,, [...] W Polsce opowiadane o różnych miejscach na Mazowszu, o Wąwolnicy, o klasztorze benedyktynek na Świętej Katarzynie w Górach Świętokrzyskich (gdzie anioł w postaci jelenia polecił królewiczowi węg. Emerykowi ufundować klasztor), a wreszcie o Jeleniej Górze (stąd nazwa) na Dolnym Śląsku, gdzie jeleń miał polecić Bolesławowi Krzywoustemu postawienie kościoła'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''
,,Biret i korona. Wg lokalnego podania, w szkole nowodworskiej, w której kształcił się młody Sobieski, profesor retoryki, ks. Dąbrowski, upuścił raz biret wchodząc na katedrę. Gdy Jan uprzejmie podniósł to nakrycie głowy, profesor miał powiedzieć: 'Obym dożył, aż ujrzę koronę na twojej głowie'. Dawny student odwiedzić miał swego profesora w przeddzień wyprawy wiedeńskiej, ten zaś wywróżył królowi zwycięstwo, a sobie śmierć tegoż dnia.
Kiep. Wg anegdoty, ktoś przyłapany na napisaniu pod wizerunkiem króla Jana czterech liter KIEP (...), słowa wówczas bardziej niż dziś obraźliwego, miał się tłumaczyć, że są to inicjały słów: Król Jan Europy Pan.
Król Jan i Gomuła. Facecja z poł. XVIII w. głosi, że przed skromnie ubranym królem Janem stał wspaniale wystrojony szlachcic Gomuła, gdy do gabinetu wszedł cudzoziemski poseł, który wziąwszy Gomułę za monarchę, zwrócił się do niego: 'Sire'; na to szlachcic, ukazując króla, powiedział: 'To jest syr, a ja jestem Gomuła'.
Król Jan i włóczęga. Król zapytał nędzarza, komu służy, na co ten odrzekł, że Bogu, a kiedy król wyraził zdziwienie, że sługa tak wielkiego pana okryty jest łachmanami, biedak dodał: 'Jaka służba, taka i zapłata'.
Kwarta maku. W przeddzień bitwy pod Wiedniem Kara Mustafa miał przesłać Sobieskiemu kwartę maku, symbolizując nią liczebną potęgę wojsk tureckich, a król miał w odpowiedzi wielkiemu wezyrowi odesłać kwartę pieprzu, symbolizującą wyższość mniejszej, ale bitniejszej armii. Przeniesiona w wiek XVII śrdw. anegdota o Aleksandrze Wielkim i Dariuszu.
Narodziny Sobieskiego na zamku w Olesku. Wg podania lokalnego, gdy niemowlę położono na marmurowym stole, blat stołu pękł, które to zdarzenie wyłożył obecny przy nim bazylianin Siemaszko jako wróżące wielką chwałę, którą dziecko się okryje, ale chwała ta rozpadnie się i nie wyjdzie narodowi na dobre.
Słowo się rzekło, kobyłka u płota przysł. z facecji o podlaskim szlachcicu, który przybywszy do Warszawy, aby poskarżyć się królowi, spotkał pod Marymontem jakiegoś dworzanina. Opowiedział mu swoją sprawę i w pasji dodał, że jeśli król go nie zechce wysłuchać, niech jego kobyłę w zadek pocałuje. Na audiencji dworzanin okazał się samym królem Janem, który przyrzekłszy załatwić rzecz po myśli szlachcica, spytał go, co sądzi teraz o poprzednio wygłoszonej przez siebie groźbie, na co rezolutny szlachciura miał odpowiedzieć owym zdaniem, które poszło w przysłowie. Anegdota jest wariantem Opowiadania o Maanie ibn Zaida i ogrodniku z ziemi Kudaa z Baśni z 1001 nocy.
