Pszczoły

Pszczoły są owadami z grupy żądłówek, tak jak osy i trzmiele. Żyją na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.

Ich najlepiej znanym przedstawicielem jest pszczoła miodna. Jej chitynowa okrywa ma ostrzegawcze ubarwienie czarno – żółte w zgaszonym odcieniu. Ciało ma zarys elipsy. Tułów jest pokryty chitynowym ,,włosiem'' jak u trzmieli. W odwłoku jest ukryte żądło służące do obrony przed drapieżnikami. Użądlenie naszej pszczoły miodnej jest bolesne, ale śmiertelnie żądlą tylko jej amerykańsko – afrykańskie krewniaczki, chyba, że ktoś jest uczulony. W odróżnieniu od os i trzmieli, ginie po żądleniu zwierząt stałocieplnych, ponieważ żądło pszczele jest zakończone zadziorami. Głównymi wrogami pszczół są żołny, trzmielojady, ich populację pustoszy również czerwonka pełzakowata. Pszczoły żyją w gniazdach zakładanych w dziuplach drzew (barcie) i ulach (ul ,,współczesny'' został skonstruowany w Rosji w XVIII wieku). W ,,Biblii'' czytamy, że założyły barć w lwich trzewiach, co zainspirowało Samsona do ułożenia zagadki: ,,Z tego co pożera i jest mocny, wyszło to co się spożywa i jest słodkie''. Pszczele społeczeństwo dzieli się na kasty:

- królowa: najważniejsza samica w ulu, służy celom reprodukcji,

- robotnice: sterylne samice, pracujące nad rozwojem ula i broniące go,

- larwy – z nich powstaną nowe pszczoły

- trutnie – samce żyjące tylko po to, aby zapładniać królową; po spełnieniu zadania są wyganiane z ula i giną z głodu.

Są roślinożerne. Żywią się nektarem i karmią nim larwy. Z pyłku produkują miód stanowiący rezerwę pokarmową na zimę. Cenią go również ludzie, a oprócz miodu: pszczele mleczko i pszczeli jad używany do celów leczniczych. W Wielkiej Brytanii jedzono larwy pszczół i os zapiekane w miodzie. W przyrodzie odgrywają niebagatelną rolę w zapylaniu roślin kwiatowych. Wiele danych z życia pszczół zgromadził polski ksiądz Jan Dzierżoń żyjący w XIX wieku.

Oprócz pszczoły miodnej żyje jeszcze wiele innych gatunków pszczół. Pszczoła japońska, bardzo podobna do pszczoły miodnej, ma ciekawy zwyczaj obrony ula przed osami. Robotnice obsiadają osę i grzejąc swymi ciałami zabijają ją. Sprytny sposób oszczędzania żądła!

Niektóre pszczoły prowadzą samotny tryb życia. Należy do nich miesierka. Kształtem przypomina nieco trzmiela. Ubarwiona brązowo. Jej sposób opieki nad potomstwem opisał René Réaumur. Samica miesierki grzebie w piasku walcowaty tunel i wkłada do niego osłonki wycięte z liści róż, podobne do naparstków i wkłada do nich jaja. Larwy karmione są papką z pyłku i nektaru kwiatowego. W odróżnieniu od pszczoły miodnej, miesierka zanosi go we wgłębieniach na brzusznej stronie odwłoka, utworzonych ze sztywnych wyrostków chitynowych (pszczoła miodna zbiera go do wgłębień stawów zwanych ,,koszyczkami''. Są one przezroczyste i gdy pyłek jest kolorowy, pszczoła wygląda jakby była w kolorowych spodenkach).

Ciekawe miejsce do reprodukcji wybiera zadrzechnia. Można ją rozpoznać po ciemnym ubarwieniu chitynowej pokrywy i głośnym buczeniu. Gnieździ się w drewnie, drążąc w nim wielopiętrową jamę lęgową. Opiekuje się larwami i karmi je pyłkiem.

Inną samotną pszczołą jest pszczolinka. Przypomina trzmiela, a ciało ma pokryte grubym, chitynowym ,,włosiem'' koloru płowego. Usypuje piramidki z piasku i umieszcza w nich jaja.

Smuklik jest podobny nieco do osy. Gniazda grzebie w piasku, a larwy karmi kulkami z pyłku. 

