środa, 2 grudnia 2020

Demonizacja Jerzego z Podiebradów




 

 ,,Jakby tych wszystkich okropności było mało, by zagwarantować mieszkańcom bezsenne noce, dochodzą do nich jeszcze blizny  pozostawione przez wojny husyckie. Według legendy, nazwanie Jiřiho z Podĕbrad - 'Jiřsik' (Jerzyk) - zaczęło oznaczać 'czarnego luda'. Mieszkańcy Wretslawia uciszali swoje niegrzeczne dzieci, strasząc je, że 'Jerzyk nadchodzi!''' - Norman Davies, Roger Moorhouse ,,Mikrokosmos. Portret miasta środkowoeuropejskiego''

wtorek, 1 grudnia 2020

Eliza Orzeszkowa

 

,,Trzeba im siłą wpieprzyć do głów te potworne ‘Dziady’ lub podobnej rangi klejnoty literackie, takie powiedzmy - ‘Nad Niemnem’ (nie przeczytałem i nie przeczytam, tak mi dopomóż Bóg, zasypiałem nieodmiennie nad dwudziestą trzecią stroną tego dzieła – mogę w zamian, w ostateczności, usiąść nago na taborecie, rozstawić nogi i piłką lekarską uderzać się mocno w jądra; mogę to robić codziennie przez tydzień, byle nie obcować z przecudną prozą Orzeszkowej.’’ - Feliks W. Kres ,,Galeria dla dorosłych’’






 

W trzeciej klasie szkoły podstawowej na lekcji języka polskiego z czytanki ,,Czy kobiety o sławę zabiegały?’’ dowiedziałem się po raz pierwszy o Elizie Orzeszkowej (1841 – 1910); polskiej pisarce i publicystce doby pozytywizmu, emancypatce i patriotce, która w czasie powstania styczniowego ukrywała w swoim domu Romualda Traugutta.

W klasie piątej lub szóstej przeczytałem jej nowele ,,Dobrą panią’’ i ,,ABC’’.






W gimnazjum z własnej, nieprzymuszonej woli sięgnąłem po powieść ,,Nad Niemnem’’ i przeczytałem ją całą. Książka ta ma opinię nudnej lektury (vide powyższa wypowiedź Kresa), jednak znalazłem w niej interesujące momenty np. zabawną scenę, w której szlachcianka żaliła się, że ciemni chłopi wzięli ją za ,,cholerę (demona choroby) ze złotą łopatą’’ (postać ta pojawia się w opowiadaniu ,,Demony Zarazy’’ dostępnym na tym blogu). Również miłośnicy prozy Pilipiuka znajdą w ,,Nad Niemnem’’ coś dla siebie, bowiem pewien obłąkany starzec bał się, że przyjdzie … Pacenko i zabierze mu babulkę (w utworach Pilipiuka często pojawiają się bohaterowie o nazwisku Paczenko). W sztandarowej powieści Orzeszkowej najbardziej spodobała mi się przekazywana w rodzie Bohatyrowiczów z pokolenia na pokolenie legenda heraldyczna o Janie i Cecylii. Imiona te nosiła para kochających się ludzi z różnych stanów społecznych (ona była szlachcianką, on zwykłym chłopem), którzy osiedlili się w nadniemieńskiej dziczy. Założyli ród, który zbudował osadę. W nagrodę za swą ciężką, heroiczną prace, Jan i Cecylia wraz z potomkami otrzymali od króla Zygmunta Augusta herb Pomian przedstawiający głowę żubra w polu złotym.






W drugiej klasie liceum omawiałem jako lekturę ,,Pana Grabę’’ - mało znaną obecnie powieść o dwulicowym szulerze i utracjuszu, Kalikście Grabie, który wykorzystał i skrzywdził swoją żonę Kamilę G. Postać tytułowego antybohatera pojawiła się nawet w moim śnie, w którym po wojnie atomowej, pan Kalikst Graba zjadł moją koleżankę z gimnazjum Silvainę ov Lysarayakovą. Ów sen zainspirował mnie do wymyślenia postaci drzewnego potwora Grabiuka z ,,Tatry’’.







