,,Firoseta i czary''

 

W czerwcu 2024 r. przeczytałem ,,Firosetę i czary. Bajki znad Morza Śródziemnego’’, pióra Natalii Gałczyńskiej (1908 – 1976), żony poety Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego. Antologia składa się z 12 baśni z Francji (Prowansja, Korsyka), Hiszpanii (Katalonia, Andaluzja), Włoch (Neapol, Sycylia), Syrii i Turcji. Autorka korzystała przy pisaniu zbioru z takich prac jak:

- Giambattista Basile ,,Pentameron’’ (XVII wiek)¹,

- Emmanuel Cosquin ,,Contes populaires de Lorraine compares avec autres provinces de France et des pays entragers’’ (1900),

- Edouard Laboulaye ,,Contes du Midi’’.

Akcja tych opowieści rozgrywa się w bliżej nieokreślonej przeszłości, zarówno w lokacjach rzeczywistych (Prowansja, Sycylia) jak również w miejscach fantastycznych; w Srebrnym Kraju (królestwie czarodziejów), Kraju za Niebieskimi Górami (gdzieś na Bliskim Wschodzie ²) i w Podobłocznym Państwie. Ryc. poniżej za: ,,To dla pamięci''. 

Fantastyczne istoty i rekwizyty

Tytułowa Firoseta była wróżką ze Srebrnego Kraju, córką Króla Czarodzieja. Miała cztery kochające siostry; dwie pary bliźniaczek. Potrafiła latać na doczepionych skrzydłach (możliwy ślad greckiego mitu o Dedalu i Ikarze). Pokochała prowansalskiego księcia Rajmunda. Posiadała władzę nad zwierzętami.

Strażnikiem królewien ze Srebrnego Kraju był trójgłowy pies, zionący ogniem i plujący trucizną. Jego pierwowzorem był Cerber z mitologii greckiej.

Dobra Wróżka Mórz z baśni francuskich i włoskich, mogła być wzorowana na greckiej bogini Amfitrycie i jej rzymskim odpowiedniku, Salacji. Obdarzyła gburowatego, lecz w gruncie rzeczy poczciwego rybaka Orsetta (wł. Niedźwiadek) darem spełniających się życzeń. Była to nagroda za ocalenie jej życia przed chcącą ukąsić ją żmiją – miedzianką, której postać przybrała czarownica Marani. Ponadto Wróżka Mórz przywróciła wyskubane włosy lekkomyślnej Klementynce i uzdrowiła jej sparaliżowaną siostrę, Marietę.

Orsetto, którego wszystkie życzenia natychmiast się spełniały, jeździł po mieście, na wiązce trzciny z czterema końskimi nogami. Zrozumiałe, że wzbudzał tym sensację i nawet grożono mu spaleniem na stosie jako czarownikowi. Później kiedy Orsetto wraz z zakochaną w nim księżniczką przebywał w zaczarowanym zamku, obdarzone ludzką mową meble i inne sprzęty domowe ostrzegały go przed złym doradcą imieniem Olio, intrygantem i pochlebcą. W końcu zniecierpliwiony Orsetto teleportował podstępnego dworaka na Księżyc.

Klementynka spotkała w dębowym zagajniku starą czarownicę, która obiecała spełnić każde jej życzenie w zamian za jeden włos. Lekkomyślna dziewczynka, która nie chciała chodzić do szkoły, domagała się coraz bardziej wymyślnych strojów, klejnotów i innych drogocennych podarków, aż została w lesie całkiem łysa. Czarownica znikła jej z oczu razem ze swoimi darami takimi jak złoty deszcz i złoty śnieg. Dziewczynkę uratowało jedynie to, że w jednym z życzeń pomyślała też o zdrowiu dla swojej siostry.