Wielbłądy i lamy

Wielbłądowate są grupą ssaków parzystokopytnych skupiających 6 gatunków. Żyją w Azji, Afryce i Ameryce Południowej. Wiemy, że w X wieku sprowadzono wielbłądy na Węgry. Mieszko I dał w prezencie jednego z nich młodemu cesarzowi niemieckiemu Ottonowi III.

Powstały 2 mln lat temu na preriach Ameryki Północnej. Najstarszym ich przedstawicielem był kamelops (camel – wielbłąd). Wyglądem przypominał współczesne gwanako.

Wielbłądowate współczesne dzielimy na wielbłądy właściwe i lamy.

Do młodszych wielbłądów właściwych zaliczamy dwa gatunki o podobnej anatomii: dromadera (Azja Południowo – Zachodnia, Środkowa i Afryka Północna) i baktriana (Azja Środkowa). Obydwa wielbłądy są znakomicie przystosowane do życia na pustyni. Skóra baktriana jest pokryta grubym futrem, chroniącym zwierzaka przed chłodem nocy. Najbardziej charakterystyczną cechą wielbłądów są ich ,,garby'' (dromader ma jeden, a baktrian dwa). Specjalnie użyłem tu cudzysłowu, ponieważ wielbłąd magazynuje w nich tłuszcz, a jego kręgosłup jest prosty. Wodę otrzymują z pożywienia. Nozdrza zamykane są zrogowaciałą skórą poprzez skurcz. Oczy są chronione podczas burzy piaskowej przez długie i sztywne rzęsy. Podobne do pazurów racice, wielkie jak talerze stołowe, chronią przed zapadaniem się w grząski piasek. Kiedy mogą żłopią wiele litrów wody. Jedzą rośliny pustynne, a czasem podgryzają sprzęt podróżny. Arabowie cenią wielbłądy i szanują je. W ich podaniach zanim Allach stworzył ląd, wielbłądy latały w powietrzu. Wzmianki o nich występują też w koranicznym opisie końca świata. Wykorzystują ich mięso, mleko, wełnę i odchody – w stanie wysuszonym jako opał. Wielbłądy służą też jako siłą pociągowa. Wielu odkrywców korzystało z ich usług. W tym celu zostały sprowadzone do Australii. Persowie i Rzymianie używali ich w wojsku do płoszenia koni.

Starsze od nich lamy żyją w Andach i dwa ich gatunki zostały udomowione przez Inków (lamy i alpaki). Lama uparta jak osioł, pluje gdy coś się jej nie podoba. Alpaki i lamy są hodowane od niepamiętnych czasów jako zwierzęta juczne, mleczne, rzeźne i dla wełny, która jest u nich bardzo długa. Uszy lam i alpak są zdobione kolczykami z kokardkami, aby można było odróżnić z jakiej hodowli dane zwierzę pochodzi. Ostatnio zdobywają popularność w Europie, głównie w Wielkiej Brytanii.

Przodkiem tych zwierząt jest gwanako, szczupłe o rudym zabarwieniu mięciutkiej sierści. Pochodzi z niej przednia wełna. Trzeba przyznać, że Inkowie rozsądnie gospodarowali tym bogactwem. W odstępach czasowych pędzili je do skalnych zagród i tam strzygli. Europejczycy natomiast mordowali je tysiącami, aby zdobyć wełnę. Obecnie są pod ochroną. Wełna z gwanako jest magazynowana i strzeżona, aby uniknąć inwazji kłusowników. Raz tylko użyto jej do użycia narzutki dla dyktatora Kuby, Fidela Castro podczas jego wizyty. Ceniona jest też wełna wikunii, zwanej wigoniem.

Owce

Owce są grupą ssaków parzystokopytnych spokrewnionych z bydłem i kozami.

