niedziela, 30 sierpnia 2026

Girolamo Cardano

 

,,Astrologia jest głupią córką mądrej matki (astronomii), lecz przez minione sto lat ta mądra matka nie mogłaby wyżyć gdyby nie pomoc głupiej córki’’ - Johannes Kepler (1571 – 1630)



 

Girolamo Cardano (Cardanus, 1501 – 1576) był włoskim humanistą renesansowym, matematykiem (autorem tzw. wzorów Cardana), lekarzem i filozofem. Napisał ok. 300 prac z różnych dziedzin wiedzy min. o grze w szachy, teologii, historii, geologii, psychiatrii, muzyce i innych. Zaliczają się do nich przykładowo ,,Practica arithmeticae generalis’’ (1540), ,,Artis magnae sive de regulis Algebrae liber unus’’ (1545), ,,Metoposcopia’’ (wydany pośmiertnie w 1658 r. traktat o fizjonomice, wyróżniający kilkaset typów zmarszczek) 1 i ,,Autobiografia’’ (wydana pośmiertnie w 1643 r.). Na długo przed oficjalnym odkryciem zjawiska alergii w 1906 r. ustalił trafnie, że przyczyna cierpień Johna Hamiltona (1512 – 1571), arcybiskupa Saint Andrews było uczulenie na pióra. Jako pierwszy opracował metodę czytania przez dotyk oraz szukał sposobów pomocy osobom głuchoniemym.



W 1550 r. wydał księgę ,,De Subtiltate rerum’’. Zawarł w niej opis okultystycznego rytuału przywołania siedmiu ,,ludzi stworzonych z powietrza’’, odzianych w jaśniejące szaty 2. Zajmował się także astrologią, pseudonauką przeżywającą istny boom na progu ery nowożytnej. Ułożył pełne pomyłek horoskopy Francesca Petrarki (1304 – 1374) 3, Albrechta Dürera (1471 – 1528), Andreasa Vesaliusa (1514 – 1564) i Marcina Lutra (1483 – 1546). Przepowiedział śmierć króla Anglii Edwarda VI (1537 – 1553) w wieku 55 lat. Tymczasem monarcha ten zmarł jako piętnastolatek. Astrolog nie przewidział śmierci arcybiskupa Hamiltona na szubienicy, ani też własnego uwięzienia przez Inkwizycję w 1570 r. Słuszne oburzenie Kościoła wywołał jego traktat ,,Commentaria ad Ptolomeum’’ (1554 r.), w którym Cardano postawił horoskop samemu Chrystusowi. Uzależnienie ukrzyżowania od kwadratury Marsa i Słońca naraziło astrologa na zarzut zakwestionowania wolnej woli Syna Bożego i Jego boskości. Według legendy Cardano popełnił samobójstwo, aby wypełnić przepowiednię o dacie własnej śmierci. Motyw ten wykorzystałem w powieści fantasy ,,Tatra’’ (2018).



1 Odsyłam do posta: ,,Fizjonomika’’.

2 Odsyłam do posta: ,,Anioły czy demony?!’

3 Odsyłam do posta: ,,Francesco Petrarka’’.