Mówiąca koza, która wszystkie uczucia wyrażała jedynie płaczem, była wierną przyjaciółką królewny Aiszy. W drodze do Kraju za Niebieskimi Górami, azylu przed najazdem Turków, Aisza padła ofiarą szantażu swej niewolnicy, Aminy. W zamian za darowanie życia, Aisza została zmuszona do pracy pasterki, podczas gdy Amina udawała prawowitą księżniczkę. Koza trzykrotnie ostrzegała Aiszę przed próbą uśmiercenia jej zatrutym chlebem przez byłą niewolnicę. Ta syryjska baśń przypomina ,,Gęsiarkę’’ braci Grimm.

Pierścionek Alali, ubogiej rybaczki, szczerze kochającej prowansalskiego księcia Bertranda, zdobił kamyk w kolorze akwamaryny. Kiedy książę uwięził Alalę, wierząc kłamstwom damy dworu, pierścionek przybrał postać niebieskiego ptaka. Ludzkim głosem wygarnął księciu jego okrucieństwo i głupotę, po czym odleciał. Bertrand czym prędzej kazał uwolnić Alalę i błagał ją o przebaczenie.

W korsykańskiej baśni występował ptak Symurg (Simurg), zapożyczony z mitologii perskiej. Przypominał olbrzymiego orła. Kiedy książę Rajan obronił jego pisklęta przed atakiem trójgłowego węża, wdzięczny ptak pomógł mu rozwiązać zagadki księżniczki Pampeluny, władczyni Podobłocznego Państwa i zdobyć jej rękę.

Zaczarowana fujarka z Sycylii pomogła zdemaskować występne księżniczki Mirandę i Selię, które próbowały zabić swą najmłodszą siostrę Fiorinę. Zazdrościły jej bowiem pełnego dzbana poziomek, będącego przepustką do zdobycia korony. Podobny motyw występuje również w polskich baśniach.

Wróżka Leonela o pięknych, niebieskich oczach, dała rycerzowi Pablowi trzy zaczarowane rumaki; białego, czarnego i złotego. Z ich pomocą rycerz trzykrotnie objechał stromy skałę, na której stał zamek okrutnej księżniczki Inez. Wypełniwszy zadanie, które życie wielu jego poprzedników, odrzucił rękę okrutnicy, aby poślubić dobrą wróżkę.

Czarownica Morgana (zapożyczona z legend arturiańskich) była matką młodego czarodzieja Oliwiera. Chciała rozłączyć go z ukochaną Ametą, wyznaczając jej trudne prace (motyw znany już w micie o Erosie i Psyche ³). W końcu zamieniła się we wronę i odleciała. Oliwier poślubiwszy Ametę, porzucił czary.

Książka zawiera przepiękne baśnie klasyczne, mówiące o zwycięstwie dobra i miłości. Występuje w nich wiele prawych, mądrych i odważnych postaci młodych kobiet takich jak Manuela z Hiszpanii (zdemaskowała zbójców), Saida z Turcji (ukrywała się w skrzyni, nie chcąc poślubić starego wuja) i Sacenta z Włoch (kuksańcami nakłoniła swego rówieśnika, rozpieszczonego księcia Karina do nauki alfabetu, a później uratowała go wraz z jego królestwem). Zainteresowanym twórczością Natalii Gałczyńskiej polecam też posta ,,O wróżkach i czarodziejach’’.

1 Odsyłam do posta: ,,Giambattista Basile’’.

2 Przypuszczam, że pierwowzorem Kraju za Niebieskimi Górami z syryjskiej baśni mogła być Armenia, ponieważ władca baśniowej krainy nosił imię Tigran. Nasuwa ono skojarzenia ze starożytnym władcą Armenii, Tigranesem II Wielkim (95 – 55 p. n. e.).

