niedziela, 14 czerwca 2026

Turbo Estończycy

 

,,W latach dwudziestych dwudziestego wieku wyrósł z nich [estońskich wierzeń ludowych] dziwny neopogański ruch Taara, coś na kształt współczesnego wiccaizmu, który łączył starożytne ponoć wierzenia z nacjonalistycznymi, prawicowymi poglądami politycznymi. Taara nigdy nie przyciągnął więcej ludzi niż kilka tysięcy wyznawców i został zniszczony jako kontrrewolucyjny w czasach sowieckich, niemniej jednak jest dobrym przykładem tego, jak czasem splatają się nacjonalizm i wierzenia ezoteryczne’’ - James Palmer ,,Krwawy biały baron’’



                                                    Ryc. za: RoyalArtist 91

 

Estończycy są narodem ugrofińskim (uralskim). Posiadają własne państwo nad Bałtykiem, graniczące z Łotwą i Rosją. Wiele elementów kultury takich jak podobny język i wierzenia łączy ich z Finami. Samych siebie uważają za Skandynawów.



Edgar Valter Saks (1910 – 1984) był estońskim pisarzem i historykiem amatorem. Od 1971 r. do śmierci pełnił urząd ministra edukacji w estońskim rządzie na uchodźstwie. Wydał książki: ,,Aestii’’ (1960), ,,Esto – Europa’’ (1966), ,,Commentaries on the Liber Census Daniae’’ (1974) i ,,The Estonian Vikings’’ (1981). Przedstawił w nich pseudonaukową wizję najstarszych dziejów Estonii.




                                                        Ryc. za: Eesti Elu


Starożytni Estiowie (Aestii) z ,,Germanii’’ Tacyta, przodkowie Estończyków istnieli już w późnym paleolicie. Zasiedlali tereny dzisiejszej Wielkiej Brytanii (gdzie zbudowali Stonehenge), Francji i Niderlandów. W mezolicie (środkowej epoce kamienia) skolonizowali tereny między Wisłą a Wołgą. Należała do nich niemal cała Europa, a także część Azji. Wywarli wpływ na starożytnych Greków. Saks zastosował szereg błędnych etymologii, próbując dowieść estońskiego pochodzenia nazwa Warszawa i Sumer. Według niego Danubius (Dunaj) został nazwanym od fińskiego tuoni (świat podziemny), Ister – od estońskiego istuma (siedzieć), Tamiza od tamm (dąb), zaś Albion od fińskiego ala (świat dolny). We wczesnym średniowieczu estońscy wikingowie najeżdżali Skandynawię, gdzie walczyli z germańskimi Normanami.


    

                                                    Ryc. za: The Baltic Review


Teorie Saksa były przejawem źle pojętego patriotyzmu (podobnie jak np. ,,Rękopisy królowodworski i zielonogóski’’ w Czechach 1). Służyły ,,pokrzepieniu serc’’ w dobie zniewolenia Estonii przez Sowietów. Dziś krytykują je sami Estończycy. Językoznawca Urmas Sutrop (ur. 1956) nazywa Saksa ,,fantastą i autorem pseudonaukowych podręczników historii’’. Pisarz i literaturoznawca Jaan Undusk (ur. 1958) zarzuca mu ,,nienaukowe pragnienie doskonałości i spójności aż do ostatniego szczegółu’’.



1 Odsyłam do posta: ,,Rękopisy królowodworski i zielonogórski’’.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz