Oniricon cz. 850

         Śniło mi się, że:

- w powieści ,,Pawlaczyca'' Rosjanin, Dymitr Symetayov powiedział, że nie należy wszystkich Tatarów oceniać jak Azję Tuhaj - bejowicza, zaś karczmarz Mosiek dodał, że nie wszyscy Żydzi są jak Shylock z ,,Kupca weneckiego'' Szekspira,

- w egipskiej restauracji ,,Mam życzenie'' powiedziałem do Artura Wójtowicza, twórcy kanału ,,Mistycyzm popkulturowy'' na you tube, że mógłbym być włoskim faszystą, lecz powstrzymuje mnie od tego mój katolicyzm, mówiłem z nim o niezamierzonym podobieństwie Goplany III do Marty Lempart i dodałem, że kto zabiłby Lempart, ten nie byłby od niej lepszy, w tym śnie miałem ochotę pozamykać kodziarzy w obozach koncentracyjnych,

- zabiłem posła Sajucha z PO, który był zupełnie nieczuły na cierpienie ludzi ubogich,

- rozmawiałem z Murzynami, używając przy nich słowa Afrykanin zamiast Murzyn, powiedziałem im, że mogą mnie nazywać białasem,

- przeniosłem się z Jałty na planetę Nitron, gdzie w dużej sali słuchałem wykładu wygłoszonego przez Boga,

- w jakiejś kreskówce Rosję wyobrażał lis pożerający inne zwierzęta,

- po obaleniu Putina w godle nowej Rosji będzie przedstawiony niedźwiedź polarny zamiast dwugłowego orła,

- rodzina budowlańców z Indii i Afganistanu wyemigrowała do Arabii Saudyjskiej gdzie nie chciała pracować, bo uznała, że lenistwo jest prawem człowieka,

- Józef Piłsudski wierzył początkowo w istnienie proszku Fiu umożliwiającego latanie, który został opisany w opowiadaniu amerykańskiego pisarza,

- William Golding napisał ,,Rytuały morza'' i ,,Narzeczoną dla księcia'',

- płynąc białym statkiem u wybrzeży Japonii byłem kuszony przez chcącą mnie zjeść piękną, nagą kobietę o zielonej skórze, mającą zamiast głowy muszlę morskiego ślimaka zwanego turbanem,

- Wojciech Cejrowski powiedział mi, że nigdy nie przeklina,

- pojechałem razem z Andrzejem Sapkowskim do wujka Marcusa i cioci Joleny ov Küjvis, cała trójka zaczęła palić papierosy, w ich biblioteczce znalazłem powieść ,,Krąg'' R. E. Howarda oraz nieznaną mi wcześniej książkę Rudyarda Kiplinga, ciocia dała mi w prezencie grę planszową i kundla Atosa przypominającego wilka, Atos biegł bez smyczy i bałem się, że ucieknie,

- czytając jeden z tomów ,,Trylogii husyckiej'' Andrzeja Sapkowskiego, niechcący rozdarłem kartkę i poprosiłem ciocię o taśmę klejącą, aby ją skleić,

- Emilia Plater została królową bieguna północnego, zaś Polacy zorganizowali ekspedycję, aby ją odwiedzić,

- prehistoryczny wędrowiec Rahan przeniósł się do naszych czasów, zaś kobiety dały mu ubranie,

- rozmawiałem z Januszem Bieszkiem i mówiłem, że starożytni władcy Wielkiej Lechii nie mogli nazywać się królami, bo słowo król pochodzi od Karola Wielkiego, zaś cesarz i car od Juliusza Cezara, spytałem Bieszka czy uważa Karola Wielkiego za Słowianina, zrezygnowałem za to z zapytania go czy był tajnym współpracownikiem SB o pseudonimie Janusz, na szkolnym korytarzu pomyślałem, że już w ,,Biblii'' pojawia się wielu królów, a następnie wygłosiłem dzieciom wykład o cesarzach Chin, Japonii, Azteków i Inków,

- miałem zabić białą lamę i wyrwać jej serce, lecz nie uczyniłem tego, bo zrobiło mi się żal sympatycznego zwierzęcia.

