Zajęczaki

Zajęczaki dzielimy na zające, króliki i szczekuszki. Typem przypominają gryzonie, ale zamiast dwóch mają cztery siekacze. Króliki zostały udomowione, ale istnieją również dzikie gatunki tych ssaków. Wszystkie zajęczaki są roślinożerne.

Jak wszystkie zwierzęta, króliki wydalają odchody (początkowo miękkie). Nie byłoby w tym nic dziwnego, ale drugi raz króliki jedzą te odchody i po raz ostatni wydzielają je w twardej konsystencji. Pozwala to królikom wykorzystać wszelkie składniki odżywcze z pokarmu. Króliki różnią się tym od zajęcy, że są mniejsze i mają krótsze uszy. Dzikie króliki w odróżnieniu od zajęcy żyją w rozległych, podziemnych norach. Zalety króliczego mięsa docenili już starożytni Rzymianie i aby mieć bliżej jego źródło zasiedlili królikami niektóre wyspy w pobliżu Italii, gdzie króliki pożerały tubylcom plony. Nieszczęśni wyspiarze słali więc petycje do cesarza rzymskiego z błaganiem o przesiedlenie królików, z którymi nie mogli już sobie poradzić. Jak podają średniowieczne kroniki w Canterbury za królika płacono tyle co za prosię! W XIX wieku sprowadzono króliki do Australii z opłakanym skutkiem. Króliki nie tylko pożerały osadnikom plony, ale stanowiły również konkurencję pokarmową dla owiec i bydła, oraz dla miejscowych torbaczy – bilby, kangurów i wombatów. Ograniczenie populacji królików w Australii spowodowało użycie za pośrednictwem komarów śmiertelnej dla tych zwierząt choroby – myksomatozy. Choroba ta rodem z Ameryki charakteryzuje się utratą zmysłów, obrzękiem głowy, paraliżem kończyn i śmiercią. Wirusa myksomatozy użyto również we Francji. Metoda ta nie grozi zniszczeniem populacji, ponieważ część zwierząt się uodporniła.

Oprócz Europy zając szarak zamieszkuje Azję Środkową i Afrykę Północną. Króliki i zające mają ogony w postaci puszystych kuleczek. Od królików zające różnią się tym, że są większe i mają dłuższe uszy. Żyją w lasach, polach i na łąkach. Zając szarak ma szaro – brązowe ubarwienie maskujące.

Oprócz zająca szaraka w Polsce żyje jeszcze zając bielak. Został tak nazwany ponieważ latem ma szare ubarwienie, a zimą białe. Tylko oczy i końce uszu mogą być czarne. Zając bielak jest pod ochroną.

Wiele królików i zajęcy ginie podczas prac polowych z użyciem sprzętu zmechanizowanego.

Szczekuszki są najmniejszymi zajęczakami świata. Wyglądem przypominają chomiki. Ich nazwa wzięła się stąd, że wydają szczekliwe dźwięki porozumiewawcze. Tak jak świstaki (gryzonie) szczekuszki gromadzą na zimę zapasy siana. Żyją w górach w Europie, Azji i Ameryce Północnej. W Polsce nie występują. 

Oniricon cz. 226

Śniło mi się, że:

- pojechałem do szpitala psychiatrycznego, gdzie spotkałem jaguara i panicznie się bałem, że mnie okaleczy,

- czytałem książkę z serii ,,Tajemnice zwierząt'' napisaną przez księdza, do której dołączony był biustonosz,

- jakaś staruszka o różowych lub fioletowych włosach wzięła udział w wyborach miss,

- w czasie śniadania wielkanocnego Mama obcinała mi paznokcie u stóp,

- w jednej z powieści Jana Dobraczyńskiego rabini rozmawiali po hebrajsku i cytowali ,,Koran'' po arabsku,

- Sławomira chciała mi przyczepić  miniaturową bombę za to, że nazwałem panujący w Szwecji New Age neopogaństwem,

- w szkolnej świetlicy spotkałem Sławomirę, która cięła komiks nożem,

- wieczorem brałem udział w ulicznej grze, w czasie której uciekałem przed Czymś; zaklęciem zamieniłem to Coś w lamparta, jagnię, kamień; chciałem też zamienić ścigające mnie Coś w Jakuba Wędrowycza, lecz nie udało mi się; w końcu znalazłem się na klatce schodowej gdzie ujrzałem żonę pana Tomasusa ov S. ubraną w szlafrok, która kazała mi iść sobie,

- znalazłem się na jarmarku w II RP, gdzie sprzedawano min. przyrządy astronomiczne; zobaczyłem dwa wiklinowe jelenie naturalnej wielkości, które ożyły i weszły do ciężarówki,

- w czasie Mszy Świętej zostałem wybrany do połamania opłatka, kiedy go łamałem zamieniał się w banknoty,

- runwirska nazwa papieru toaletowego to ,,seducka'' (,,sedocka'', ,,sedecka''),

- nad ranem wszedłem razem z grupą dzieci do zamkniętego CH ,,Galaxy'' w Szczecinie, gdzie zapaliłem światło, a jakaś kobieta pytała się mnie kto to zrobił,

- w szkole chciałem skorzystać z toalety na parterze, lecz kabiny jak i sedesy były dla mnie za małe, więc poszedłem na pierwsze piętro; na schodach spotkałem chłopców przebranych za Batmana; poprosiłem, aby mi odsłonić wejście do toalety zastawione stołem z jedzeniem; w tamtej toalecie bawiły się dzieci, zaś spotkana po latach pani świetliczanka powiedziała, że stałem się samodzielny. 

Gołębie

 Gołębiowate są liczną grupą ptaków (ok. 400 gatunków) wyróżniających się krępą budową ciała, mała głową i białą naroślą (woskówką) u podstawy dzioba.

Największym gołębiem świata jest koroniec pióropusznik żyjący na Nowej Gwinei.

W Europie żyje osiem gatunków, z czego gołąb grzywacz na zimę migruje do Afryki i na Półwysep Iberyjski.

Najbardziej pospolitym gołębiem świata jest gołąb skalny. Zastał tak nazwany ponieważ dawniej gnieździł się na skałach. Obecnie zamieszkuje miasta. Na początku XX wieku gołębie skalne zasiedliły Paryż, Londyn, Wenecję i wiele innych miast i miasteczek. Najczęściej znoszą dwa jaja. Pisklęta gołębi są gniazdownikami. W pierwszych dniach życia rodzice karmią je wytwarzaną w wolu serowatą substancją zwaną ,,ptasim mlekiem''. Początki udomowienia gołębia skalnego sięgają epoki kamienia łupanego. Prawdziwą hodowlę gołębi rozpoczęto na Bliskim Wschodzie, w ten sposób, że budowano pierwsze w historii gołębniki. Gołębie korzystały ze swobody, ale powracały na miejsce, gdzie miały zapewniony posiłek. Z biegiem stuleci wyhodowano wiele ras gołębi min. gołębia pocztowego. Ptakiem tym posługiwali się już starożytni Grecy, którzy podczas igrzysk olimpijskich wysyłali gołębie pocztowe do miast z informacjami o poszczególnych dyscyplinach sportowych. Dla podtrzymania tradycji podczas każdej z nowożytnych olimpiad wypuszcza się ze stadionu setki gołębi pocztowych. Od tysięcy lat gołębie są symbolem łagodności, stały się nawet międzynarodowym symbolem pokoju. Jednak w drugiej połowie XX wieku prowadzone były doświadczenia wojskowe zmierzające do wykorzystania gołębi do naprowadzania pocisku na cel. 

