Ogromnie cenię twórczość literacką Czesława Białczyńskiego, czemu dałem wyraz na blogu, jednak stanowczo nie podzielam jego poglądów politycznych. Polska nie ma problemu z faszyzmem, ale z anarchią. Rozumiem, że gospodarka jest ważna, ale ludzkie życie liczy się bardziej. Znów daje o sobie znać polskie warcholstwo, które już raz zgubiło nasz kraj.
,, [...] ojcem Pikusa był rolnik Sterces, czy też Sterkucjusz, nazwany tak od wielkiej swej zasługi; on to bowiem pierwszy zaczął nawozić i użyźniać glebę gnojem, który po łacinie zwie się stercus; jego imię należałoby więc tłumaczyć - Gnojek. Ponieważ jednak brzmiało to niezbyt dostojnie, zaczęto wskazywać jako ojca Pikusa istotę boską o nieco podobnym imieniu - właśnie Saturna'' - Aleksander Krawczuk ,,Mitologia starożytnej Italii''
,, [...] Karna występuje tylko w jednej opowieści mitycznej, i tylko w związku z Janusem. Opowiada o tej przygodzie Owidiusz w księdze Fasti:
Nimfa Karna żyła wśród wzgórz i gajów tej ziemi, na której kiedyś miał powstać wielki Rzym, jego pałace, domy, świątynie. Najbardziej upodobała sobie gaj nad brzegiem rzeki, zwany później Lucus Helerni. Młodzi mężczyźni często usiłowali doścignąć ją w tych uroczyskach, ona jednak, pozornie chętna, zawsze potrafiła ukryć się niespodziewanie, zwodząc i wyśmiewając swych wielbicieli. Spodobała się także Janusowi. Jak zwykle, niby to przystała na schadzkę, prosiła tylko, aby poszedł pierwszy do groty. Sama skromnie i wstydliwie idąc za nim, w pewnej chwili uskoczyła w bok, w zarośla pod skałą. Lecz Janus miał dwie twarze i dwie pary oczu, widział więc doskonale, co dzieje się za jego plecami. Odnalazł dziewczynę natychmiast. W nagrodę za to czym musiała go obdarzyć, dał nimfie władzę nad zawiasami drzwi oraz gałązkę ciernistego głogu, aby odpędzała krwiożercze strzygi (łacińskie striges), chciwe krwi niemowląt'' - Aleksander Krawczuk ,,Mitologia starożytnej Italii''
,,Wzmianka o Janusie mającym cztery oblicza każe nam, rzecz prosta, myśleć o słowiańskich wyobrażeniach. Ale czy są one naprawdę dobrze poświadczone i autentyczne, oryginalne? Czy nie mamy tu do czynienia z zapożyczeniem pewnych wzorów antycznych? Krótko mówiąc, czy to nie Janus odżył pod imieniem i postacią Światowida?'' - Aleksander Krawczuk ,,Mitologia starożytnej Italii''
,,Sofokles, grecki poeta tragiczny, ur. 496 przed Chr. w attyckiej gminie Kolonos, um. 406, starannie wykształcony, po zwycięstwie pod Salaminą przewodził chórami chłopców, pierwszym jego wielkim sukcesem dramatycznym było w r. 468 pokonanie starszego o lat 30 Ajschylosa (…); brał też udział w życiu politycznem i piastował urzędy. S. rozwinął dramat grecki, wprowadzając trzeciego aktora i ograniczając rolę chóru. Jego tragedje są celowo zbudowanemi dziełami sztuki, o skończonej w sobie akcji i starannej charakterystyce postaci. Szlachetna prostota stylu skończonej stawia go pomiędzy patosem Ajschylosa a retorycznym artyzmem Eurypidesa. Oprócz peanów i elegij oraz pisma o chórze, z tytułów lub fragmentów wiadomo o 130 dramatach S., ale w całości dochowało się tylko 7: ‘Ajas’, ‘Antygona’ […], ‘Edyp król’, ‘Trachinki’ (Śmierć Heraklesa), ‘Elektra’, ‘Filoktet’ (…), ‘Edyp w Kolonie’; nadto około połowa dramatu satyrowego ‘Ichneutai’ (Wyżły). [...]’’ - ,,Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa Gutenberga tom 16 Serbowie do Szkocja’’
,,O ty przedwcześnie urodzona,
jako w Helladzie cię wezwali
wołając na cię Antygona,
przychodzisz do nas, by się żalić,
że brata ci nie pogrzebali,
gdy w walce z bratem zginął brat,
przychodzisz jako przed wiekami
skargą i groźbą, gniewem, łzami
walczyć o nowy, lepszy świat. [...]’’