,,Frankenstein''

 

,,Shelley, 2. Mary, żona poprzed., [chodzi o Percy’ego Bysshe’a Shelleya – przyp. T. K.], pisarka ang., (1797 – 1851), córka filozofa W. Godwina i Mary Wollstonecraft, autorka jednej z najlepszych powieści grozy” ‘Frankenstein’ (1818)’’ - ,,Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa Gutenberga tom 16 Serbowie do Szkocja’’

We wrześniu 2022 r. przeczytałem słynną powieść gotycką Mary Shelley ,,Frankenstein’’ (ang. ,,Frankenstein or modern Prometheus’’). W zimnym i deszczowym roku 1816, który przeszedł do historii jako ,,rok bez lata’’, grupka Anglików, a wśród nich: Mary i Percy Bysshe Shelleyowie, lord John Byron i jego lekarz William Polidori przyjechała na wycieczkę do Szwajcarii. Anglicy spędzali czas w Willi Diodati nad Jeziorem Genewskim na zażywaniu narkotyków, orgiach seksualnych, oraz wspólnej lekturze ,,Fantasmagorii’’, zbioru opowieści grozy. Pod ich wpływem zabawili się w wymyślanie własnego horroru. W takich to okolicznościach narodził się ,,Wampir’’ Williama Polidoriego, będący pierwszą powieścią o krwiopijcach oraz ,,Frankenstein’’ Mary Shelley. Ten ostatni utwór zainspirowany był koszmarem, który przyśnił się Autorce.

Akcja rozgrywa się u schyłku XVIII wieku w Szwajcarii (Genewa), Niemczech (Ingolstadt), Wielkiej Brytanii i Irlandii, Mongolii (rosyjscy wyznawcy teorii spiskowych traktują powieść jako … dowód na rzeczywiste istnienie Wielkiej Tartarii ¹), Rosji (Petersburg, Archangielsk) oraz na biegunie północnym.

Powieść ma strukturę szkatułkową. Jej początek i koniec stanowią listy angielskiego kapitana Roberta Waltona, odbywającego rejs na biegun północny. Część środkową wypełniają opowieści uczonego uratowanego przezeń przed utonięciem jak też zwierzenia samego potwora.

Tytułowym bohaterem jest młody uczony Wiktor Frankenstein (wielu mylnie nazywa stworzonego przezeń potwora jego nazwiskiem). Pierwowzorem tej postaci był niemiecki mag i alchemik Johann Konrad Dippel (1673 – 1734) przeprowadzający na zamku Frankenstein w Niemczech eksperymenty nad wskrzeszaniem zmarłych (odsyłam do posta: ,,Democritus Christianus’’). Frankenstein to także dawna, niemiecka nazwa Ząbkowic Śląskich. W 1606 r. miasto to zdobyło ponurą sławę z powodu rzekomego (lub prawdziwego) spisku grabarzy. Mieli oni min. rozprzestrzeniać zarazę za pomocą proszku wytwarzanego z ciał zmarłych i podjąć próby budowy jakiegoś stwora z ludzkich zwłok, za co zostali przykładnie ukarani. To drugie źródło inspiracji jest raczej mniej pewne niż pierwsze. Wiktor Frankenstein był Szwajcarem z Genewy. Pochodził z zamożnej rodziny i miał szczęśliwe dzieciństwo. Lektura dzieł dawnych alchemików (św. Alberta Wielkiego, Paracelsusa i Corneliusa Agryppy) skierowała jego zainteresowania na niebezpieczne tory okultyzmu, co później okazało się brzemienne w skutkach. Studiował nauki przyrodnicze na Uniwersytecie w Ingolstadt. Podczas gdy profesor Krempe wyśmiał jego zainteresowania hermetyzmem, w owym czasie odrzuconym przez główny nurt nauki, profesor Waldman mówił studentowi, że nie należy odrzucać całości dorobku dawnych alchemików. Student potraktował te słowa jako zachętę do dalszych prób pogodzenia nauki i magii. W rezultacie stworzył potajemnie potwora, co kosztowało go utratę bliskich. Uczony ścigając znienawidzone monstrum, znalazł w końcu śmierć z wyczerpania na biegunie północnym.