Oprócz wspomnianego już ,,Nad Niemnem’’ lekturą w liceum była również nowela ,,Gloria victis’’ (łac. ,,Chwała zwyciężonym’’), która jest moim ulubionym utworem Orzeszkowej ze względu na zawarte w nim motywy fantastyczne. Opowiada o wietrze, który usłyszał od leśnych drzew opowieść o bohaterskiej walce oddziału powstańców styczniowych pokonanych przez przeważające siły rosyjskie (ukazane jako upiory). Wiatr był pełen podziwu dla powstańców i rozgłosił ich męstwo po całym świecie.

poniedziałek, 30 listopada 2020

Zoologicon






 1. Gerard Gepard

2. Ursula Pingwin

3. Neil Kajman i Sławomir Kajman






4. Kylie Minóg

5. Jacek Pekari

6. Janusz Kurczak i Kamil Kurczak






7. Jacek Turoń i Maciej Turoń

8. Dariusz Koati






9. Lech Wałęsak

10. Robert Biedronka

11. Andrzej Dodo






12. Edyta Nagórnik





13. Olga Goryl - enko

14. James Wielbłąd i James Bąk






15. Borys Jelec

16. Kobra Winfrey

17. Patryk Jak






18. Dolores Chart

19. Janusz Korwin Mickey Mouse

20. Mao Tse - Tse

21. Wojciech Modest Anakonda

22. Wojciech Mangusta






23. Antonio Villas Boa Dusiciel






24. Wojciech Ceratozaur

25. Bolesław Prusak






26. Magdalena Morski Ogórek (Strzykwa)

27. Włodzimierz Jeleń

28. Witold Gąbka

29. Stiepan Pantera

30. Kazimiera Szczupak

31. Robin Knur

32. Karaś Mustafa

33. Bartłomiej Grzegorz Skalar

34. Homar

35. Homar Chajjam

36. Jan Gęś

Oniricon cz. 661

 Śniło mi się, że:





 


- Voytakus ov Viernitis zgorszył się gdy powiedziałem: ,,Śmierć III RP!'', proponowałem Sławomirze lekturę bloga Pilipiuka oraz przechodziłem pod ścianą budynku, na którego dachu prowadzono roboty i odłamek wpadł mi do oka,






- rycerz Fedor Hołowaty używał swojego wielkiego hełmu jako doniczki na fiołki,






- postanowiłem w przyszłym roku opublikować jako posta o Konstytucji 3 Maja fragment tomu 13 ,,Encyklopedii Powszechnej Wydawnictwa Gutenberga'' w całości poświęcony Polsce,






- jakaś kobieta dała mi wykonany przez siebie rysunek przedstawiający min. diabelską, czerwoną karetę, z której okien buchały płomienie oraz legendę o człowieku, który zawarł pakt z diabłem o czterech oczach i ukazała mu się bogini mająca długą, rudą brodę,






- w Niemczech żyła czarownica Riri będąca matką Mirosława Hermaszewskiego, który jako dziecko poleciał w Kosmos i wystąpił w telewizji,






- w PRL - u rządzili Czerwoni Khmerowie,






- Alexandrus ov Cocelaise zgorszył się gdy powiedziałem, że wigilijna sałatka jarzynowa to niemiecka Kartoffelsalate,

- spotkałem Mateusza Kijowskiego i powiedziałem mu, że mam ochotę kopnąć go w pupę,






- w autobusie powiedziałem do Pavlasa ov Vidłara, że mam ochotę bić lewaków, lecz zaraz potem dodałem, że przemoc jest jak pierścień, który Frodo niósł do Mordoru, aby go zniszczyć,







- powiedziałem pani Casiyi ov Płutovej, że w ,,Tatrze'' pojawia się Skram - postać wzorowana na Karolu Marksie,







- chciałem kąpać się w złocie rozpuszczonym za pomocą kadmu tak jak król Eldorado, nie miałem własnej łazienki więc poszedłem do sąsiadki, lecz w jej łazience nie było sedesu, ani wanny, ani prysznica,






- w szafie w moim pokoju znajduje się przejście do mieszkania sąsiada, który wierzy, że ptaki są robotami z zainstalowanymi kamerami, długo obawiałem się, że sąsiad będzie mnie podglądał lub mnie okradnie, lecz gdy porozmawiałem z nim, zrozumiałem, że nie miał złych zamiarów i przeprosiłem go,







- moim dziadkiem był Sterkuliusz - rzymski bóg odchodów,







- Mama kupiła mi grę planszową o wikingach, w którą grałem w szkolnej świetlicy, nagle dostałem ataku szału i czułem nienawiść do Filipusa ov Falconiusa za to, że nie interesuje się moimi książkami,

- zobaczyłem nagiego karła o mocno pomarszczonej skórze,







- czytałem ,,Encyklopedię Krzyżaków'' szukając w niej informacji o św. Wojciechu i husytach, zaprzeczyłem gdy ktoś zapytał mnie czy Władysław Jagiełło został ogłoszony świętym,