- Ludwik Hieronim Morstin ,,Prolog do ‘Antygony’ Sofoklesa’’ (fragment)
W drugiej klasie gimnazjum przeczytałem jako lekturę starożytną grecką tragedię ,,Antygonę’’ Sofoklesa w przekładzie spolonizowanego Greka Nikosa Chadzinikolau (1935 – 2009).
Akcja rozgrywa się w czasach mitycznych w pałacu królewskim w Tebach.
Tytułowa bohaterka; królewna z rodu Labdakidów, była córką Edypa i Jokasty. Miała młodszą siostrę Ismenę, oraz braci: Eteoklesa i Polinejka. Bracia ci mieli dzielić się władzą sprawując ją na przemian, jednak Eteokles przywłaszczył sobie kadencję brata. Polinejkos dochodząc swych praw, walczył przeciw własnym rodakom po stronie najeźdźców znanych jako Siedmiu przeciw Tebom. W czasie walki obaj bracia zginęli, lecz najazd został odparty. Władzę w Tebach objął ich stryj, Kreon, który wyprawił Eteoklesowi uroczysty pogrzeb, zaś zwłoki Polinejka kazał zostawić niepogrzebane, co miało być karą za jego zdradę. Antygona złamała surowy zakaz Kreona (przysypała ciało wyklętego brata piaskiem) przedkładając prawa bogów i miłość do brata nad prawo stanowione. Została za to z rozkazu Kreona wtrącona do więzienia, gdzie powiesiła się (notabene: samobójstwo było czynem złym w większości dawnych kultur). Po niej zabił się Hajmon; syn Kreona i narzeczony Antygony, oraz żona władcy – Eurydyka (nie mylić z żoną Orfeusza o tym samym imieniu). Samego Kreona upomina wróżbita Tejrezjasz, w którego usta Sofokles włożył pochwałę demokracji ateńskiej.
,,Antygona’’ to ponadczasowy dramat ukazujący złożone dylematy moralne. Jego bohaterowie prześladowani przez Fatum byli skazani na porażkę. Każda ich decyzja prowadziła do opłakanych skutków. Wielu w postępowaniu głównej bohaterki dostrzega zapowiedź postawy chrześcijańskiej (,,Współkochać przyszłam, a nie współnienawidzić’’). Pamiętam jak sam w gimnazjum i liceum toczyłem o tę postać spory z polonistkami, które broniły racji Kreona.
Śniło mi się, że:
- zdziwiłem się, że do Albańczyków przychodzi rosyjski Dziadek Mróz zamiast serbskiego i chorwackiego Bożica Baty,
- usłyszałem słowa: ,,TEN WAS MAUP'',
- Andrzej Duda wyruszył w podróż do Raju gdzie niebo miało kolor szkarłatny,
- powiedziałem Jenie ov Blackeyovej, że nim narodziły się hinduizm i buddyzm, religią Azjatów był szamanizm,
- tłumacząc się Niemcowi z zamiłowania do horrorów Lovecrafta powiedziałem, że jest w polskiej literaturze książka na ,,M'' straszniejsza niż wszystkie horrory (miałem na myśli ,,Medaliony'' Zofii Nałkowskiej),
- u wybrzeży Ameryki Południowej gnieżdżą się latające głuptaki o 7 - metrowej rozpiętości skrzydeł, miejscowi ludzi bardzo lękają się gniewu tych ptaków, dziewczyna, której głuptaki nie pozwoliły spotkać się z ukochanym srokatym centaurem, miała już dość życia i chciała je sobie odebrać tnąc nożyczkami kawałek papieru, lecz powstrzymał ją franciszkanin, sam bałem się głuptaków, zaś przewodniczka mówiła o konieczności symbiozy ludzi z tymi ptakami,
- czytałem książkę Euklidesa o geometrii, w której znalazłem mit o jadalnym złocie w proszku, pewien kowboj już od dzieciństwa pisał na ten temat w komentarzach pod filmami na you tube, Laurence Gardner napisał, że Barack Obama żywił się tym złotem,