Potwór Frankensteina, porównywany do Adama, został zbudowany z trupów i ożywiony za pomocą elektryczności. Motyw ten stanowi nawiązanie do głośnych eksperymentów takich uczonych jak Erasmus Darwin (dziadek Karola Darwina próbował ożywić… makaron), Alessandro Volta i Luigi Galvani. Natychmiast rozpoznawalną ikoną popkultury stał się image monstrum granego przez Borisa Karloffa w horrorze z 1931 r. Shelley porównywała cerę swego bohatera do pożółkłej skóry mumii. Był olbrzymiego wzrostu, nieproporcjonalnie zbudowany, miał żółtawe oczy i długie włosy. Do tego żywił się wyłącznie roślinami. Pełen obrzydzenia i strachu Frankenstein wyrzekł się swojego dzieła, kiedy tylko ujrzał je żywym. Podpatrując z daleka ludzi, potwór szybko nauczył się mówić, a nawet czytać. Posiadał nadludzką wytrzymałość. Silnie spragniony miłości i przyjaźni, z powodu swej brzydoty był odtrącany przez wszystkich napotkanych ludzi, również przez mieszkającą na wygnaniu rodzinę de Lacey, którą kochał, podziwiał i starał się pomóc. Zgorzkniały z powodu doznanego zła, zamordował Williama, małego braciszka doktora Frankensteina. Później podrzucił dowód zbrodni niewinnej Justine Moritz, która z tego powodu została skazana na śmierć. Po tym co uczynił, prosił doktora, aby ten zbudował dla niego kobietę – potwora, z którą mógłby zamieszkać w odludnych rejonach Ameryki Południowej. Frankenstein wyjechał do Szkocji gdzie zabrał się do pracy. Kiedy jednak ujrzał jej rezultat, zniszczył swe dzieło, bojąc się, że świat opanuje rasa potworów. Wówczas potwór zamordował jego serdecznego przyjaciela, Henryka Clervala, zaś podejrzenia spadły na samego doktora. Ojciec Frankensteina umarł z żali. Uczony udał się w szalony pościg za stworzonym przez siebie monstrum, aby je unicestwić. Po śmierci Frankensteina, potwór zapłakał nad swym stwórcą i krzywdzicielem, po czym obiecał kapitanowi Waltonowi, że dokona samospalenia.

Reasumując Shelley stworzyła dwie bardzo skomplikowane postaci. Doktor Frankenstein nie jest całkiem dobry (ulega pysze i w swojej pracy badawczej narusza normy etyczne) podczas gdy jego potwór nie jest do końca zły (choć dopuszcza się zbrodni potrafi też kochać i współczuć).

Choć osobiste życie Mary Shelley trudno nazwać moralnym (odsyłam do świetnej książki Bartłomieja Grzegorza Sali ,,W upiornym laboratorium. Homunkulus, golem, potwór Frankensteina, Mr Hyde i inni’’), trzeba przyznać, że stworzyła dzieło o głęboko chrześcijańskiej i wciąż aktualnej wymowie, ostrzegające przed uzurpowaniem sobie praw Boskich przez człowieka i tragicznych skutkach owej pychy.

Na kanwie ,,Frankensteina’’ nakręcono niezliczone horrory (pierwszy z nich powstał już w 1910 r.). W latach 90 – tych XX wieku czasopismo dla dzieci ,,Świerszczyk’’ publikowało opowiadania z cyklu ,,100 przygód Maksia Drakulaka’’, w których istoty z wierzeń słowiańskich (wampiry, zmory, rusałki, duchy, wilkołaki) uczyły się w szkole Profesora Frankensteina pod okiem Białej Damy. Nawiązania pojawiają się również w cyklu komiksów ,,Baśnie’’ Billa Willinghama, serii ,,Monster High’’ (pojawia się w niej min. Frankie Stein, rozpadająca się córka potwora zbudowanego z trupów), cykl horrorów ,,Frankenstein Deana Koontza’’ i trylogia ,,Prawdziwa historia Frankensteina’’ Witolda Jabłońskiego i Sławomira Folkmana (premiera tomu pierwszego 30 września 2022).

1 W czasach Mary Shelley mało wiedziano o ludach Mongolii i Azji Środkowej, przeto nie umiejąc ich odróżniać, zbiorowo nazywano je wszystkie Tatarami. Nie jest to żaden dowód na istnienie wówczas imperium, zwanego Wielką Tartarią.

