Uczeń: Yes, Sir?
Nauczyciel: Tak, jem ser.
Powyższy dialog słyszałem na własne uszy na lekcji matematyki w gimnazjum.
Uczennica: Excuse me, Sir...
Nauczyciel: Cheese!
Ten drugi dialog też słyszałem w gimnazjum, tyle, że na lekcji języka angielskiego.
,,Kiedy stanęła na dnie owego basenu, Hella i Natasza, która Helli pomagała, oblały ją jakąś gęstą, ciepłą, czerwoną cieczą. Małgorzata poczuła słonawy smak na wargach i zrozumiała, że kąpią ją we krwi’’ - Michaił Bułhakow ,,Mistrz i Małgorzata’’
Elżbieta Batory (węg. Bathory Erzsebeth, 1560 – 1614) była węgierską hrabiną, krewną polskiego króla Stefana Batorego (1533 – 1586). Wyróżniała się urodą i znała kilka języków obcych (w tym niemiecki i łacinę). Ochrzczona jako kalwinistka, poślubiła luteranina, Franciszka Nadasdy (1555 – 1604), bohatera walk z Turkami, nazywanemu przez nich Czarnym Bejem. Zamieszkała z nim na zamku w Czachticach (obecnie na Słowacji). Powiła mu czwórkę dzieci: Annę, Urszulę, Katarzynę i Pawła. Zarządzała majątkiem w czasie częstych nieobecności męża, spowodowanych wyprawami wojennymi oraz po jego śmierci. Z jej zachowanej korespondencji wyłania się obraz sprawnej administratorki rozległych dóbr, twardo dochodzącej swych praw w sporach z mężczyznami oraz kochającej matki, zatroskanej o zdrowie swych dzieci. Została jednak zapamiętana jako seryjna morderczyni i wampirzyca, żeński odpowiednik Draculi. Jednoznacznie negatywnie oceniali ją zarówno słowaccy nacjonaliści jak też historiografia marksistowska. Próby rehabilitacji podjęli natomiast historycy węgierscy.
Elżbiecie Batory przypisuje się (słusznie bądź nie) zamiłowanie do torturowania służących (wyłącznie płci żeńskiej). Nauczyła się tego od męża, lubiącego torturować tureckich jeńców. Zły wpływ wywarła na nią również jej ciotka, Klara Batory, lesbijka, z upodobaniem oddająca się samobiczowaniu. W repertuarze Elżbiety znajdowało się:
- bicie do krwi,
- krępowania aż do zmiażdżenia ciała,
- wypalanie włosów łonowych nagim dziewczętom,
- obcinanie palców,
- wkładanie zapalonej świecy lub rozżarzonego pogrzebacza do pochwy,
- odgryzanie kawałków ciała,
- zmuszanie nagich ofiar do zbierania chrustu zimą, a także do kanibalizmu i autokanibalizmu,
- oblewanie dziewcząt wodą i czekanie aż zamarzną na mrozie,
- smarowanie nagiej dziewki miodem i wystawianie jej na użądlenia owadów (tortura znana również w starożytnym Rzymie),
- zmuszanie do trzymania w dłoni rozpalonej monety lub jedzenia mocno gorącej bułki (kara za próby kradzieży pieniędzy lub żywności),
- wbijanie szpilek pod paznokcie lub w sutki,
- zaszywanie ust,
- zamykanie wewnątrz żelaznej dziewicy (to ostatnie jest tylko legenda, na zamku w Czachticach nie znaleziono tego narzędzia tortur).
Zasłynęła zwłaszcza z kąpieli we krwi dziewic w celu zachowania młodości. Brała je zawsze o godzinie 4. 00 rano, co miało uzasadnienie magiczne. Początkowo jej ofiarami padały wieśniaczki zatrudnione jako służące, później też młode szlachcianki oddane jej na naukę dworskiej etykiety. Popełniała morderstwa (początkowo przypisywane wampirom) również podczas podróży po Czechach, Morawach, Austrii i Polsce. Wspólnikami jej zbrodni byli służący; Anna Darvula, wiedźma Dorko, Ilona Jó (była jej dzieci), karzeł Fičko oraz praczka Katalina, której powierzono zacieranie śladów. Ta ostatnia jako jedyna próbowała sprzeciwiać się hrabinie, za co była okrutnie karana.
