w nagrodę rękę córki, ale postanawia zbiec wraz z Aidą; za zdradę stanu zostaje wszakże żywcem zamurowany w grobowcu, gdzie czeka już na niego pragnąc z nim umrzeć Aida'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''


 


Arię z tej opery nucił prof. Filip Filipowicz Przeobrażeński w powieści ,,Psie serce'' Michaiła Bułhakowa. 

Ahenobarbus

 



,,AHENOBARBUS Miedzianobrody, przydomek znakomitego rodu rzymskiego Domicjuszów. Wg legendy Dioskurowie, donosząc jednemu z przodków tego rodu o zwycięstwie Rzymian nad Latynami nad jeziorem Regillus (496 pne.), aby dowieść swej nadprzyrodzonej mocy, pogłaskali jego czarną brodę, która natychmiast przybrała czerwoną barwę. [...]'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''



Czytelnicy ,,Quo vadis'' Henryka Sienkiewicza zapewne pamiętają, że był to przydomek Nerona. 

Agramant i jego pierścień



 ,,AGRAMANT(E) saraceński bohater poematów epickich XI - XIII w. (...), król Afryki, potomek Aleksandra Wielkiego, który przedsięwziął szaloną wyprawę do Italii i został pobity przez Karola Wielkiego i Rolanda. [...]



Pierścień Agramanta, zaczarowany, dany przez niego karłowi Brunello, któremu skradła go Bradamante i dała Melissie. Potem dostali go Rogero i Angelika, która nosiła pierścień w ustach'' - Władysław Kopaliński ,,Słowik mitów i tradycji kultury''

Adept

 



,,ADEPT początkujący, praktykant; wyznawca (sekty), zwolennik (doktryny); wtajemniczony; śrdw. alchemicy nazywali vere adeptus 'prawdziwie wtajemniczony' (od łac. adispici 'dostąpić, doścignąć') w sekrety eliksiru życia i kamienia filozoficznego; twierdzili oni, że na świecie było zawsze tylko 11 adeptów, ni mniej, ni więcej'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''



 

Adam Bell



,,ADAM BELL legendarny angielski bohater lud., wyjęty spod prawa wraz z towarzyszami Clymem z Clough (Cleugh) i Williamem z Cloudesley, żyjący współcześnie z ojcem Robin Hooda. Równie słynni w płn. Anglii z mistrzostwa w strzelaniu z łuku, jak Robin w Anglii środkowej. Zamieszkiwali las Englewood niedaleko Carlisle. W końcu poddali się królowi, który ich ułaskawił, gdy William, podobnie jak Wilhelm Tell, przestrzelił z łuku jabłko umieszczone na głowie syna'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''




Zainteresowanym polecam swój wpis ,,Robin Hood''.  

Adamastor



 ,,ADAMASTOR duch niebezpiecznych wód Przylądka Burz (przemianowanego na Przylądek Dobrej Nadziei [...]) opisany przez poetę portug. Camõesa, w Luzjadach (wyd. 1574) jako straszliwe widmo ukazujące się Vasco da Gamie i prorokujące zgubę każdemu, kto przesięweźmie podróż do Indii'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''

 


 

Szczyt Adama



 ,,Szczyt Adama góra (2243 m) na wyspie Cejlon, gdzie wg legendy muzułmańskiej Adam opłakiwał wygnanie z Raju, stojąc na jednej nodze przez 200 lat, aby odpokutować swój grzech, po czym archanioł Gabriel przeniósł go na górę Arafat, gdzie Adam znów spotkał Ewę'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''



 

Abu Hassan



 ABU HASSAN bohater Opowieści o Abu al - Hassanie śpiącym i przebudzonym (...), kupiec z Bagdadu, który oszołomiony narkotykiem, pogrążony we śnie, przeniesiony zostaje do pałacu Haruna ar - Raszida (...), gdzie wmawiają mu, że jest kalifem. [...]'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''

 


Andrzej Sapkowski w ,,Rękopisie znalezionym w smoczej jaskini'' przytacza inną baśń o Abu Hassanie. W trakcie wystawnej uczty kupiec puścił potężnego bąka. Tak bardzo wstydził się tego, że opuścił swoje miasto. Gdy do niego wrócił po latach, przekonał się, że o jego wpadka jest ciągle jest pamiętana. Zasmucony tym umarł. 

Abraxas

 



,,ABRAKSAS słowo kabalistyczne, którym gnostycy późnej starożytności oznaczali Istotę Najwyższą, źródło 365 emanacji, a. władzę w ogóle; ryte na drogich kamieniach, używanych potem jako amulety i talizmany, często z wizerunkiem bajecznej istoty o korpusie człowieka, głowie koguta i wężach zamiast nóg'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''





 

Abrakadabra



 ,,ABRAKADABRA    słowo kabalistyczne mające wyrażać nieskończoność, użyte po raz pierwszy w poemacie łac. Severusa Sammonicusa (II w. ne.), umieszczane w śrdw. na amuletach (w formie równobocznego trójkąta jako zaklęcie czy formuła magiczna przeciw febrze itp.) noszonych przez 9 dni i wrzucanych do rzeki'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''

Dame Abonde




,,Dame ABONDE (wym. dam abąd) francuski żeński odpowiednik św. Mikołaja, dobra wróżka, przynosząca grzecznym dzieciom prezenty w czasie ich snu w Noc Sylwestrową [...]'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''