Ich najlepiej znanym przedstawicielem jest owca domowa. Jej przodkiem jest muflon, a została udomowiona na Bliskim Wschodzie w górach. Jest znana człowiekowi od zarania dziejów. Już w greckim micie o Jazonie pojawia się baran o złotym runie. Wiele ludów starożytnych składało ofiary z owiec. Egipski bóg Chnum był przedstawiany z głową barana (samca owcy). Bezrogi baranek jest symbolem wielkanocnym. W 1429 r. książę burgundzki Filip Dobry ustanowił Order Złotego Runa przedstawiający złotego baranka. Liczenie owiec jest przereklamowanym sposobem na zaśnięcie. Dawniej największym producentem wełny była Wielka Brytania, a obecnie Australia. Owca domowa niewiele przypomina swego przodka. Ciało wydaje się grube i przysadziste z powodu pokrycia gęstą i skołtunioną sierścią zwaną runem. Barany zachowały po swoim przodku rogi, które są grube i zagięte do tyłu. Służą do obrony przed drapieżnikami i do walk o przewodnictwo w stadzie i o partnerkę. W odróżnieniu od wielu innych zwierząt gospodarskich, owca nie może przetrwać bez opieki człowieka, ponieważ ginie bez strzyżenia. Dostarcza człowiekowi mięsa (u dorosłych nazywa się ono baranina, u młodych – jagnięcina), mleka (polscy górale robią z niego wędzone sery oscypki, z kiszek baranich wytwarzano struny do instrumentów, zaś barani łój służył do celów oświetleniowych, a świece zeń były jadalne. Jednak najważniejszym materiałem uzyskiwanym z owcy jest jej wełna używana do produkcji ubrań. Najbardziej cenionym dostarczycielem skór owczych jest rasa karakułowa, z której pozyskuje się karakuł, czyli skórę poronionego jagniątka wydobytego z łona owcy. W przyrodzie owca jest szkodnikiem, zwłaszcza w Australii gdzie stwarza konkurencję pokarmową dla dzikich zwierząt roślinożernych.

Muflon, przodek owcy jest pokryty ciemnobrązową sierścią, zaś barany posiadają duże rogi. Zamieszkuje Europę Południową i Azję Południowo – Zachodnią. Został sprowadzony na Hawaje. W XIX wieku został sprowadzony na ziemie polskie w celach łowieckich (największa populacja żyje w Łysogórach). Barany muflonów można parzyć z owcą domową w celu uszlachetniania rasy.

Podobne do muflona są arui (Afryka Północna) i argali (Ałtaj, Chiny i Mongolia). Grzywiastą owcę arui widziałem w zoo safari w Świerkocinie. Obydwa gatunki żyją w środowisku górskim.

Jedyną owcą rdzennie występującą w Nowym Świecie jest owca gruboroga, podobna z wyglądu do muflona. Zwana bywa również owcą kanadyjską, co uwydatniło się w jej nazwie łacińskiej; Ovis canadensis. Żyje w Górach Skalistych. Czasem jej rogi rosną tak bardzo, że mogą kaleczyć głowę.  

,,Carska manierka''

W 2013 r. przeczytałem po raz pierwszy ,,Carską manierkę'' – antologię ośmiu opowiadań fantastycznych Andrzeja Pilipiuka. Ich akcja rozgrywa się w XXI i XX wieku (lata 1914, 1924, 1927) zarówno w naszym świecie – w Polsce, w Brukseli, ZSRR (Moskwa, Orzeł), u podnóża góry Ararat na pograniczu armeńsko – tureckim oraz w równoległym, płaskim świecie, w którym Krzysztof Kolumb nie dopłynął do Ameryki. Bohaterami są: antykwariusz i pasjonat zagadek przeszłości Robert Storm, polski lekarz dr. Paweł Skórzewski prowadzący pionierskie badania nad antybiotykami, krakowski student Marek z alternatywnego świata, zaś w jednym z epizodów ,,gościnnie'' pojawia się botanik prof. Apfelbaum.

W równoległym świecie, nawiązującym do wierzeń geograficznych powszechnie acz błędnie przypisywanych ludziom średniowiecza, Ziemia była płaska, odgrodzona od przestrzeni kosmicznej skalną barierą, uniemożliwiającą wylanie się wód oceanu w Kosmos. ¹ W tym świecie Kolumb wierzący w kulisty, lub przynajmniej walcowaty kształt Ziemi, ² już nie wrócił z wyprawy. Powszechnie wierzono, że przerwał barierą i spowodował odpływ ziemskiej wody w przestrzeń kosmiczną. W rezultacie znaczną część świata w tym ziemie Polskie opanowała katastrofalna susza. Bałtyk wysechł. Nazwisko Kolumba stało się najgorszą inwektywą, zaś Hiszpanie, którzy sfinansowali wyprawę żeglarza stali się znienawidzeni na całym świecie. Tymczasem w Krakowie żył student Marek zakochany w pięknej Annie Mercero – córce hiszpańskiego profesora. Jej ojciec zlecił mu zdobycie dowodów naukowych rehabilitujących Kolumba, co miało być warunkiem zgody na ślub. W istocie susza zaczęła się już przed feralną ekspedycją Genueńczyka...