Przypisywano jej również działalność okultystyczną. Zasięgała porad wiedźm, jasnowidzów i alchemików (podobnie jak zresztą wielu innych władców w jej czasach, również polskich). Jako trucizny (działającej poprzez skórę lub odzież) używała krwi czarnej kury zabitej białą pałka 1. Próbowała otruć króla Macieja II Habsburga (1557 – 1619) szarym ciastem. Odmawiała inwokację do 99 czarnych kotów, aby szkodziły jej wrogom.
Vlad Dracula i Elżbieta Batory byli pierwszymi znanymi wampirami – arystokratami. Wcześniej w wierzeniach ludowych przeważali krwiopijcy pochodzenia plebejskiego. Zagadnienie to szczegółowo omówił Bartłomiej Grzegorz Sala w świetnej książce ,,W górach przeklętych. Wampiry Alp, Rudaw, Sudetów, Karpat i Bałkanów’’ 2. Miała przedślubne dziecko z inkubem. Bardziej prawdopodobne, że straciła cnotę ze swoim poddanym, którego później ukarała kastracją i rzuceniem jego odciętego przyrodzenia psom. Zamieniała się w czarnego kota. W dniu jej śmierci rozpętała się burza, zaś jej duszę zabrał do piekła zabrał sam Lucyfer. Przemieniona w wampirzycę uciekła z grobu. Niektórzy uważają, że jej prawdziwe miejsce pochówku znajduje się na północy Polski. Przypisuje się jej też prowadzenie dziennika zawierającego dokładne opisy zbrodni. Księgi tej jednak nigdy nie odnaleziono.
Powodem upadku zbrodniarki było mordowanie przez nią szlachcianek. W jej czasach okrutne traktowanie poddanych, służby czy niewolników było niestety akceptowalne, ale mordowanie osób równym stanem już nie. Aresztował ją palatyn Jerzy VII Thurzo (1567 – 1616). Jej wspólnicy (poza Kataliną) zostali skazani na śmierć. Sama hrabina została bez formalnego procesu osadzona na resztę swych dni w całkiem wygodnym areszcie domowym. Legenda mówiąca o zamurowaniu jej żywcem, rozmija się z prawdą. Córki wyparły się jej, zaś syn próbował bronić matki. Do końca życia odmawiała przyznania się do winy.
Jej czarną legendę w historiografii zapoczątkował XVIII – wieczny, węgierski jezuita Laszlo Turoczy (1682 - 1765), zwolennik Habsburgów, w dziele ,,Ungaria suis cum regibus’’. Argumenty sceptyków odwołują się do biologii (człowiek ma zaledwie 4 – 6 litrów krwi, która szybko krzepnie, co stawia kąpiele hrabiny pod znakiem zapytania). Wśród chłopstwa panowała wysokiej śmiertelność z powodu licznych epidemii (służące były zbyt cenne, aby je mordować, Batory była na to zbyt praktyczna). Zeznania świadków były niepewne, bazujące na pogłoskach, a nie na autopsji. Wreszcie Habsburgów mogli mieć zamiar usunięcia rywalki (liczącej się na scenie polityczne i bogatszej od samego króla Węgier). Zdaniem węgierskiej prawniczki, która jako pierwsza podjęła się rehabilitacji Elżbiety Batory, hrabina leczyła chłopki siedmiogrodzkimi metodami nieznanymi na Słowacji. Blizny po jej zabiegach były mylnie brane za dowody tortur.
Choć w powszechnej świadomości jest mniej znana od Draculi, odcisnęła swój ślad na popkulturze. Uważa się ją za pierwowzór złej królowej z ,,Królewny Śnieżki’’ (obie przeglądały się godzinami w lustrze i były gotowe do zbrodni, by zachować urodę) oraz Johanny z Gozdawy z opowiadania Zygmunta Krasińskiego ,,Mściwy karzeł i Masław, książę mazowiecki’’ (1828 r.) 3. Zacytowany na początku tego posta fragment o krwawej kąpieli tytułowej bohaterki ,,Mistrza i Małgorzaty’’ mówi sam za siebie. W 1932 r. ukazała się powieść ,,Pani na Czachticach’’ słowackiego pisarza, Jožo Nižnańskiego (1903 – 1976), znana polskiemu czytelnikowi dopiero od 2011 r. Legenda o należącej do Krwawej Hrabiny żelaznej dziewicy została wykorzystana w amerykańskim komiksie ,,Hellboy’’ Mike’a Mignoli. Wysoce wątpliwy jest natomiast wpływ na ,,Draculę’’ Brama Stokera.
1 Czarna kura miała zastosowanie w wielu ludowych praktykach magicznych do czego nawiązał Andrzej Pilipiuk w książce ,,Weźmisz czarno kure...’’ z cyklu o Jakubie Wędrowyczu.