- w hiperborejskim kalendarzu jest 13 miesięcy (ten dodatkowy nazywa się bosoń) i mnóstwo świąt religijnych np. Święto Alchemii, Astrologii, czy Pięknych, Hiperborejskich Muzułmanek; w czasie niektórych z nich ma miejsce seks rytualny,
- w Hiperborei spotkałem zakonnika , który za czytanie ,,Tory'' został przeklęty przez opata i zamienił się w Kościeja ubranego na żółto i noszącego koronę,
- oglądałem film o australijskich nastolatkach, które chciały pojechać na Litwę, aby tam uprawiać seks, ich rodzice przeszkodzili im w tych planach, na filmie pojawił się również Kevin Sorbo noszący dziwną fryzurę,
- w kontekście Strajku Kobiet powiedziałem, że być może Janusz Korwin - Mikke jest głupi, ale miał rację mówiąc, iż różnica między kobietą a feministką jest taka jak między fotelem a krzesłem elektrycznym (na jawie też tak uważam),
- zapomniałem wyłączyć toster i tylko w ostatniej chwili zdołałem zapobiec pożarowi,
- miałem dziewczynę imieniem Magda, z którą poszedłem do sklepu mięsnego, na którego ścianach były namalowane czerwone satyry, w obronie Magdy walczyłem ze swoim sobowtórem; kiedy go raniłem, rany pojawiały się również na moim ciele, poszedłem do więzienia, gdzie psychopaci chcieli się ze mną zaprzyjaźnić,
- Rovertus ov Varxix ucieszył się, że na mojej ulicy znajduje się więzienie z zamkniętymi tam psychopatami i miał ochotę ich poznać,
- moją matką była księżniczka Leia, która potrafiła gołymi rękami pokonać szturmowca Imperium, tymczasem Darth Vader zniszczył laserem polski czerwony samochód razem ze znakiem drogowym, sam używając Mocy zniszczyłem gigantyczną metalową ścianę na jednej z planet,
- na Wałach Chrobrego w Szczecinie jeździł pociąg, a ja byłem zgorszony tym, że prymas Wojciech Polak pochwalał mordowanie nienarodzonych dzieci,
- pisałem posta o fantastycznych zwierzętach żyjących w II RP, których nikt nie krzywdził,
- miałem trzy ciotki - czarownice.
,,Synowie człowieczy umierają prawdziwie i opuszczają świat; dlatego wszędzie, gdziekolwiek na nim przebywają, nazywani są Gośćmi albo Przybyszami. Śmierć jest ich przeznaczeniem, darem, którego nawet Valarowie zmęczeni brzemieniem tysiącleci mogą im pozazdrościć. [...]’’ - J. R. R. Tolkien ,,Silmarillion’’
W listopadzie 2020 r. obejrzałem amerykańsko – nowozelandzki film heroic fantasy ,,Herkules i ognisty krąg’’ (ang. ,,Hercules and the Fire Circle’’) z 1994 r. w reżyserii Douga Leflera (ur. 1970).
Akcja rozgrywa się w umownie traktowanej starożytnej Grecji.
Tytułowego bohatera zagrał Kevin Sorbo. Tak jak w słynnym serialu z lat 90 – tych nosi on rzymskie imię Herkules (w mitologii greckiej heros nazywany był Heraklesem), nie ma brody i zakłada spodnie jak barbarzyńca. Jest za to jako syn Zeusa i śmiertelnej kobiety, nadludzko silny i nieśmiertelny. Film opowiada o jego przygodach jeszcze przed założeniem rodziny. Ludzkość utraciła ogień za sprawą Hery, która ukradła pochodnię Prometeusza, a światu groziła zamiana w lodowe pustkowie. Wówczas Herkules udał się na wyprawę na szczyt góry Etion, aby odzyskać skradziony ogień. Dokonał tego kosztem zaprzepaszczenia własnej nieśmiertelności, tym bowiem skutkowało przekroczenie tytułowego ognistego kręgu. Jednocześnie w zamian za nią, zdobył miłość swego życia…
Nie tylko Herkules został potraktowany w filmie w sposób bardziej lub mniej odbiegający od mitycznego pierwowzoru.