- jakaś blondynka weszła do pokoju, którego ściany były wyłożone bekonem,






- powiedziałem, że to niedobrze, że Aleksander Jabłonowski vel Wojciech Olszański żartował o gwałceniu Klaudii Jachiry i Marty Lempart, bo jak mówił św. Maël ,,trzeba zawstydzić to co uczyniły, a nie to kim są'', że kiedyś były dziećmi Bożymi i wciąż mogą się nawrócić (na jawie też tak uważam),






- Anatol France założył Komunistyczną Partię Francji,






- rozmawiałem z Voytakusem ov Viernitisem o dawnych Litwinach,

- miałem ochotę zasztyletować Lecha Wałęsę, UWAGA: To tylko sen, na jawie nie namawiam do mordowania kogokolwiek. 

niedziela, 29 listopada 2020

Nimfy z Italii





 

 ,, [...] Egeria - nimfa i doradczyni króla rzymskiego Numy Pompiliusza. Odbierała cześć w gaju koło Arycji oraz w Rzymie, w dolinie obok Porta Capena. [...]





 

Juturna - nimfa wodna, według Wergiliusza siostra Turnusa. Łączono ją z Jowiszem lub Janusem. Miejscem jej kultu było Lawinium, nad rzeką Numicjusz oraz Forum Romanum w Rzymie. [...]





 

Kanenta (Canens) - nimfa, ukochana króla Pikusa, rozpłynęła się z żalu, gdy ten został zamieniony przez Kirke w dzięcioła. 






 

Karna (Carna) - nimfa, która zwodziła wielu mężczyzn, ukrywając się w ostatniej chwili, póki nie schwytał jej Janus. 





 

Kirke (Circe) - nimfa i czarodziejka, zamieniła młodego króla Pikusa w dzięcioła, ponieważ nie chciał jej ulec, wierny swej ukochanej. [...]





 

Wenilia (Venilia) - nimfa, matka Turnusa; łączono ją również z Janusem, a nawet z Neptunem. [...]'' - Aleksander Krawczuk ,,Mitologia starożytnej Italii''

Matka Larów





 

,,Nimfa Juturna wzbudziła namiętność Jowisza [...] lecz wciąż mu się wymykała. [...] bóg zwołał wszystkie nimfy Lacjum i zażądał od nich, by zastępowały swej siostrze drogę, ilekroć uciekając przed nim będzie chciała skoczyć w fale rzeczne. Lecz jedna z nimf imieniem Lala, co później - jak utrzymuje Owidiusz - zmieniono na Lara, jako bardzo gadatliwa nie umiała utrzymać sekretu; zdradziła wszystko nie tylko Juturnie, lecz i żonie Jowisza. Ten, słusznie rozgniewany, wydarł jej język i rozkazał Merkuremu, by zaprowadził ją do krainy zmarłych; będzie tam odtąd nimfą podziemnych rzek i moczarów. Jednakże w drodze do Hadesu posłaniec upodobał sobie skazaną, zmusił ją do uległości - i tak stała się ona [...] brzemienną. Urodziła bliźnięta, które od imienia jej nazwano Lares; zostali oni opiekunami rozdroży, ale także i domostw'' - Aleksander Krawczuk ,,Mitologia starożytnej Italii'' 




 

Aukcja żon





 

 ,, [...] dla historyka greckiego Herodota - który zresztą uważał Wenetów za odgałęzienie Ilirów, co powtarzało za nim wielu badaczy aż do wieku XX - najbardziej interesujący i godny zanotowania  był tamtejszy zwyczaj wydawania dziewcząt za mąż.





 

    W każdej wsi raz w roku zwykło dziać się, co następuje: Skoro dziewczęta dojrzeją do zamążpójścia, wszystkie zbiera się i prowadzi razem na jedno miejsce, a dokoła nich ustawia się tłum mężczyzn. Następnie każe herold jednej po drugiej powstać i kolejno je licytuje, naprzód najurodziwszą ze wszystkich, potem, gdy ta wiele zdobędzie złota i zostanie sprzedana, wywołuje inną, która po tamtej jest najurodziwsza. Tak sprzedaje się je dla współżycia małżeńskiego.





 


    Herodot chwali ten zwyczaj jako najmądrzejszy, nie wspomina jednak komu przypadało złoto ze sprzedaży. Tylko z kontekstu można się domyślić, że szło na posag dla niezbyt urodziwych, jako po prostu dopłata do dziewczyny. Przytoczyliśmy tutaj tę opowiastkę (Herodot przyznaje, iż rzecz zna tylko ze słyszenia), chyba bowiem i ów rzekomy obyczaj należy do mitów - folklorystycznych'' - Aleksander Krawczuk ,,Mitologia starożytnej Italii''