Veni, vidi, Deus vicit łac. 'przybyłem, zobaczyłem, Bóg zwyciężył', taką trawestację słynnego powiedzenia Cezara (...) donieść miał Sobieski papieżowi o zwycięstwie pod Wiedniem; trawestacja ta jest jednak znacznie starsza od Sobieskiego'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''
Śniło mi się, że:
- w XIX wieku polski ksiądz odkrył w Armenii dwie czaszki należące do prehistorycznych ludzi,
- w czasie wizyty u psychiatry, dr Jakopasa ov Misharta nie mogłem powiedzieć o swoich problemach z powodu tłumu ludzi chodzących po gabinecie, kiedy zadzwonił do mnie Pavlas ov Vidłar i mówił o jedzeniu, chciałem mu powiedzieć: ,,Sława Nawrockiemu! Nie bać Tuska!'',
- Maria Curie Skłodowska założyła w młodości czarną, skórzaną zbroję na nagie ciało, aby podkreślić swój feminizm i zaczęła czytać Lenina,
- idąc ulicą, zastanawiałem się, czy mogę używać słowa ,,sława'', którego używają neopoganie,
- w XIX - wiecznych Czechach żył czarnowłosy chłopiec, cały ubrany na czerwono, który całymi dniami roztrząsał zagadnienia filozoficzne,
- w szkolnej świetlicy czytałem całymi godzinami książki, aż przyszedł Ryjek z Doliny Muminków i kazał mi pójść na zajęcia teatralne w sali gimnastycznej,
- kiedy umarł Józef Piłsudski, Roman Dmowski wydał bal dla endeków, po latach ułożyłem o tym piosenkę: ,,Wszyscy endecy balują u Romana'',
- Andrzej Pilipiuk pisał w powieściach ,,Przetaina'' i ,,Okiść'' o łakomej śwince imieniem Ryjek, która zjadała wszystko co leżało z zasięgu jej ryja,
- Witold Jabłoński był czarodziejem z Hogwartu, zaklął gdy Harry Potter nawrócił się i porzucił magię,
- polonistka Anna ov Scareyova wytrzeszczyła oczy gdy powiedziałem na lekcji o braciach Kleobisie i Bitonie, w młodym wieku nagrodzonych przez Herę śmiercią we śnie,
- w barze przekupiłem kelnerkę całą zawartością swojego portfela, aby pozwoliła mi skorzystać z zamkniętej toalety, niestety wszystkie muszle klozetowe były brudne, więc brzydziłem się ich dotykać,
- dowiedziałem się, że mój były sąsiad, Jox ov Jarinis zamordował przed laty swoją żonę i był sądzony za bluźnierstwo wypowiedziane podczas budowania zamku z piasku na plaży, ostatnio pożyczył ode mnie maskę jakiejś postaci z anime, naśladując go, pożyczyłem młot od księdza i paradowałem z nim nago po Wałach Chrobrego w Szczecinie.
,,Imiona sekretne istnieją od tysięcy lat wszędzie tam, gdzie utożsamia się imię z duszą człowieka, tak jak to czyniono wcześnie w staroż. Egipcie. Znając prawdziwe imię jakiejś osoby można ją przekląć i w ten sposób zniszczyć jej duszę. W mitach i wierzeniach lud. odkrycie czyjegoś sekretnego imienia dawało odkrywcy władzę nad nosicielem imienia. W wielu religiach także imiona bogów są tajemnicą znaną tylko kapłanom. Kiedy czarownik wywoływał imiona diabłów lub demonów, zjawiały się i musiały słuchać jego rozkazów. W religiach staroż. Egiptu, Babilonu i Indii samo wypowiedzenie imienia boga zmuszało go do wysłuchania modlitwy. Imienia biblijnego Jahwe (...) nie wymieniano nigdy, chyba przy spełnieniu specjalnych warunków. To tabu imienia boskiego uważane było za tak ważne, że w dekalogu (...) zajmuje drugie, a więc niemal naczelne miejsce. Tabu imienne w stosunku do zwierząt wzbudzających strach lub czczonych rozpowszechnione jest na całym świecie, zob. Niedźwiedź; Wilk (Nie wywołuj wilka z lasu). Na Sumatrze o tygrysie mówi się 'pręgowany', na Jawie o krokodylu - 'dziadek' lub 'staruszek'; u Beczuanów mówią na lwa 'chłopiec z brodą'. Najliczniejsze są eufemizmy oznaczające diabła [...]'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''
W cyklu ,,Harry Potter'' Joanne K. Rowling podobne zjawisko dotyczyło Lorda Voldemorta, którego nazywano Sami Wiecie Kim.
,,IDRIS w legendzie walijskiej olbrzym, którego siedliskiem ma być szczyt Cader Idris, góry w hrabstwie Merioneth w Walii. Dawał poetom natchnienie, a zwykłych ludzi przyprawiał o obłęd'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''
,,HENRY John legendarny bohater murzyński ballad amerykańskich i folkloru. Zatrudniony przy budowie kolei żelaznych a. jako robotnik pokładowy na parowcach rzecznych, jest człowiekiem o niezwykłej sile. Wg jednej z opowieści ginie, nadwerężywszy się (dla zakładu) w walce z mechaniczną wiertarką. Legenda oparta zapewne na wyczynach jakiegoś olbrzymiego Murzyna, który pracował przy budowie tunelu kolei Chesapeake - Ohio we wczesnych latach siedemdziesiątych XIX w.'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''
,,HARUT I MARUT aniołowie, którzy wg Koranu, 2,96 uczyli ludzi czarów w Babilonie. Wg dawniejszej legendy żyd. (Midrasz Jalkut 44) dwaj aniołowie, Azael i Szamchazaj, dali się na ziemi ponieść namiętności, popełniali czyny lubieżne z kobietami i sprowadzali na ludzi (zwł. kobiety) nieszczęścia. Późniejsza tradycji muzułm. opowiada, że gdy aniołowie potępiali przed Allahem grzesznych ludzi, ten odrzekł, że i oni nie oparliby się pokusie. Dotknięci tym aniołowie, broniąc swej reputacji, mimo że przestrzeżeni przed próbami, na jakie będą wystawieni, wysłali na ziemię aniołów Haruta i Maruta. Ci, ujrzawszy piękną dziewczynę, zgrzeszyli z nią, a prócz tego zabili świadka tego postępku. Uwięzieni za karę w Babilonie, nauczyli ludzi magii'' - Władysław Kopaliński ,,Słownik mitów i tradycji kultury''