Wracając do naszego świata... Pilipiuk opisuje rosyjską sektą chłystów, która oddzieliła się od prawosławia w XVII wieku (jej jednym z założycieli był chłop Iwan Susłow uważający się za Jezusa Chrystusa.) Według legendy Susłow był synem starca i staruchy, został ukrzyżowany na murach Kremla za cara Aleksego, lecz zmartwychwstał). Chłyści głosili ,,zbawienie przez grzech'' – uważali, że aby nie myśleć o pokusie należy ją zrealizować, aby później móc ją surowo odpokutować (np. przez biczowanie się rozpalonymi łańcuchami). Wierzyli też w ,,śmierć pełną tajemnic'' – rodzaj zmartwychwstania, którego dostąpił Aleksander - rosyjski krewny dr. Skórzewskiego. Doktor jako katolik stanowczo odrzucał naukę chłystów, mimo to jako człowiek współczuł im prześladowań ze strony bolszewików.

W 1924 r. dr. Skórzewski pojechał do ZSRR, aby pomóc swemu siostrzeńcowi – Aleksandrowi w opuszczeniu totalitarnego kraju. Na miejscu spotkał się ze straszliwym terrorem, nędzą, przestępczością i chorobami. Razem z nim czytelnik dowiaduje się o ateizacji i promowaniu sekt (Żywa Cerkiew, a nawet … sataniści), mordowaniu ukraińskich bandurzystów i syberyjskich szamanów, wreszcie o noszeniu ubrań z bezdomnych kotów (ta informacja jest o tyle interesująca, że w wielu książkach można przeczytać, że Lenin lubił koty!).

Z nawiązań biblijnych pojawia się Arka Noego po potopie osiadła na górze Ararat. Dziś góra ta leży w Turcji, lecz historycznie jest to ziemia ormiańska. Arka Noego odgrywa ważną rolę w religii i kulturze ormiańskiej. Została nawet uwieczniona w godle Armenii. Dr. Paweł Skórzewski jako uczony był dość sceptycznie nastawiony do literalnej interpretacji biblijnego zapisu o potopie. Mimo to jako człowiek szlachetny i poszukujący prawdy doświadczył mistycznej wizji powietrznego oceanu i odzianych na czarno mnichów pilnujących cennej relikwii. Niestety w 1914 r. jeszcze przed wybuchem I wojny światowej Arka Noego została wysadzona w powietrze przez turecką ekspedycję wojskową. Było to preludium do późniejszych tureckich pogromów na Ormianach w czasie I wojny światowej (pierwsze ludobójstwo XX wieku).

Inne bardzo ciekawe motywy to: duch carskiego oficera ukazujący się w snach młodego Roberta Storma, portal prowadzący w przeszłość – do sztetla w II RP (motyw takich zaczarowanych drzwi pojawia się w legendach alchemicznych, oraz w ,,Opowieściach z Narnii''), okultystyczna, zbrodnicza sekta Dom Czterech Liści założona w XVIII – wiecznej Warszawie (ich symbole było stworzenie przypominające ośmiornicę, co może być nawiązaniem do Cthulhu z horrorów H. P. Lovecrafta), tzw. jajo demona – magiczny kryształ tworzący się min. w masowych grobach (opowiadały o tym legendy grabarzy), album z alternatywnego świata gdzie doszło do osobistego spotkania Hitlera i Stalina, oraz miód umarłych – halucynogenny syrop robiony przez trzmiele gnieżdżące się w trupiej czaszce.

W antologii spodobał mi się humor (wątek Marty obrażającej się gdy Robert Storm prawił jej komplementy porównując ją do pięknych zwierząt), krytyka Unii Europejskiej, okultyzmu, komunizmu i opartej na kłamstwach polityki historycznej Rosji Putina (wypieranie się współpracy z Hitlerem), a także szacunek dla uczestników powstania styczniowego ;).