2 Odsyłam do posta: ,,W górach przeklętych. Wampiry Alp, Rudaw, Sudetów, Karpat i Bałkanów’’.
3 Johanna z Gozdawy była pierwowzorem Johanny z Arazji z mojego opowiadania fantasy ,,Pomoc bociana’’, dostępnego na tym blogu.
,,Miłość to uczucie głupie. Zaczyna się na ustach, a kończy na d...''.
Powyższe, ,,głębokie'' rozważanie znalazłem w latach 90 - tych XX wieku napisane na ścianie klatki schodowej. Zastrzegam, że NIE jest to moja opinia.
Śniło mi się, że:
- Mikołaj Łukaszenko objął władzę na Białorusi po śmierci swego ojca, Aleksandra, nowy dyktator nosił cały rok strój Santa Clausa, w dłoni zaś trzymał knut, lecz nie zdobył sympatii rządzonych,
- kiedy opowiadałem Jenie ov Blackeyovej, że Michaił Bułhakow tworząc postać Jeszui Ha - Nocri inspirował się poglądami Lwa Tołstoja, twarz Jeny wykrzywiła się w upiornym grymasie i przybrała szary kolor, a ona sama wskoczyła na sufit i wyrosły jej skrzydła zmierzchnicy trupiej główki,
- Jena ov Blackeyova i jej mąż, Spikałov ov Aries grozili podaniem mnie do sądu, gdy odczytałem w jakimś talk show napisane przez siebie ,,Sonety do Jeny'',
- czułem wyrzuty sumienia po wypiciu piwa (na jawie jestem abstynentem),
- Voldemort przywołał Godzillę i King Konga, aby zniszczyły Wielką Brytanię, nastąpiło wówczas zainteresowanie religią, rozchwytywana była biografia św. Ludwika Marii Grignon de Montfort,
- byłem bohaterem przemierzającym fantastyczne światy, wiedźmin Geralt uczył mnie szermierki, abym mógł walczyć z potworami,
- zdziwiłem się, gdy w kościele podczas Mszy Świętej śpiewano kolędy jeszcze długo po święcie Matki Boskiej Gromnicznej (2 lutego), kończącym okres liturgiczny Bożego Narodzenia,
- ateista powiedział, że mu kaktus wyrośnie na dłoni, jeśli ktokolwiek zmartwychwstał, kaktus istotnie mu wyrósł co było dowodem na zmartwychwstanie Chrystusa, ateista poszedł do lekarza, aby mu usunął kaktusa,
- przez pomyłkę napisałem w szkolnym wypracowaniu, że autorem lektury ,,O psie, który jeździł koleją'' był Roman Pawlak - Psarski zamiast Romana Pisarskiego,
- gdzieś w Polsce rolnik skarżył się na stado strusi tratujących jego pole pszenicy, później stwierdzono, że były to emu,
- prawicowy dziennikarz Przemysław Kurski podjął współpracę z Adamem Michnikiem i ustalił, że wielu młodych Słoweńców nie ma pojęcia gdzie leży Warszawa,
- wielu młodych ludzi ma erotyczną obsesję na punkcie Ivanki Trump, żony Donalda Trumpa,
- św. Pio z Pietrelciny popłynął z dwoma szkockimi zoologami na daleką wyspę na Morzu Północnym, zamieszkaną przez selkie, jedna z nich na prośbę Szkotów przybrała postać Maryi, zaś ojciec Pio obawiał się, że uczyniła to mocą szatana,
- w chilijskim kościele widziałem dwa tureckie obrazy lub rzeźby przedstawiające łyse kobiety identyfikowane z Matką Boską,
Ryc. StarryAI
- ojciec gniewał się na mnie za to, że w Czechach uprawiałem na polu seks z piękną dziewicą o blond włosach, ubrana w białe giezło.