W mitologii greckiej Amaltea była kozą, która wykarmiła swym mlekiem Zeusa. W filmie imię to nosiła kobieta, żona Cheirona, która urodziła mu dwóch synów i córkę.
Anteusz – syn Gai był olbrzymem o ciele z gleby i korzeni. Zabijał wszystkich, którzy przechodzili przez zamieszkaną przez niego okolicę i kolekcjonował ich czaszki. Siłę czerpał od swej matki – bogini Ziemi. Herkules pokonał go odrywając od ziemi i przytrzymując w górze. Dokonał tego idąc za radą Dejaniry.
W mitologii greckiej Cheiron (Chiron) był mądrym i szlachetnym centaurem; mistrzem Heraklesa i wielu innych herosów. Na filmie został przedstawiony jako nieśmiertelny satyr. Niegdyś został przypadkiem raniony przez Herkulesa w bitewnym zgiełku. Odtąd jego rana ustawicznie się odnawiała mimo że Herkules z narażeniem życia przyniósł dlań lekarstwo strzeżone przez czarownika odpornego na ciosy. Dopiero umieszczenie Cheirona w ognistym kręgu wyleczyło jego ranę, jednocześnie odbierając mu nieśmiertelność i czyniąc w pełni człowiekiem.
Dejanira – późniejsza żona Herkulesa; kobieta piękna i mądra, przedkładająca negocjacje (np. ze strzegącymi ognia kapłanami Hery) nad walkę. Początkowo uważała Herkulesa za tępego osiłka, lecz z podczas wspólnej wyprawy po pochodnię z góry Etion narodziła się między miłość.
W mitologii Fedra była siostrą Ariadny i drugą żoną Tezeusza. W filmie jej imię nosiła mała dziewczynka, sierotka wychowująca się w lesie, która potrafiła bardzo szybko się poruszać. Ponad wszystko bała się chodzenia do szkoły, noszenia butów i czesania włosów. Służyła Zeusowi i z jego rozkazu starała się przeszkodzić w wypełnieniu misji Herkulesowi i Dejanirze.
Hera – królowa bogów Olimpu i żona Zeusa, na filmie przedstawiona jako postać dogłębnie zła. Planowała zagładę ludzkości poprzez odebranie jej ognia. Zeus wymusił na swej niekochanej żonie, aby zaprzestała prześladowania śmiertelnego już Herkulesa.
Prometeusz – ostatni z Tytanów, który dał ludziom ogień, w filmie przedstawiony jako brodaty olbrzym mieszkający w zamku na wysokiej górze. Kiedy Hera wykradła jego pochodnię, siedzibę Tytana skuły mróz i lód. Herkules zwracając ukradzioną pochodnię, uwolnił Prometeusza z lodowych okowów.
W mitologii greckiej Tespios był królem i ojcem 50 córek, z którymi kolejno spał Herakles (Tespiosowi zależało na wnukach zrodzonych z nasienia herosa). W filmie Tespios był obywatelem Aten, który przybył do gospody razem z trzema córkami. Gdy Fedra powiedziała im o Herkulesie, rozpustne panny nie omieszkały mu się wpakować do łóżka. Jednak gdy Herkules spostrzegł, że żadna z nich nie jest Dejanirą, uciekł od nich.
Zeus – król bogów olimpijskich, niewierny mąż Hery i ojciec Herkulesa (ze śmiertelniczką Alkmeną). W filmie przybierał postać siwego starca bez zarostu. Kochał syna i ze wszystkich sił (również za pomocą piorunów) usiłował powstrzymać go przed utratą nieśmiertelności.
Film zwłaszcza z uwagi na wątek rezygnacji z nieśmiertelności dla uratowania zagrożonych wyginięciem ludzi (analogia do ofiary Chrystusa) jest bardzo chrześcijański mimo pogańskiego anturażu ;). Zainteresowanych serialowymi przygodami herosa odsyłam do posta ,,Herkules’’.
