O czym traktują ,,Etymologie''?

Dziś skończyłem przepisywać długi tekst ,,Etymologie'' rzekomo napisany przez analapijskiego kronikarza Kagnimira hrabiego Góry, autora ,,Księgi etymologii''. Ów szkic jest częścią czwartego (jeszcze nieukończonego) tomu ,,Wymrocza'' poświęconego obecnej erze trzynastej (od 3 000 p. n. e. do dziś). Postać Kagnimira zaczerpnąłem z polskich legend, a konkretnie z książki Jerzego Strzelczyka ,,Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian''. Wierzących w Wielką Lechię uprzedzam, że prezentowany tu tekst jest wyłącznie fikcją literacką i nie trzeba w niego wierzyć. Inspiracje czerpałem ze słowiańskich legend jak też z zasobów własnej wyobraźni. Szkic z racji swej objętości został przeze mnie podzielony na kilka części.

Legenda o powstaniu Zelandii

,, [...] Odyn osiedlił się na Fionii i wysłał stamtąd Gefjon na poszukiwanie ziemi do osiedlenia. Ta dotarła do Gylfiego, który dał jej ziemię, nadającą się do uprawy. Gefjon udała się wtedy do domu pewnego Olbrzyma (nie wymienionego z imienia) i w związku z nim urodziła czterech synów, wszystkich zmieniła w woły, zaprzęgła do pługa i odciągnęła od Szwecji otrzymany od Gylfiego szmat ziemi, zakotwiczając go naprzeciw położonego na Fionii Odense. W ten sposób powstała wyspa Zelandia. [...]'' - Leszek P. Słupecki ,,Mitologia skandynawska w epoce wikingów''

Legenda o Longobardach

,,Już w tradycji longobardzkiej Frea wspiera Longobardów, a Wotan Wandalów. Gambara, matka legendarnych wodzów Ybora i Agiona, miała uprosić u Friji zwycięstwo Winilów nad Wandalami - wbrew woli Wotana, którego o to samo prosili Wandalowie. Ten obiecał im, że zwyciężą ci, których pierwszych ujrzy wcześnie rano. Za radą Friji Winulowie, wraz ze swymi kobietami, które swe długie włosy ułożyły  na twarzach jak brody, pojawili się o świcie w takim miejscu 'by mógł je zobaczyć Godan, który ma zwyczaj patrzeć przez okno w kierunku wschodnim'. Ten zauważył je i zdziwiony spytał 'kim są ci długobrodzi'. A Frija stwierdziła, że skoro dał im nową nazwę (Longobardowie to 'długobrodzi'), to powinien dać też i zwycięstwo'' - Leszek P. Słupecki ,,Mitologia skandynawska w epoce wikingów''

Ollerus

,,Zdaniem Saksona Gramatyka (...) podczas drugiego wygnania Odyna Ollerus (czyli Ullr) objął po nim władzę nad Asami. Rzecz dzieje się w świecie ludzi, a miejscem akcji jest Bizancjum. Potem wszakże Ollerus został wypędzony i uciekł do Szwecji, gdzie zabili go w końcu Duńczycy. Ponieważ w innej wersji mitu o wygnaniu Odyna władzę nad Asami przywłaszczyć miał sobie niejaki Mithotyn, próbowano utożsamić Ulla z tą jeszcze bardziej niż on enigmatyczną postacią.'' - Leszek P. Słupecki ,,Mitologia skandynawska w epoce wikingów''

Oniricon cz. 195

Śniło mi się, że:

- w marcu spadł deszcz ze śniegiem,

- pod kierunkiem o. Posackiego pisałem pracę o zagrożeniach duchowych, a jakaś kobieta powiedziała mi, że jest on niekompetentny,

- jednym z autorów ,,Fabryki Słów'' jest chłopiec Algol Logan (naprawdę nazywał się Stefan), którego wujek służył w KGB, w tym śnie występował też smok o porożu jelenia, który pilnował aby spod ziemi nie wyszedł potwór,

- posta o Środzie Popielcowej zilustrowałem obrazkami półnagich kobiet,

- zadzwoniłem do ojca Janesa ov Calcium i pytałem go czy jest Żydem, ale on zaprzeczył,

- teozofowie wierzyli, że Księżyc jest sztucznym satelitą Ziemi,

- w XVIII wieku uważano ośmiornice za ludzi, te zaś przystępowały do spowiedzi,

- w sklepie zoologicznym widziałem dwa łuskowce w terrarium; wcześniej marzyłem o tym by mieć w domu nutrię,

- wjeżdżając do Jerozolimy trzeba przejść dwie kontrole graniczne; arabską i żydowską; w czasie tej drugiej jakaś kobieta napluła Żydówce w twarz,