1 W rzeczywistości większość uczonych doby średniowiecza nie miała trudności z uznaniem kulistego kształtu Ziemi (do wyjątków należeli Laktancjusz i Kosmas Indikopleusta, zaś św. Augustyn odrzucał starożytną teorię o istnieniu Antypodów). Zainteresowanych odsyłam do książek: C. S. Lewisa ,,Odrzucony obraz'' i Jerzego Strzelczyka ,,Średniowieczny obraz świata''

2 W rzeczywistości Kolumb wierzył, że Ziemia ma kształt gruszki – na najwyższym wzniesieniu miał się znajdować Raj Ziemski (vide Umberto Eco ,,Historia krain i miejsc legendarnych'').

Oniricon cz. 266

Śniło mi się, że:

- byłem w szkolnej świetlicy gdzie paru czarnoskórych muzułmanów ze Szkocji przyrządzało kebab; ponieważ wszystkie miejsca były zajęte, jadłem go leżąc na podłodze,

- tłumaczyłem się pani Alexandrze ov Pecunovej dlaczego nazwałem Dariusza Kwietnia ,,kwietniem - pletniem'',

- Dariusz Kwiecień twierdził, że faraon Echnaton stworzył potrójny Wszechświat,

- pojechałem na wakacje do innego miasta, gdzie spotkałem pana Andreusa ov Leovishinera, który przyjechał na szkolną wycieczkę, będąc u rodziny w tym mieście niechcący wylałem sok na obrus, potem szliśmy na plażę; spotkałem też franciszkanina, który dał mi kwiatek, z którego wysysałem miód; w tym śnie franciszkanie pisali dla dzieci książki o zwierzętach,

- ktoś mówił, że dawniej zawód iluzjonisty był otaczany większym szacunkiem niż obecnie,

- chodziłem po szkole z workiem na śmieci zamiast go wyrzucić,

- obejrzałem film ,,Tajemna historia Moskwy'' i bardzo mi się spodobał, lecz Babcia go krytykowała, powołując się na papieża św. Piusa V,

- poszedłem do szkoły gdzie dokuczała mi gruba i głupia dziewczyna, miałem tego dość; położyłem się na podłodze i krzyczałem, a Voytakus ov Višnic i rosyjscy kozacy śmiali się ze mnie,

- zostałem ginekologiem i mówiłem  mężowi, że jego żona to skarb,

- myślałem, że Polacy i Rosjanie mają wiele tych samych cech, różnią się jedynie religią i stosunkiem do wolności, te cechy wspólne to nadużywanie alkoholu i patriotyzm (Matka Ojczyzna i Matuszka Rassija),

- na jednej ze szczecińskich ulic słuchałem koncertu nastoletnich piosenkarek i zobaczyłem człowieka przebranego za Mateusza Kijowskiego (miałem ochotę go zabić) i Muammara Kadafiego,

- byłem w domu u pięknej blondynki, której mówiłem, że Niemcy powinny się ,,odburaczyć'' od wyborów prezydenckich w Polsce i w USA, a ona uznała, że użyłem wulgaryzmu, proponowała mi wróżenie ze stóp, lecz odmówiłem z przyczyn religijnych,

- wieczorem poszedłem z Mamą do szewca kupić nowe buty; usiadłem w ławce szkolnej na ulicy i czekałem aż Mama przyjdzie z butami,

- na ulicy gdzie leżały wielkie, szare materace jakaś kobieta pracująca w szkolnej świetlicy powiedziała, że w Polsce został już tylko milion katolików,

- poszedłem do toalety w centrum handlowym, w której gaszono już światło, a kiedy wracałem do domu, myślałem o tym, że Pilipiuk chwalił o. Posackiego,

- byłem na rosyjskim poligonie, który opuściłem razem z Agatą Dudą o włosach ufarbowanych na rudo. 

Zające

Zające są grupą zajęczaków, od których cały rząd otrzymał nazwę. Najbardziej podobne są do królików. Różnią się jednak większymi rozmiarami ciała i uszu. W języku łowieckim części ciała zająca mają następujące nazwy: uszy – słuchy, oczy – trzeszcza, sierść – turzyca, łapy tylne – skoki. Krew to farba.