3 Odsyłam do posta: ,,Metamorfozy albo Złoty osioł’’.

,,Księżniczka Głogu''

 

,,Anczyc Władysław Ludwik, (1823 – 1883), prawnuk chorążego wojsk saskich, Jan von Anschütza. * w Wilnie; lata młodzieńcze spędził w Krakowie, gdzie odbył studia farmaceutyczne. Udział w rewolucji 46 r. odpokutował więzieniem (1846 – 7). Przez pewien czas był sekretarzem teatru. Założył znaną drukarnię (1875). Z utworów jego największą wartość zachowały ‘obrazki dramatyczne ludowe’, z życia okolic Krakowa wyrosłe, jak ‘Chłopi arystokraci’ (1850). ‘Kościuszko pod Racławicami’ (1881) był przed odzyskaniem niepodległości najbardziej popularnem widowiskiem patrjotycznem, które zwłaszcza w teatrze krakowskim ściągało stale widzów ze wszystkich zaborów. Pozatem A. pisał sporo wierszem i prozą, (‘Tyrteusz’, związane z powstaniem 63 r. ‘Pieśni zbudzonych’ i in.). Wydanie zbiorowe ważniejszych jego pism opracował M. Szyjkowski (1908; 6 tomów)’’ - ,,Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa Gutenberga tom 1 A do Assuan’’

W czerwcu 2024 r. przeczytałem ,,Księżniczkę Głogu’’, polską baśń Władysława Ludwika Anczyca z 1878 r., wzorowana na ,,Śpiącej Królewnie’’ Charlesa Perraulta. W 1983 r. ukazało się wznowienie baśni z ilustracjami Julitty Karwowskiej – Wnuczak (ur. 1935) i tekstem w opracowaniu Stefanii Wortman (1912 – 1982). Fabularnie utwór Anczyca nie odbiega zbytnio od swego bardziej znanego pierwowzoru.

Akcja rozgrywa się w nieokreślonym, utopijnym królestwie (obfitość drzew owocowych, puste więzienia, nieznajomość wódki), krainie Wassyzgutów oraz w niewielkim, lecz zamieszkanym przez bitnych mieszkańców, państwie króla Prawka. Nazwa Wassyzgutów może wywodzić się zarówno od germańskiego plemienia Wizygotów, jak też od niemieckiego pytanie ,,was ist gut?’’, czyli ,,co jest dobre?’’. Mogłoby to oznaczać, że Wassyzguci nie rozróżniali dobra od zła.

Tytułowa bohaterka była darem mówiącej żaby dla bezdzietnej a miłosiernej królowej. Zwierzę nagrodziło ją w ten sposób za uratowanie mu życia przed chłopcami, widzącymi w nim czarownicę.

Król i królowa zaprosili 13 starych i drażliwych wieszczek z krainy Wassyzgutów. Czarodziejki obdarzyły księżniczkę licznymi zaletami ciała i umysłu. Jedna tylko Alruna (alrauna, czyli mandragora) przeklęła dziewczynkę, ponieważ jako jedyna dostała srebrny talerz zamiast złotego.

Wykonawcą klątwy Alruny był geniusz snu, przybierający postać dziecka ze skrzydłami motyla. Duszek współczuł pogrążonej w stuletnim śnie księżniczce, jej rodzicom i poddanym, a nawet podawał wskazówki jak skutecznie ich odczarować.

Klątwę zdjął królewicz Achum, waleczny syn króla Prawka. Księżniczka obudziła się pod wpływem jego łzy. Wcześniej ojciec próbował odwieść syna od niebezpiecznej wyprawy. Po drodze Achum walczył z rozbójnikami i rycerzami. Łza uroniona przez odważnego wojownika nad uśpioną księżniczką symbolizuje jego zdolność do czułości i współczucia, bez których nie mógłby być pełnym człowiekiem.

Oniricon cz. 1031

     Śniło mi się, że:

- w starej, szczecińskiej kamienicy znajduje się przejście do haitańskiego hotelu, mężczyźni uprawiający seks z jego pracownicami muszą je poślubić i otrzymują obywatelstwo Haiti,

- odwiedziłem szczecińską rodzinę złożoną z długowłosej blondynki w różowym bikini, jej męża w samych majtkach, mającego łysą głowę z kępką różowych włosów i ich małej córeczki, dziewczynka płakała, a ojciec dał jej niebieską, gumową małpkę, której palec nadymał się jak balon,