,,heavy metal (heavy rock), odmiana muzyki rockowej z lat 70., przeżywająca renesans popularności w następnej dekadzie, bardziej agresywna w ekspresji i głośności od dotychczasowej muzyki rockowej opartej na bluesie, prezentująca dłuższe kompozycje, wymagająca od muzyków dużej sprawności technicznej. Przedstawiciele: grupa AC/DC, Scorpions, Saxon, a w Polsce TSA. Późniejsze odmiany h. m. szły w kierunku bardziej wyszukanych , wirtuozowskich form (np. techno – metal) oraz ku zwulgaryzowaniu muzyki rockowej (thrash, sleaze lub scuzz rock)’’ - ,,Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa Gutenberga tom 25 Suplement Grancille do kongijski konflikt’’
W lutym 2025 r. obejrzałem kanadyjsko – amerykańską kreskówkę dla dorosłych ,,Heavy Metal’’ z 1981 r. w reżyserii Geralda Pottertona (1931 – 2022), łączącą elementy science fiction, heroic fantasy i horroru. W ścieżce dźwiękowej zostały wykorzystane utwory zespołów: Black Sabbath, Blue Oyster Cult, Cheap Trick, Deno, Donalda Fagena, Dona Feldera, Grand Funk Railroad, Sammy’ego Hagara, Journey, Nazareth, Stevie Nicksa, Riggo i Trost. Inspiracji do powstania filmu dostarczyły komiksy Richarda Corbena (,,Hero’’), Berniego Wrightsona i Angusa McKie oraz opowiadanie Dona O’Bannona. Film był zakazany w PRL – u aż do 1989 r.
Jego akcja rozgrywa się w 2031 r. min. w Nowym Jorku (pełnym ruin i nielegalnych imigrantów z Kosmosu), Waszyngtonie, na obcych planetach i stacjach kosmicznych.
Ucieleśnieniem całego zła był Loc – Nar; mówiąca, zielona kula, czczona na Wenus. Posiada cechy zarówno Jedynego Pierścienia z ,,Władcy Pierścieni’’ J. R. R. Tolkiena (był przepełnionym złem magicznym przedmiotem) jak też zjawiska opisanego przez H. P. Lovecrafta w opowiadaniu ,,Kolor z przestworzy’’ (stanowił zagrożenie przybywające spoza Ziemi). Loc – Nar dążył do pełni władzy nad Wszechświatem, a jednocześnie niszczył swoich wyznawców. Jego demoniczny charakter ilustruje scena, w której zesłał na pustkowiu zieloną wodę. Ludzie, którzy do niej weszli, zamienili się w mordercze potwory. Loc – Nar niejako sparodiował w ten sposób chrzest. Nieświadomy zagrożenia astronauta przywiózł do domu Loc – Nara, myśląc, że jest tylko martwą, zieloną kulą. Pokazał znalezisko swej małoletniej córce. Loc – Nar opowiedział dziewczynce szereg historii o swoich występkach. Zamierzał ją zabić, ponieważ rozpoznał w niej swoją przyszłą pogromczynię.
Do konwencji horroru nawiązuje scena, w której ożywające szkielety pilotów zaatakowały żywego lotnika, którego samolot uległ katastrofie.
Science fiction
Nowojorski taksówkarz Harry Canyon żył w bardzo niebezpiecznym mieście. W swoim samochodzie miał ukryty mechanizm spalający przestępców, na tyle głupich, by grozić mu bronią. Zaopiekował się Glorią, córką archeologa, który wykopał z ziemi zieloną kulę. Spędzili razem namiętną noc. Canyon pomógł Glorii uniknąć zemsty pozaziemskich gangsterów, domagających się zielonej kuli. Był jednak zmuszony zabić ją w samoobronie, gdy skuszona chciwością dziewczyna groziła mu bronią.
Pozaziemski robot latający na statku kosmicznym miał romans z porwaną amerykańską dziennikarką. Kobieta zachwycona swym mechanicznym kochankiem, zgodziła się go poślubić pod warunkiem, że będą mieli żydowskie wesele.
Na stacji kosmicznej trwał proces sądowy kapitana Lincolna Sternna, słusznie oskarżonego o bardzo wiele przestępstw. Sternn pokładał nadzieję w zeznaniach przekupionego świadka, Hanovera Fiste’a. Pod wpływem trzymanej w ręku zielonej kulki (znów Loc – Nar!), Fiste pogrążył Sternna, ujawniając jeszcze więcej jego przewin. Zamienił się w potwora i ścigał kapitana po całej stacji. Stracił swą moc dopiero wtedy, gdy nie mógł się oprzeć przyjęciu łapówki (znów krytyka chciwości).
Fantasy
Osiemnastoletni introwertyk bez dziewczyny, lubiący eksperymenty naukowe został przeniesiony na obcą planetę. Zamienił się w Dena (imię faraona z pierwszej dynastii), potężnie zbudowanego, łysego barbarzyńcę. Uratował przed złożeniem w ofierze bogu Uhluhtcowi piękną Kathy Wells z Gibraltaru. Walczył ze złym królem, Ardem (odpornym na wszelkie zranienia) i Czerwoną Królową, dążącymi do zawłaszczenia zielonej kuli. Den postanowił zostać na zawsze w fantastycznym świecie. Scena, w której Kathy Wells leżała uwięziona w szklanej trumnie, nawiązuje do baśni o królewnie Śnieżce, podczas gdy podziemny smok przypominał pożeraczkę serc, Ammit z mitologii egipskiej (hybrydę krokodyla, lwa i hipopotama).