Oniricon cz. 225

Śniło mi się, że:

- cudzoziemcy z Europy Zachodniej najbardziej lubię przyjeżdżać do Polski,

- zastanawiałem się czy Adam ,,Nergal'' Darski lubi ,,Harry'ego Pottera'',

- szedłem chodnikiem; po obu jego stronach były druty pod napięciem; przeciskałem się między nimi i prąd mnie lekko raził, przechodnie pytali się ochroniarzy do czego służą te druty, lecz nie uzyskali przekonującej odpowiedzi,

- wieczorem wracałem przez Park Żeromskiego w Szczecinie; nie miałem butów i wchodziłem do każdej napotkanej kałuży; potem trafiłem do pięknego pałacu i spotkałem jego właścicielkę - piękną i młodą damę w czerwonej sukni, która spytała mnie co tu robię; odparłem jej, że pomyliłem drogę; potem spotkałem żebraka, który był zakochany w owej damie i odwiedzał ją w przebraniu, lecz ,,dostał kosza'', bo był biedny,

- pokłóciłem się z Pafrixem ov Silvuratisem i krzyczałem, że nienawidzę znajomych autystów, a Alexandrus ov Cocelaise obraził się na mnie, UWAGA: To tylko sen, nic takiego się nie wydarzyło,

- Mateusz Kijowski jest Rosjaninem,

- razem z prof. Carolusem ov Xertusem żyłem w II RP; w jakiejś starej kamienicy spotkaliśmy żydowskich faszystów w białych koszulach i czarnych krawatach; ich lider zamordował jakąś kobietę, potem jechaliśmy konno przez pole zalane krwią,

- wziąłem udział w Nocy Kupały, aby swawolić z pięknymi dziewczętami,

- pojechałem na Haiti, gdzie byłem przerażony wyglądem jego mieszkańców i kultem voodoo, który podobał się tamtejszym feministkom; zobaczyłem czarny znak Barona Ghede namalowany na czerwonym polu, jakaś dziewczynka marzyła o byciu opętaną przez loa, po powrocie z Haiti zwierzyłem się znajomym Rosjanom, że w mojej twórczości Haiti nazywa się Gaiti - ,,straszna wyspa na Zachodzie'', zaś ,,gede'' to nazwa miejscowych Cortów,

- powiedziałem do Jeny ov Blackeyovej, że jest piękniejsza niż Małgorzata Nikołajewna, Hella i Natasza,

- pewien satanista mordował dzieci i zwierzęta i wyrzucał ich ciała przez okno; Anna ov Ivanitis stanęła przed jego domem ubrana w czarną koszulkę z wizerunkiem Maryi i zaczęła się modlić, a satanista wyjrzał przez okno i wypadł z niego,

- utrzymywałem kontakt z grupą terapeutów, którzy jeździli na wózkach inwalidzkich i żebrali na narkotyki,

- pewna kobieta polemizując z Dariuszem Kwietniem twierdziła, że w obozach koncentracyjnych nikt nie był głodzony

Szarańczaki

Szarańczaki są grupą owadów żyjących na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Ich nazwa wzięła się od jednego z ich przedstawicieli – szarańczy.

Szarańcza żyje w Europie Wschodniej, Azji Środkowej, na Bliskim Wschodzie, w Afryce i Ameryce Południowej. Gromadzi się w wielkie chmary, które powodują ogromne straty w płodach rolnych i leśnych. Zostawiają tylko zdrewniałe łodygi. Gdy szarańcza zostanie zaatakowana przez drapieżnika, z gruczołów na karku wydziela piekącą pianę. W Polsce szarańcze nie wyrządzają takich szkód, ponieważ nie mają sprzyjających warunków klimatycznych.

Najwięcej szarańczaków żyje na polach i łąkach. Jeden gatunek prowadzi podziemny tryb życia (turkuć podjadek).