- przez portal w Szczecinie dostałem się do Chin, gdzie na jakimś odludziu korzystałem z toalety w opuszczonym domu, wstydziłem się z powodu pustej sypialni przylegającej do toalety,

- w piekle Belzebub i Lucyfer walczyli o władzę, mocując się na ręce, oba diabły były czarne, rogate, silnie umięśnione i pokryte gdzieniegdzie kępkami sierści,

- Stanisław Szur powiedział, że Koreańczycy pochodzą od Koriaków,

- Stanisław Szur powiedział, że Japończycy pochodzą od Rosjan,

- korzeń pietruszki ma działanie poronne, lecz w XVII wieku sędziowie uznali to przekonanie za babski przesąd,

- Bohun był nadludzko silny, Zagłoba powiedział o nim, że ,,gdyby nie opieka Najświętszej Panienki, zburzyłby Jasną Górę gołymi rękami'', w XXI wieku Bohun stał się wyznawcą Peruna i wstąpił do ukraińskiej armii,

- horror ,,Cujo'' Stephena Kinga stał się w Polsce lekturą szkolną,

- Andrzej Sapkowski był umierający i w ostatniej rozmowie z dziennikarzem na rynku przeprosił za picie, współpracę z SB i walkę z Bogiem, a ja modliłem się za niego, UWAGA: To tylko sen, nic takiego się nie wydarzyło,

- w 1945 r. grupa Polaków zamieszkała na rozkaz Stalina  w Puszczy Wkrzańskiej na pograniczu Polski i Niemiec, zbudowali sobie chaty w kniei, chodzili cały rok nago i zjadali ludzi, zabłąkanych w pobliże ich osady,

- miałem z paniami Casiyą ov Płutovą i Devaną ov Vendelevą zajęcia o dzikich kotach, zobaczyłem na obrazku min. taraja i serpoparda i wymagano ode mnie nauczenia się na pamięć ich nazw łacińskich,

- na jakimś wyjeździe spotkałem na stołówce Jenę ov Blackeyovą, która była bardzo miła i uśmiechała się do mnie, rozbawiło ją, gdy porównałem siebie do Francuzki,

- Madzia Boho urodziła na polu przed kamerami małego orangutana z kozimi różkami i kopytkami,

- J. R. R. Tolkien pokazał C. S. Lewisowi żyjącą na dnie oceanu niewielką, białą płastugę, zwaną kydareis jako dowód na prawdziwość religii katolickiej,

- zostałem wessany przez telewizor  i przeniosłem się do serialu ,,Herkules'' i znalazłem dyskotekę na wysypisku śmieci,

- Barbara Skarga była uwięziona w łagrze razem z łysym Rosjaninem w średnim wieku, oboje mieli na sobie różowe bikini,

- miałem żal do Olega Diwowa za wojnę na Ukrainie, uznałem Rosję i III Rzeszę za państwa - drapieżniki. 

Internetowe ,,cuda na kiju'' cz. 71

 

1. Zdaniem kryptozoologów trylobity (morskie stawonogi, żyjące od kambru do permu) przetrwały do naszych czasów. W 1967 r. Ralph Buchsham, zoolog z Pittsburga odkrył współczesne ślady zostawione przez trylobita. W 2004 r. dr Ron O’Dor stwierdził, że trylobity przetrwały w morzach arktycznych.

2. Sylurskie wielkoraki (skorpiony morskie, eurypterusy) również przetrwały do naszych czasów. Na Grenlandii są znane jako kajanok agdlinontok, zaś przekazy z Argentyny i Chile określają je jako cuero.

3. Bóbr olbrzymi był pierwowzorem potwora Wiszpusza z mitologii Indian północnoamerykańskich. Istnieją współczesne relacje o bobrach wielkości koni.

4. Plejstoceński, olbrzymi nietoperz wampir Desmodus draculae przetrwał do naszych czasów w Brazylii, gdzie atakuje ludzi i bydło. W starożytności gatunek zainspirował Majów do wymyślenia potwornego nietoperza camazotza.