- wrogiem Batmana był Ras - a - Ghul (Głowa Demona),

- Kazimierz Wielki walczył ze św. Joanną d'Arc, która nosiła mini z kolczugi; król przebił ją mieczem,

- w XVIII wieku istniała legenda o plemieniu Szwedów, którzy osiedlili się w Puszczy Amazońskiej, prowadzili tryb życia Indian i jeździli na kolorowo przybranych triceratopsach,

- pewien borsuk służył bogu Freyowi, zwanemu też Ingiem; porzucił swą norę, gdy lis zostawił tam swoje odchody,

- po ukończeniu studiów kontynuowałem naukę w LO w Nowym Jorku; towarzyszyła mi gumowa samica ornitozucha o imieniu Berta, napełniłem jej brzuch ziemią, a wtedy odpadła jej głowa, wówczas wszyscy moi koledzy i koleżanki z LO obchodzili żałobę po zabawce, zaś ziemia w brzuchu Berty zamieniła się w wymiociny, chciałem wrócić do domu autobusem, którym jechali wyznawcy Welesa lub voodoo,

- w powieści ,,Popiół i kurz'' Jarosława Grzędowicza, główny bohater jeździł motorem z zaświatów, od którego biła srebrzysta poświata i miał kierownicę w kształcie krzyża; ów bohater umierał w jakimś klubie nocnym, więc jego była dziewczyna dała mu swoje majtki, aby uratować mu życie, potem zabrali go do szpitala,

- wchodziłem do toalety gdzie było bardzo ciasno i gdzie musiałem się przeciskać między różnymi barierami,

- siedziałem przy stole z nazistą, który uznał mnie za psychopatę, bo byłem zdenerwowany, a ja odparłem, że to Hitler jest psychopatą, on się oburzył, a ja dałem mu do przeczytania polski podręcznik do geografii, w którym był opisany dorobek naukowy Polaków,

- grałem w rosyjskim filmie Polaka, który ciężarówką staranował beczkę obrzydliwie rzadkiej musztardy, potem rozmawiałem z Janesem ov Calcium albo z Jakopasem ov Corso o roli tapira w ,,Opowieściach z Narnii''. 

Balderus i Hotherus

,,W drugiej, duńskiej wersji mitu, opowiedzianej po łacinie przez Saksona Gramatyka (...), następuje zamiana ról pomiędzy Baldrem, tu określanym jako Balderus i Hodem, nazywanym mianem Hotherusa. Większość pozytywnych cech Baldra Sakso przenosi na Hoda, a całość opowieści przybiera kształt awanturniczej sagi o rywalizacji dwóch Wikingów (z których jeden, Balderus, jest półboskim herosem, synem Odyna) o względy atrakcyjnej kobiety, Nanny, która w tej wersji zostaje żoną Hotherusa. Niestety Balderus po tym jak ujrzał Nannę w kąpieli, też zapragnął ją zdobyć. W literackiej wersji Saksona Gramatyka (...) Balder nie jest więc już tak czysty i niewinny. Natomiast Hotherus śmiertelnie rani swego rywala zaczarowanym mieczem - Sakso nic nie wspomina o jego ślepocie, ani o tym, że był bratem Balderusa (...)'' - Leszek P. Słupecki ,,Mitologia skandynawska w epoce Wikingów''

Mitologia egipska

,,Númenórejczycy z Gondoru byli dumni, osobliwi i archaiczni; moim zdaniem najlepiej przedstawić ich w kategoriach (powiedzmy) egipskich. Przypominali 'Egipcjan' pod wieloma względami – zwłaszcza przez umiłowanie oraz umiejętność wznoszenia gigantycznych, masywnych budowli. Przejęli także wielkie zainteresowanie przodkami i grobowcami (lecz oczywiście nie teologią: pod tym względem byli hebrajscy, a nawet jeszcze bardziej purytańscy - […]). Myślę, że korona Gondoru (Królestwa Płd.) była bardzo wysoka, jak korona Egiptu, i z przytwierdzonymi skrzydłami, odchylającymi się nie prosto do tyłu, lecz pod pewnym kątem. Królestwo Płn. miało tylko diadem (…). Por. różnicę między Górnym i Dolnym królestwem Egiptu'' – J. R. R. Tolkien ,,List do Rhony Beare'' z 14 października 1958 r [w]: J. R. R. Tolkien ,,Listy''

O swoich pierwszych kontaktach z mitologią egipską pisałem już w poście ,,Mitologia w moim życiu''. Bardzo wcześnie dowiedziałem się o egipskiej bogini Bastet i o kulcie kotów:

,,Starożytni Egipcjanie hodowali koty domowe, które strzegły magazynów ze zbożem. Koty cieszyły się w Egipcie takim szacunkiem, że niektóre otaczano czcią należną bogom i uwieczniano w posągach (…)'' - ,,Świat przyrody''

W mojej mitologii odpowiednikiem Bastet jest Kołowiersza, córka Boruty i Dziewanny; Enka mająca postać kotki. Bastet była ponadto pierwowzorem rasy Bastów – ludzi z głowami kotów nubijskich, która pojawiła się na świecie w erze piątej. Wcześnie dowiedziałem się również o kulcie owadów – żuków skarabeuszy:

,,Niektóre gnojaki są zw. skarabeuszami; starożytni Egipcjanie uważali je za święte żuki'' - ,,Świat przyrody''

W 1996 r. czytając popularnonaukową książkę ,,Kiedy było?'' dowiedziałem się więcej o egipskim panteonie.