Szarańczakiem prowadzącym synantropijny tryb życia jest świerszcz domowy. Od świerszcza polnego, świerszcz domowy różni się płowym ubarwieniem i dłuższymi czułkami (dłużą one owadom jako narząd dotyku). Żywi się odpadkami spożywczymi i owadami (uprawiają też kanibalizm), ale w odróżnieniu od much nie przenosi zarazków. Tak jak turkuć podjadek lgnie do ciepła, dlatego często ,,odwiedza'' mieszkania poprzez systemy centralnego ogrzewania. Świerszcz domowy często jest hodowany przez dzieci. Trzeba karmić go liśćmi, warzywami, otrębami, owadami i karmą dla ryb (świerszcze domowe nie jedzą sałaty ani owoców cytrusowych).

Szarańczaki wydają pięknie brzmiące dźwięki (nawet w hodowli) w celu zwabienia samicy i przegonienia rywali. Powstają one w ten sposób, że szarańczak pociera odnóża o siebie. Tylne odnóża są wydłużone i składają się jak scyzoryk, dzięki temu owady te potrafią wykonywać długie skoki. Świerszcze mają otwory słuchowe na kolanach.

Największym szarańczakiem świata jest świerszcz weta. Najstarsze skamieliny tego szarańczaka pochodzą sprzed 70 mln lat! Świerszcz weta jest zagrożony wyginięciem. Żyje na Nowej Zelandii.

Pasikoniki i koniki polne zostały tak nazwane ponieważ ich głowa (tak jak głowa szarańczy) przypomina głowę konia. Obydwa owady wyglądają bardzo podobnie, ale pasikonik jest większy, jaśniejszy, jego czułki są tak długie jak całe ciało. W odróżnieniu od konika polnego, pasikonik uzupełnia roślinną dietę owadami. W obornie przed drapieżnikami, koniki polne wypluwają na wroga czarną ciecz.

Szarańczaki są rozdzielnopłciowe i jajorodne. Do składania jaj służy samicy chitynowy wyrostek na odwłoku zwany pokładełkiem. Jaja są składane w ziemi i mają wydłużony kształt. Tak jak skorki, pluskwiaki i szczeciogonki, szarańczaki przechodzą stadium nimfy. Młode szarańczaki odbywają rozwój skokowy. Gdy są już dorosłe, wyrastają im skrzydła.

Gryzonie

Gryzonie są najliczniejszą grupą ssaków. Ich nazwa wzięła się stąd, że w szczęce mają dwa siekacze, które muszą być stale ścierane. Żyją na wszystkich kontynentach.

Najbardziej znanymi gryzoniami są myszy. Swym wyglądem przypominają szczury i smużki. Ich głowa jest wydłużona, zakończona spiczastym pyszczkiem, mają cztery pięciopalczaste łapy, uszy są zaokrąglone, ogon zaś łysy. Ojczyzną myszy jest Azja Środkowa. W Polsce żyje pięć gatunków myszy: polna, domowa, leśna, zaroślowa i badylarka. Większość myszy żyje w norach wygrzebanych w ziemi. Wyjątkiem jest badylarka, która wije gniazdo wśród traw. Gniazdo to jest wielkości piłki pingpongowej.

Szczury wyglądem przypominają myszy, ale są większe. Również pochodzą z Azji Środkowej. W Polsce żyją dwa gatunki szczurów: wędrowny (24 cm i 20 cm ogon) i śniady (20 cm i 20 cm ogon). Największym szczurem świata jest żyjący na Nowej Gwinei szczur z krateru Basavi osiągający aż 85 cm długości! Jako jedyne zwierzęta na świecie szczury potrafią wyczuwać promieniowanie jądrowe. Są wszystkożerne, a żywią się: serem, jajami, padliną, pisklętami, ziarnem, owocami, warzywami, chlebem, owadami, uprawiają kanibalizm oraz grzebią w śmietnikach. Najskuteczniejszym sposobem pozbycia się szczurów z domu jest uniemożliwienie im dostępu do pokarmu. Według starej niemieckiej legendy do miasta Hameln nad Wezerą, nawiedzonego plagą szczurów pewnego razu przybył czarownik grający na flecie. Szczury poszły za nim i utopiły się, choć tak naprawdę potrafią pływać.