Legenda o Ingolstadt

 ,,Legenda głosi, że Ingold, król Dunaju, uniósł na swych ramionach miasto Ingolstadt, by je uchronić od zalania przez wezbrane wody rzeki. [...]'' - komentarz Marca Porée [w]: Mary Shelley ,,Frankenstein'', Muza S. A. i Świat Książki, Warszawa 1998

Oniricon cz. 849

         Śniło mi się, że:

- królowa Genowefa Kinga zwyciężyła Krzyżaków,

- jadłem spleśniały chleb,

- młody kagan Hiperborei wybudował w Dylanmarze ze szkła i stali największy ziggurat na świecie pełniący funkcję domu kultury, wzorował się na budowlach z Atlantydy i Sumeru, wewnątrz zigguratu miała znajdować się sala wykładowa, zwierzyniec, Muzeum Zabawek, świątynia boga burzy Burana (Peruna) oraz wyryte na ścianach zaklęcia przeciwpożarowe, porównałem to do Japonii gdzie nowoczesna technika sąsiaduje z najgłupszymi zabobonami, 

- Mama poszła na bankiet na najwyższym piętrze wieżowca, a mnie nie pozwoliła w nim uczestniczyć,

- starożytni Żydzi czcili boga burzy Illapę, którego kult przekazali Indianom z Ameryki Północnej,

- tłumaczyłem, że w mojej mitologii Weles przypominał Mandosa, zaś Serbowie nazywali go Trojanem,

- w dżungli spotkałem piękną, półnagą blondynkę, której wydłubałem zielone oko i je zjadłem,

- w Pułtosku (Pułtusku) archeolodzy odkopali prasłowiański telefon stacjonarny, Prasłowianin, do którego on należał, dzwonił nim do Maćka Siekiery, żydowskiego pogromcy strzyg,

- wolałem nazwę Pułtusk niż Pułtosk, gdyż ta druga brzmiała po rosyjsku,

- Kajko i Kokosz zjedli gęsi oskubane przez Zbójcerzy, zaś gęsiarce dali pieniądze na zakup nowego stada,

- pisałem recenzję drugiego tomu ,,Księgi smoków świata'' Bartłomieja Grzegorza Sali, mając nadzieję, że tym razem Autor zalinkuje mój tekst na Facebooku,

- zobaczyłem piękną, czarnowłosą kobietę w czarnym bikini, która usiadła na krześle, a to złamało się pod jej ciężarem,

- Aleksander Dugin jest Żydem,

- w latach 90 - tych XX wieku na łamach ,,W drodze'' cytowano Darię Duginę, która już wtedy nienawidziła Ukraińców, kiedy zginęła w zamachu bombowym, zrobiło mi się żal jej młodości i urody, oraz łudziłem się, że gdyby pożyła dłużej wówczas nawróciłaby się,

- w czasie II wojny światowej polscy żołnierze skradali się za oddziałem sowieckich wampirów,

- na klatce schodowej mego poprzedniego domu zobaczyłem uchylone drzwi jednego z mieszkań, spotkałem tam Janesa ov Calcium i razem z nim poszedłem na imprezę, w której brał udział również Wojciech Cejrowski, degustowałem różne rodzaje ciast, a gdy jakiś mężczyzna zabronił mi jeść więcej, to przestałem,

- Mary Shelley użyła we ,,Frankensteinie'' słowa lewak,

- dawni alchemicy składali ofiary z ludzi, z których wnętrzności wydobywał się czarny dym nazywany materia prima,

- młody mężczyzna pościelił mi legowisko na podłodze i dał do zabawy żywego jeża, niestety przez nieuwagę położyłem się na zwierzątku i zgniotłem je, martwy jeż przybrał postać wałka, lecz potem ożył i odzyskał swój zwykły kształt,

- ucieszyłem się gdy przez Urzędem Miejskim w Szczecinie uliczni sprzedawcy rozłożyli stragany z książkami min. o Conanie i dawnych Chinach, było ich tak dużo, że nie mogłem się zdecydować, od której zacząć,

- Juraj Červenák umieścił na swoim profilu flagi polską i ukraińską, cenił Ukraińców bardziej od Polaków i snuł plany ukarania Rosji rozbiorem,

- pojechałem na pielgrzymkę do Egiptu, razem z Mamą szukałem restauracji ,,Mam życzenie'' gdzie serwowano min. rybę sargassową. 

Elżbieta II

 

,,Jej ręce przekształciły się w ręce gada w czasie, gdy tamci pomogli jej wejść po schodach. Gdy uśmiechnęła się, jej zęby zmieniły się w ostre, błyszczące kły’’ - rzekome słowa Władimira Putina po spotkaniu z brytyjską królową.