,,JAKIE BÓSTWA CZCILI EGIPCJANIE? 

Egipcjanie mieli wiele bóstw. Niektóre, lokalne, czczono w poszczególnych regionach czy miastach. Oprócz tego powszechnie oddawano cześć Ozyrysowi – bóstwu świata zmarłych, faraonowi i Słońcu.

Najważniejszym bóstwem lokalnym był Amon (bóstwo powietrza) czczony w Tebach. Po późniejszym utożsamieniu z Re, Bogiem – Słońcem, przybrał imię Amon – Re. Do innych lokalnych bóstw należały kociogłowa bogini Bast, byk Apis i Tot – bóstwo mądrości, nauki i księżyca. Tot był zwykle przedstawiany z głową ibisa.
Ozyrys pełnił podwójną rolę – boga świata zmarłych i wegetacji roślinnej. Jego siostra i żona, Izyda, była uważana za 'matkę wszechrzeczy'. Ich syn Horus, bóstwo niebios, był wyobrażany z głową sokoła. Set, bóg burzy, był bratem Ozyrysa. Anubis, przedstawiany jako szakal lub w postaci ludzkiej z głową szakala, był również bogiem zmarłych, uważano powszechnie, że faraon uosabia Horusa i Ozyrysa'' - ,,Kiedy było...? Księga pytań i odpowiedzi o dziejach świata''

W mojej mitologii Ozyrys i Izyda nie byli bogami, ale śmiertelnymi ludźmi żyjącymi w erze dwunastej jeszcze przed podbojami Sarmatów w Afryce. Izyda (Eset Pelena) była księżniczką z Mu, niesłusznie wygnaną ze swej ojczyzny. Ozyrys (Usire) sprawował władzę nad plemieniem Akefali. Poślubił Izydę i razem założyli nowe królestwo – Kemet, późniejszy Egipt. Z kolei dobry potwór Wiłkokuk, syn Boruty i Dziewanny, który towarzyszył Tatrze w drodze do Kościeja, wyglądem przypominał Anubisa (miał wilczą głowę).

W 1997 r. czytając lekturę ,,W pustyni i puszczy'' H. Sienkiewicza natrafiłem na wzmiankę o Sobku – egipskim bogu wody wyobrażanym z głową krokodyla. Ośrodkiem jego kultu było Krokodilopolis. Postać ta zainspirowała mnie do wymyślenia żyjących w rzece Nilus wodników z plemienia Sobaków (ich nazwa wywodzi się właśnie od imienia Sobek, a nie od rosyjskiej nazwy psa). Wodniki te były pasterzami krokodyli. Na początku ery jedenastej Teost Car Słońce wprowadził pokój między Sobakami a ludźmi.

W 1997 r. czytając artykuł ,,Główni bogowie starożytnego Egiptu'' w czasopiśmie ,,Życie świata. Dzieje i wydarzenia'' dowiedziałem się o takich bóstwach jak: Atum (w micie z Heliopolis pierwotny pagórek wyłoniony z oceanu), Maat (bogini sprawiedliwości), Ptah (w Memfis uważany za stwórcę), Hathor (bogini z głową krowy), Set (miał głowę niezidentyfikowanego zwierzęcia przez niektórych utożsamianego z osłem, okapi, a nawet … z wymarłym Libytherium; początkowo był przedstawiany jako zabójca demonicznego węża Apopisa, później sam uległ demonizacji jako rywal i zabójca Ozyrysa, którego pomścił jego syn Horus), Chnum (bóg o głowie barana, który ulepił bogów i ludzi na kole garncarskim), Chepri (bóg z głową skarabeusza, symbolu odrodzenia), a ponadto boginie: Nut (bogini nieba wyobrażana jako kobietą bądź krowa), Sachemt (bogini z głową lwicy), Neit (jej atrybutem był sęp), Seszat, Mut i Wadżet (podobizną tej ostatniej był ureusz – kobra zdobiąca koronę faraonów).