Na pustyniach Afryki żyje golec zwany kretoszczurem. Jest pozbawiony sierści. Żyje pod ziemią a jego oczy są zredukowane. Pysk szeroki. Żywi się bulwami i korzeniami. Gnieździ się w koloniach, w których jedna samica rodzi wszystkie młode.

Smużki otrzymały swą nazwę od tego, że ich grzbiet przecina czarna pręga. Te gryzonie wielkości myszy żyją w Europie. Żywią się owadami i nasionami.

Darniówki natomiast otrzymały swoją nazwę od poszukiwania pożywienia (nasion i korzonków) ryjąc w darni. W Polsce żyją dwa gatunki darniówek: pospolita i tatrzańska. W Polskiej Czerwonej Księdze znajduje się darniówka tatrzańska.

Nornice przypominają wyglądem myszy. Mają jednak krótszy, bardziej zaokrąglony pysk i krótszy ogon. Ich ulubionym pożywieniem są młode pędy sadzonek.

W 1905 r. sprowadzono do Europy z Ameryki Północnej piżmaka. Chciano go hodować na futra. Przewidywania te nie sprawdziły się, hodowli zaprzestano, a piżmaki wypuszczona na wolność. Piżmaki okazały się konkurentami człowieka ponieważ niszczą tarliska ryb, uprawy rolne, a budując nory powodują osuwanie się brzegów. ,,Podobny błąd popełniono w wypadku nutrii, która zaaklimatyzowała się w Europie'' – Michel Cuisin ,,Tajemnice zwierząt. Zwierzęta – budowniczowie''.

Bobry łatwe są do rozpoznania po dużych (1 m długości) rozmiarach ciała, masywnej budowie i spłaszczonym ogonie. Na świecie żyją dwa gatunki bobrów: europejski i amerykański (kanadyjski). Ogon bobra amerykańskiego jest bardziej spiczasty niż ogon bobra europejskiego. Ogony bobrów służą do wydawania sygnałów ostrzegawczych. Są pokryte łuskami przez co kiedyś uważano bobry za … ryby! Wystających siekaczy bóbr używa do ścinania drzew. Z gałęzi i błota buduje okrągłe gniazda zwane żeremiami. Czasem potrafią one zmieniać bieg rzeki! W Polskiej Czerwonej Księdze znajduje się bóbr europejski. XVIII – XIX wieku polowano na bobry dla ich futer, tłuszczu i mięsa. Obecnie są pod ochroną.

Ślepiec został tak nazwany, ponieważ jego zredukowane oczy są ukryte pod skórą. Żyje na stepach Europy Wschodniej, Azji Południowo – Zachodniej i Afryki Północnej. Jego wielkie siekacze wystające z pyska chronią zwierzę przed połykaniem ziemi. Na zimę gromadzi ogromne zapasy pożywienia.

Istnieje wiele opowieści o lemingach, które rzucają się do wody, aby się utopić. Mimo to, te gryzonie podobne do chomików nigdy nie próbują celowo odebrać sobie życia. Lemingi żyją w Skandynawii, na Syberii, Grenlandii, Alasce i Kandzie. 2 mln lat temu żyły również na ziemiach polskich. Żywią się nasionami, bulwami, kłączami, cebulami i owadami. Co 3 – 4 lata liczba lemingów wzrasta mimo drapieżników, tak bardzo, że nie mogą wyżywić się na miejscu i zmuszone są podejmować długie i ryzykowne wędrówki, podczas których wiele osobników ginie podczas prób przepłynięcia rzek, a nawet mórz.

W Europie żyją dwa gatunki wiewiórek: ruda i szara. Wiewiórka szara podobnie jak piżmak została sprowadzona do Europy z Ameryki Północnej. Wypiera wiewiórkę rudą (zjawisko to obserwujemy głównie w Wielkiej Brytanii). Obydwie są znakomicie przystosowane do życia nadrzewnego. Ich chwytne łapy zakończone są długimi palcami. Ogon jest długi i puszysty, pomaga w balansowaniu w koronach drzew. Wiewiórki żywią się orzechami, nasionami z szyszek, żołędziami, owadami, jajami i pisklętami.