5. Według Colemana i Halla, plejstoceński lew amerykański przetrwał do naszych czasów. Jest mylony z lwami zbiegłymi z hodowli.

6. Lew jaskiniowy żył jeszcze w czasach historycznych w Chinach i w Tybecie (pierwowzór lwich strażników, popularnych w sztuce tych kultur), Kenii (lwy – ludojady z Tsavo), starożytnej Macedonii (atak na armię perskiego króla Kserksesa) oraz w średniowiecznych Anglii i Szkocji (wpływ na heraldykę tych królestw).

7. Niedźwiedź krótkopyski przetrwał do naszych czasów. Na Kamczatce jest znany jako irkuiem, zaś w USA i w Kanadzie stał się pierwowzorem wielkiej stopy.

8. Youtuber Sokrates Brodaty twierdzi, że borelioza nie istnieje.

9. Nikola Tesla (1856 – 1943) wynalazł żarówkę.

10. Youtuber Sokrates polował na bagiennego trolla.

11. Radosław Sikorski twierdzi, że jest wnukiem gen. Władysława Sikorskiego (1881 – 1943). W rzeczywistości jest stryjecznym wnukiem kapitana Klemensa Sikorskiego z KBW i MBP.

12. W strefie 42 znajduje się szkoła dla kryptyd. Nauczycielem jest w niej wielka stopa (żart ze strony ,,FoilWave’’).

13. Bar (Ba) i aluminium (Al) są rozpylane w chemtrailsach na cześć Baala.

14. Michał Dudziński powiedział, że Maryla Rodowicz w piosence ,,Niech żyje bal!’’ czciła demona Baala, aby uzyskać od niego nieśmiertelność.

15. Leyak (leak), latający, żeński demon z mitologii indonezyjskiej wyróżnia się długim językiem. Jego pierwowzorem mógł być niedźwiedź malajski.

16. Muzeum Lucyfera w Watykanie posiada – jak podaje strona ,,Joe Monster’’ - w swych zbiorach cyrograf samego Hitlera. Tymczasem takie muzeum nie istnieje…

17. Uznanie pole dance za dyscyplinę sportową jest jakoby wynikiem spisku alfonsów, mającego na celu oswajanie opinii publicznej z prostytucją (opinia Gabriela Maciejewskiego ,,Coryllusa’’ wyrażona w poście ,,O nierządzie i mediach’’ z 5 maja 2017 r.).

18. W Demokratycznej Republice Konga żyje ruda małpa człekokształtna, większa od goryla. Relacje o niej pochodzą z lat 1903, 1907 – 1930 i 1931.

19. W plejstocenie lamparty żyły min. w Sudetach (Jaskinia Radochowska).

20. ,,W słowiańsko – aryjskich Wedach jest bezpośrednio mowa o psich generatorach pasożytniczej szarej rasy, którzy pozbawiają ludzi WOLI i ŚWIADOMOŚCI. Mówię o napromieniowaniu ludzi na Ciran. Te generatory pasożytów zostały zniszczone w ostatnich latach ostatniej Nocy Svaroga. Ale to nie wystarczy! [...]’’ - Nikołaj Lewaszow (1961 - 2012). Konia z rzędem temu kto zrozumie ten sekciarski bełkot.

21. Devana (Dziewanna) była jakoby węgierską boginią miłości. W rzeczywistością była słowiańską boginią lasów, dzikich zwierząt i łowów z dyskusyjnego panteonu Jana Długosza. Rolę bogini miłości odgrywa w mitologii Czesława Białczyńskiego, w której towarzyszą jej dwa motyle; czarny i niebieski.

22. Kiedy 14 000 lat p . n. e. skończyła się złota era, Uniwersalna Ruś – Sur wysłała posłańców obu płci, mających na celu powstrzymanie postępującej degeneracji ludzkości. Każda cywilizacja odczytała ich nauki inaczej, co zaowocowało powstaniem na świecie licznych religii, istniejących do dziś. Jednym z owych posłańców Uniwersalnej Rusi był jakoby sam Jezus Chrystus.