W mojej mitologii Hathor była pierwowzorem libijskiej rasy Hathorów – ludzi z rogami i ogonami krów i byków, potrafiących przybierać zwierzęcą postać i zamieszkujących Libię przed przybyciem Libijczyków. Chnum był pierwowzorem afrykańskiej rasy Barańców – ludzi o głowach owiec i baranów, którzy latali na olbrzymich, latających rybach. Napotkał ich w trakcie swojej żeglugi na Dalekie Południe, król Atlantydy, Manaman Mc Lear. Z kolei bogini Sachmet była pierwowzorem afrykańskiej rasy liłek – rozmnażających się partenogenetycznie Murzynek z głowami lwic. Wreszcie wąż Apopis stał się pierwowzorem węża Popoša, którego w erze dwunastej zabił słowiański heros Sławien, syn Madeja i Nastazji.

W 2001 r. kiedy chodziłem do trzeciej klasy gimnazjum pisałem własną książkę ,,Palana kraina turów'' mającą być w moim zamyśle polskim odpowiednikiem ,,Wyspy Pingwinów'' Anatola France'a. Jedna z historii zamieszczonych w tym zbiorze opowiadała o przyjaźni tura Apisa z faraonem Menesem i jego następcami. W czasach Mojżesza, Apis wyprowadził tury z Egiptu i osiedlił się z nimi na terenach późniejszego Królestwa Palany (odpowiednik Polski).

Mitologia egipska inspiruje wielu fantastów. Już w erze hyboryjskiej, kiedy toczyła się akcja opowieści R. E. Howarda o Conanie istniał odpowiednik starożytnego Egiptu zwany Stygią. Jej mieszkańcy czcili demonicznego węża Seta (widać tu złączenie w jedną postać Seta i Apopisa). Zainteresowanych odsyłam do posta: ,,Conan władca wyobraźni''. H. P. Lovecraft, twórca fikcyjnego faraona Nefren – Ka wykorzystał w opowiadaniu ,,Obcy'' legendę o Nitokris – żyjącej naprawdę królowej Egiptu, która według legendy miała utopić swoich wrogów zalewając wodą salę, w której się znajdowali. Zainteresowanych odsyłam do posta: ,,H. P. Lovecraft i mitologia Cthulhu''. W ,,Opowieściach z Narnii'' C. S. Lewisa, czczony w Kalormenie demon Tasz miał głowę drapieżnego ptaka co upodabnia go do Horusa, zaś w ,,Trylogii kosmicznej'' tegoż Autora, Viritrilbia – eldil sprawujący pieczę nad planetą Merkury, w Egipcie był czczony jako Thot (odsyłam do postów: ,,Cudowny świat Narnii'' i ,,Trylogia kosmiczna''). Mity egipskie wykorzystał Rick Riordan pisząc cykl ,,Kroniki rodu Kane''; wzmianki o niej pojawiają się też we ,,Wrotach Anubisa'' Tima Powersa. W powieści ,,Amerykańscy bogowie'' Neila Gaimana, główny bohater – syn Odyna, noszący imię Cień spotyka Anubisa, Thota, Horusa i Bastet – w opisie tej ostatniej widać sympatię Autora do kotów. W cyklu o wiedźminie Andrzeja Sapkowskiego pojawia się egipski krzyż anch, zaś w powieści Jarosława Grzędowicza ,,Popiół i kurz'' występują ka – jeden z rodzajów duszy w wierzeniach Egipcjan. Z polskich Autorów szczególnie dużo z mitologii egipskiej czerpie Andrzej Pilipiuk. W opowiadaniu ,,Pole Trzcin'' ze zbioru ,,Wieszać każdy może'', Jakub Wędrowycz walczył z egipskim bogiem Setem, któremu służyli zmarli Lenin i Dzierżyński, oraz współczesny, młody anarchista. Pojawiają się też Maat (Lenin uznał ją w pierwszej chwili za aktorkę kabaretu) i Ozyrys. W innym opowiadaniu o Jakubie Wędrowyczu (ze zbioru ,,Homo bimbrownikus'') pojawia się Pożeraczka – Ammit. Kocia bogini Bastet występuje w jednym z opowiadań o Robercie Stormie, oraz wzmiankowana jest w zbiorze opowiadań ,,Wampir z M- 3''. Wreszcie w ostatnim tomie ,,Sagi Zmierzch'' Stephenie Meyer występuje egipski wampir Amun, którego imię nawiązuje do boga Amona.

Śniło mi się, że:

- byłem bogiem Bastetem i w szklanej misie stwarzałem morze z topniejącego lodu,

- w czasie powstania Egipcjan przeciw Hyksosom, przyszłego faraona Jahmesa wspierali bogowie egipscy i zwierzęta (widziałem uzbrojonego w miecz Ozyrysa), zaś po stronie najeźdźców walczył bóg Set oraz wąż Apopis (w owym śnie, Hyksosi nie byli ludźmi, tylko demonami, stworzonymi przez Seta)

- narysowałem Seta z monstrualnym penisem pokrytym kolcami.