W lasach Europy Północnej żyją należące do wiewiórek polatuchy. Potrafią latać lotem ślizgowym ponieważ ich kończyny są spięte błoną lotną. Tak samo potrafią latać azjatyckie lotokoty (latawce), australijskie torbacze lotopałanki i północnoamerykańskie assapany.

Na Syberii żyje burunduk. Wiewiórka ta potrafi skakać po drzewach, ale gnieździ się pod ziemią. Ubarwienie ma żółte, a na grzbiecie znajdują się dwa brązowe pasy.

W Indiach i na Cejlonie żyje podobna do burunduka wiewiórka palmowa. Różni się od niego smuklejszą sylwetką ciała. Prowadzi nadrzewny tryb życia. Żywi się jajami, owadami i owocami.

Wiewiórki ziemne żyją w Afryce na sawannach. Budują rozległe nory pod ziemią. W odróżnieniu od innych pasiastych wiewiórek, ich brzuch jest szary. Żywią się korzeniami, nasionami, jajami i jaszczurkami.

W Ameryce Północnej żyje gatunek wiewiórki zwanej pręgowcem. Jego ubarwienie jest takie samo jak u burunduka. Gromadzi tak wielkie zapasy pożywienia, że zimą Indianie je podbierali.

Na pustyniach Afryki żyje niewielki gryzoń zwany skoczkiem egipskim. Jego ciało pokrywa jasna sierść o maskującym odcieniu. Kończyny górne są krótkie, a tylne potężne i rozwinięte jak u kangura. Ogon długi i zakończony chwostem. Jest roślinożerny.

W Azji i Afryce, oraz na południu Europy, gdzie sprowadzili je Rzymianie, żyją okazałe gryzonie zwane jeżozwierzami (jeż należy do owadożernych). Tak jak północnoamerykańskie ursony są roślinożerne. Jeżozwierze żywią się ostami i ziołami.

Ursony żywią się mchem, owocami i korą drzewną. Od jeżozwierza urson różni się ogonem. Ciało tych gryzoni pokryte jest kolcami powstałymi na drodze ewolucji z włosów. Wczepiwszy się w skórę drapieżnika, pozostają w niej nieraz powodując zakażenie.

W Ameryce Północnej żyją szczuroskoczki. Budują kuliste gniazda z gałęzi i kawałków kaktusa, umieszczają je w cieniu wysokich roślin. Obok takiego ,,domku'' często można znaleźć monety, gwoździe, klamerki, kości i inne drobne przedmioty. Nie wiadomo w jakim celu zwierzę je zbiera. Prowadzi nocny tryb życia, ponieważ w dzień jest dla niego za gorąco. Żywi się nasionami, miąższem kaktusa, korzeniami i bulwami.

Pieski preriowe zostały tak nazwane ponieważ wydają szczekliwe dźwięki porozumiewawcze. Są spokrewnione nie z psami, ale z wiewiórkami, susłami i świstakami. Żyją pod ziemią w koloniach zwanych koteriami. Są pożyteczne, ponieważ ich nory zapobiegają powodziom. Ich nory zamieszkują także sowy ziemne i grzechotniki. Są roślinożerne.

Największym gryzoniem świata jest kapibara. Żyje w Ameryce Południowej. Trybem życia przypomina hipopotama. Żywi się roślinami wodnymi.

W Ameryce Południowej żyje niewielki gryzoń zwany aguti. Jego ubarwienie jest rudo – złocisto – brązowe. Żywi się pędami, korą, orzechami, jajami i pisklętami.

 Z tego kontynentu pochodzi również świnka morska. Inkowie już tysiące lat temu ją hodowali. Nazwa tego gryzonia wzięła się stąd, że przywieziono ją zza oceanu.