,,W
latach dwudziestych dwudziestego wieku wyrósł z nich [estońskich
wierzeń ludowych] dziwny neopogański ruch Taara, coś na kształt
współczesnego wiccaizmu, który łączył starożytne ponoć
wierzenia z nacjonalistycznymi, prawicowymi poglądami politycznymi.
Taara nigdy nie przyciągnął więcej ludzi niż kilka tysięcy
wyznawców i został zniszczony jako kontrrewolucyjny w czasach
sowieckich, niemniej jednak jest dobrym przykładem tego, jak czasem
splatają się nacjonalizm i wierzenia ezoteryczne’’ - James
Palmer ,,Krwawy biały baron’’
Ryc. za: RoyalArtist 91
Estończycy
są narodem ugrofińskim (uralskim). Posiadają własne państwo nad
Bałtykiem, graniczące z Łotwą i Rosją. Wiele elementów kultury
takich jak podobny język i wierzenia łączy ich z Finami. Samych
siebie uważają za Skandynawów.
Edgar
Valter Saks (1910 – 1984) był estońskim pisarzem i historykiem
amatorem. Od 1971 r. do śmierci pełnił urząd ministra edukacji w
estońskim rządzie na uchodźstwie. Wydał książki: ,,Aestii’’
(1960), ,,Esto
– Europa’’
(1966), ,,Commentaries
on the Liber Census Daniae’’
(1974) i ,,The
Estonian Vikings’’
(1981). Przedstawił w nich pseudonaukową wizję najstarszych
dziejów Estonii.
Ryc. za: Eesti Elu
Starożytni
Estiowie (Aestii) z ,,Germanii’’
Tacyta, przodkowie Estończyków istnieli już w późnym paleolicie.
Zasiedlali tereny dzisiejszej Wielkiej Brytanii (gdzie zbudowali
Stonehenge), Francji i Niderlandów. W mezolicie (środkowej epoce
kamienia) skolonizowali tereny między Wisłą a Wołgą. Należała
do nich niemal cała Europa, a także część Azji. Wywarli wpływ
na starożytnych Greków. Saks zastosował szereg błędnych
etymologii, próbując dowieść estońskiego pochodzenia nazwa
Warszawa i Sumer. Według niego Danubius (Dunaj) został nazwanym od
fińskiego tuoni
(świat
podziemny), Ister – od estońskiego istuma
(siedzieć), Tamiza od tamm
(dąb), zaś Albion od fińskiego ala
(świat dolny). We wczesnym średniowieczu estońscy wikingowie
najeżdżali Skandynawię, gdzie walczyli z germańskimi Normanami.
Ryc. za: The Baltic Review
Teorie
Saksa były przejawem źle pojętego patriotyzmu (podobnie jak np.
,,Rękopisy
królowodworski i zielonogóski’’
w Czechach ).
Służyły ,,pokrzepieniu
serc’’
w dobie zniewolenia Estonii przez Sowietów. Dziś krytykują je sami
Estończycy. Językoznawca Urmas Sutrop (ur. 1956) nazywa Saksa
,,fantastą
i autorem pseudonaukowych podręczników historii’’.
Pisarz i literaturoznawca Jaan Undusk (ur. 1958) zarzuca mu
,,nienaukowe
pragnienie doskonałości i spójności aż do ostatniego
szczegółu’’.