Elżbieta II (1926 – 2022) była królową Wielkiej Brytanii z dynastii Windsorów (Koburgów). Żyła 96 lat, panowała zaś 70 lat co czyni ją najdłużej panującą monarchinią. Dla porównania królowa Wiktoria (1819 – 1901) panowała ,,tylko’’ 63 lata. Zmarła królowa stała się za życia ikoną popkultury i cieszyła się dużym autorytetem w kraju i za granicą.

Pamiętam jak przed laty katecheta na lekcji religii przytoczył jako ciekawostkę przepowiednię mówiącą, że królowa Wielkiej Brytanii nie powinna nazywać się Elżbieta. Za panowania Elżbiety I (1533 – 1603), swoją drogą: okrutnej prześladowczyni katolików, Anglia stawała się potęgą, skutecznie rywalizującą z Hiszpanią. Tymczasem za panowania Elżbiety II, Wielka Brytania znalazła się na równi pochyłej, systematycznie tracąc swój status globalnego mocarstwa. Należy tu jednak zwrócić uwagę, że rozpad Imperium Brytyjskiego zależał od wielu czynników, nie zaś od imienia królowej!

Elżbieta II (podobnie jak inni członkowie dynastii Windsorów) była bohaterką licznych teorii spiskowych, w których przypisywano jej najgorsze rzeczy. Gdy umarła 8 września 2022 r. cieszący się z jej śmierci foliarze (również w Polsce) wylali całe morze hejtu.

David Icke jako pierwszy zaczął głosić, że była Reptilianką; zmiennokształtną, humanoidalną jaszczurką przybyłą z Alfa Draconis i szkodzącą ludziom. Mój psycholog skomentował to słowami, że równie dobrze mogła być ,,Majonezanką i mieć piersi z majonezu’’.

Niepokój budziła jej długowieczność. Historyk Hubert Humdinger oskarżał ją o kanibalizm (rzeczywistymi kanibalami sprawującymi władzę byli afrykańscy dyktatorzy; Idi Amin i cesarz Bokassa). W 2012 r. serwis ,,Dear Dirty America’’ również pomawiał królową o kanibalizm w celu przedłużenia sobie życia. Powoływał się przy tym na zeznania jednego z byłych pracowników władczyni.

Podobno razem ze swym mężem, księciem Filipem (1921 – 2021) miała podczas pobytu w Kanadzie porwać grupę eskimoskich dzieci i złożyć je w ofierze szatanowi.

Niektórzy (np. polska celebrytka Viola Kołakowska) wierzą, że królowa umarła już dawno, a przez te lata zastępowało ją hologram (lub ,,kukła’’ używając słów Kołakowskiej).

Lyndon LaRouche twierdził, że uczestniczyła w międzynarodowym handlu narkotykami.

Pomawiano ją też o to, że jakoby kazała zabić księżną Dianę (1961 – 1997).

Istnieje zdjęcie, na którym młoda Elżbieta II hajlowała (okazało się, że był to fotomontaż).

Według sekty politycznej QAnon była uzurpatorką. Prawowitym królem Wielkiej Brytanii miał być jakoby Jan III, czyli Joseph Gregory Hallett.

Kiedy umarła wiele osób widziała chmurę w jej kształcie (zjawisko pareidolii).

Ponoć królowa ma się odrodzić jako dziecko influencerki Trishy Paytos.

Moim zdaniem zmarła królowa z oddaniem wypełniała swoje obowiązki. Widziała postępujący upadek swojego kraju, coraz bardziej zdechrystianizowanego i toczonego rakiem politycznej poprawności. Nie miała większych możliwości odwrócenia tego trendu, żyła bowiem w królestwie, gdzie ,,król panuje, lecz nie rządzi’’. W każdym razie uważam, że nie zasłużyła na to, aby ją demonizować jak czynią to David Icke i jego zwolennicy.

Eutanazja

 

,,KKK 2276 Osoby, których sprawność życiowa jest ograniczona lub osłabione, domagają się szczególnego szacunku. Chorzy lub upośledzeni powinni być wspierani, by mogli prowadzić, w takiej mierze, w jakiej to możliwe, normalne życie.

KKK 2277 Eutanazja bezpośrednia, niezależnie od motywów i środków, polega na położeniu kresu życia osób upośledzonych, chorych lub umierających. Jest ona moralnie niedopuszczalna.