Taarna, zwana Tharakijką była białowłosą wojowniczką w skąpym, czarno – czerwonym stroju. Walczyła mieczem i latała na tzw. ptaku, przypominającym pteranodona (wymarłego gada). Na szyi miała wytatuowany czerwony sztylet przypominający nieco krzyż. W trakcie swej inicjacji zanurzyła się w wodzie u stóp posągu boga Tharaka, co nasuwa pewne skojarzenia z sakramentem chrztu. Zabijała w walce wyznawców Loc – Nara, w tym ich wodza noszącego na głowie diabelskie rogi. Mała Ziemianka okazała się być jej wcieleniem.
Film oceniam zasadniczo pozytywnie. Jedyne zastrzeżenia dotyczą scen erotycznych (np. wybitny naukowiec usiłujący zgwałcić dziennikarkę na konferencji prasowej w Pentagonie).
,,Kalifowie (arab. ‘zastępcy’, ‘następcy’) następcy Mahometa jako władcy świeccy. Zadaniem k. była obrona religii i rządy nad światem, bez mieszania się w sprawy dogmatyczne. Czasy panowania k. można podzielić na 4 okresy.
1. Prawowici k. w Medynie 632 – 661.
2. Omajadzi w Damaszku 661 – 749. [...]
3. Abbasydzi w Bagdadzie 749 – 1258. [...]
4. Okres od 1258 – 1924 […] sułtanowie tureccy nosili ten tytuł i uznawani byli przez większość wiernych aż do zniesienia kalifatu 1924’’ - ,,Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa Gutenberga tom 7 Izaszar do Kolejowe rozkłady jazdy’’
W lutym 2025 r. obejrzałem włoski film fantasy ,,Sindbad i kalif Bagdadu’’ (wł. ,,Simbad e il califfo di Bagdad’’) z 1973 r. w reżyserii Pietra Francisci (1906 – 1977), luźno nawiązujący do ,,Baśni 1001 nocy’’.
Na tronie w Bagdadzie zasiadał fikcyjny kalif Szahrijam, despota i okrutnik. Dla zabawy strzelał z kuszy do tancerek oraz wprowadził karę wbicia na pal. Za jego plecami rządził zdeprawowany i żądny władzy wezyr Thus.
Sindbad, żeglarz z Basry był sobowtórem kalifa. Gdy powrócił do swego miasta, jego dom został skonfiskowany z rozkazu Szahrijama. Dwaj złodzieje, Baman i Firuz (postaci komiczne) uśpili Sindbada narkotykiem podanym w napoju i sprzedali go na statek. W przygodach całej trójki pojawił się wątek fantastyczny w postaci lotu chińskim balonem i walki z użyciem bomb znalezionych na jego pokładzie.
Okrętem, na który trafił Sindbad, podróżowała piękna księżniczka Szeherezada, córka króla Bahrajnu. Ojciec wydał ją za żonę kalifa Bagdadu. Szeherezada odrzuciła zaloty Sindbada, przedkładając dobro swego kraju nad osobiste szczęście. Ocaliła jednak żeglarza przed ścięciem głowy grożącym mu z rozkazu kapitana statku. Zamiast egzekucji Sindbad i jego dwaj towarzysze zostali wsadzeni do łodzi i musieli dalej radzić sobie sami. Gdy Szeherezada przybyła do pałacu kalifa, sadysta postanowił zabić ją podczas gdy będzie tańczyła. Na szczęście Sindbad przybył w porę i zabił w walce niegodziwca. Wezyr Thus zginął od chińskiej bomby zrzuconej na niego z balonu. W finałowej scenie Sindbad, Szeherezada i ich przyjaciele odlecieli z Bagdadu balonem ku nowym przygodom.
Na koniec chciałbym podzielić się swoim przypuszczeniem, że imię Baman pochodzi od perskiego bóstwa Bahmana, opiekuna zwierząt, zwłaszcza bydła.
,,My Sławianie mamy święta,
Karty, wódkę i dziewczęta
I żołędzi pełen trzos
Szczęsny Słowianina los''.
Ten rzekomy wedyjski/ prasłowiański hymn w rzeczywistości jest żartem @sangdopelri pod filmem ,,Wielkie przemyślenia Turbosłowian'' na you tube.