Ich naturalnym środowiskiem są lasy, jednak zając szarak jest gatunkiem elastycznym i zaaklimatyzował się na polach, łąkach i stepach. Jest roślinożerny, a odżywia się trawą, oraz roślinami uprawnymi w tym marchwią i kapustą. Zimą obgryza korę z drzew. W odróżnieniu od królika, zadowala się wygrzebaniem w ziemi płytkiej jamki zwanej kotlinką. Jest czujny i zawsze gotowy do ucieczki. Nie jest słusznym uznanie go za tchórza; na Syberii zaobserwowano przypadek zwycięskiej obrony zająca bielaka przed orłem. Zające mają wielu wrogów: lisy, wilki, ptaki drapieżne, sowy, żbiki, rysie i wiele innych. Zając szarak należy do zwierzyny łownej. Samica rodzi młode w kotlince. Podobnie jak ma to miejsce u tupai i jeleniowatych zostawia je na jakiś czas, aby swoim zapachem nie przyciągać drapieżników. Niestety wielu ludzi zabiera je do domu myśląc błędnie, że matka je opuściła, co nie jest prawdą.

Bliskim krewnym zająca szaraka jest zając bielak, którego polski areał ogranicza się do puszcz Augustowskiej, Białowieskiej i Rominckiej. Od szaraka jest mniejszy i ma krótsze uszy zakończone czarnymi plamkami. Jego nazwa wzięła się stąd, że zimą jego sierść staje się biała, co maskuje go na śniegu. Kiedy jednak zima jest bezśnieżna, pada łupem drapieżników. Znajduje się w Polskiej Czerwonej Księdze.

Sępy

Sępy są grupą ptaków drapieżnych odżywiających się padliną. Nie mogą polować, ponieważ ich dzioby i szpony są tępe. Żyją na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Nowego Świata (tam ich niszę ekologiczną zajmują kondory), Australii i Antarktydy. Sępy są bardzo żarłoczne. Zdarza się, że tak się obżerają, że nie mogą wzbić się do lotu.

Jednym z nich jest ścierwnik biały, zwany również sępem egipskim. Nazwa tego ptaka wzięła się od wyrazu ,,ścierwo'' – padlina, którą się żywi. Ścierwnik biały ma krępą budowę ciała. Upierzenie białe, ,,twarz'' pokryta żółtą, nieopierzoną skórą. Jego czarny, zakrzywiony dziób jest cienki. Żyje w Europie Południowej, Indiach i w Afryce. Oprócz padliny zjada również strusie jaja, które rozbija kamieniem, a nawet ludzkie odchody.

Mają długie nagie szyje (brak piór chroni przed pobrudzeniem się krwią) w miejscu zetknięcia z karkiem zakończone kołnierzem z promieniście ułożonych, wystrzępionych piór.

Sęp płowy zgodnie z nazwą ma białą głowę i szyję, oraz jasnobrązowe tułów i skrzydła. Gnieździ się w górach. Jest najmniej płodnym ptakiem Europy. Znajduje się w Polskiej Czerwonej Księdze. W Polsce wyginął, widywany bywa w czasie przelotów. Zagraża mu usuwanie z gór padliny.

Drugim europejskim sępem jest orłosęp brodaty żyjący także w Azji i Afryce. Głowę i szyję ma opierzone, nad okiem ma kitkę pierza przypominającą brodę, skąd nazwa. Po zjedzeniu padliny zrzuca z wysoka kości, aby wydobyć szpik kostny będący przysmakiem tego ptaka.

W Azji Środkowej, Południowej i Południowo – Zachodniej żyje sęp czarny. Jego upierzenie jest czarne, a skóra szyi – szara. W Indiach prowadzi synantropijny tryb życia z powodu obfitości pokarmu w postaci ludzkich trupów, które są wykładane przez parsów - wyznawców Zoroastra sępom, aby nie zanieczyszczać ludzkimi zwłokami ognia, wody, ani ziemi.

W Azji od Turcji po Chiny żyje sęp kasztanowaty nazwany tak z powodu brunatnego ubarwienia, gnieżdżący się również na południu Europy (Hiszpania, Włochy, Bałkany), gdzie jest najrzadszym ptakiem.

Góralskie przysłowie głoszące iż ,,Jeden tylko orzeł pod Słońce wzbić się może'' mówi o niewłaściwym ptaku. Pasuje bowiem do sępa plamistego, którego dostrzegł pilot samolotu lecącego 11 212 m nad ziemią. Upierzenie szare, czarno nakrapiane. na końcach skrzydeł czarne. Żyje w Afryce.