W ten sposób działanie lub zaniechanie działania, które samo w sobie lub w zamierzeniu zadaje śmierć, by zlikwidować ból, stanowi zabójstwo głęboko sprzeczne z godnością osoby ludzkiej i z poszanowaniem Boga żywego, jej Stwórcy. Błąd w ocenie, w który można popaść w dobrej wierze, nie zmienia natury tego zbrodniczego czynu, który zawsze należy potępić i wykluczyć.

KKK 2278 Zaprzestanie zabiegów medycznych kosztownych, ryzykownych, nadzwyczajnych lub niewspółmiernych do spodziewanych rezultatów może być uprawnione. Jest to odmowa ‘uporczywej terapii’. Nie zamierza się w ten sposób zadawać śmierci; przyjmuje się, że w tym przypadku nie można jej przeszkodzić. Decyzje powinny być podjęte przez pacjenta, jeśli ma do tego kompetencje i jest do tego zdolny; w przeciwnym razie – przez osoby uprawnione, zawsze z poszanowaniem rozumnej woli i słusznych interesów pacjenta.

KKK 2279 Nawet jeśli śmierć jest uważana za nieuchronną, zwykłe zabiegi przysługujące osobie chorej nie mogą być w sposób uprawniony przerywane. Stosowanie środków przeciwbólowych, by ulżyć cierpieniom umierającego, nawet za cenę skrócenia jego życia, może być moralnie zgodne z ludzką godnością, jeżeli śmieć nie jest zamierzona ani jako cel, ani jako środek, lecz jedynie przewidziana i tolerowana jako nieunikniona. Opieka paliatywna stanowi pierwszorzędną postać bezinteresownej miłości. Z tego tytułu powinna być popierana’’

 

Jako katolik jestem i zawsze byłem przeciwko eutanazji. Zwracam uwagę, że nie tylko osoby wierzące mogą być przeciwni tej formie morderstwa (np. Oriana Fallaci). W naszych czasach wielu nie chce pamiętać, że naziści eksterminowali osoby niepełnosprawne i ciężko chore, a nawet próbuje się zaprzeczyć, iż był to przejaw eutanazji.

Motyw eutanazji pojawia się w takich utworach fantasy jak: ,,Mistrz i Małgorzata’’ Michaiła Bułhakowa (Mateusz Lewita ukradł nóż, aby zabić Jeszuę Ha – Nocri skazanego na śmierć krzyżową), ,,Mgły Avalonu’’ Marion Zimmer Bradley (Pani Jeziora, Viviana zabiła umierającą matkę Balina), komiks ,,Furie’’ Mike’a Careya, film ,,Labirynt Fauna’’ i powieść ,,Lux perpetua’’ Andrzeja Sapkowskiego (Reynevan namówiony przez Szarleja dobił swoją kochankę Juttę de Apoldę, którą Birkart von Grellenort zaraził magiczną posocznicą). Chory na zespół Alzheimera, Terry Pratchett (1948 – 2015) w ostatnich latach życia stał się znany z udziału w kampanii na rzecz legalizacji eutanazji.

,,Mitologia. Przygody słowiańskich bogów''

 

We wrześniu 2022 r. przeczytałem książkę dla dzieci Melanii Kapelusz ,,Mitologia. Przygody słowiańskich bogów’’ z ilustracjami Ewy Poklewskiej – Koziełło.

Książka opowiada o bogach Perunie i Welesie, o stworzeniu przez nich świata z garści piasku i człowieka z wiechcia słomy, oraz o ich późniejszej walce o władzę nad światem. Opisany został również Świętowit, jeżdżący nocami na białym, wróżebnym koniu z sanktuarium w Arkonie, Swarożyc, bóg ognia i Słońca, Chors, bóg Księżyca, oraz skrzat Bannik mieszkający w łaźni. Przedstawiony został również kosmiczny dąb i trójpodział świata. Niebo należało do Peruna, świat środkowy zamieszkiwali ludzie, zaś podziemne zaświaty zwane Nawią stanowiły królestwo Welesa. Zawiodą się natomiast czytelnicy szukający jakichkolwiek informacji o Mokoszy i innych słowiańskich boginiach. 

Jest to wartościowa, choć zostawiająca niedosyt pozycja, odpowiednia dla młodych czytelników dopiero zaczynających przygodę z mitologią słowiańską.