,,Seksualność w średniowiecznej Polsce''

 

,,Ej, wiwat, wiwat, ten miły kołek

Który się zmieścić zdoła w podołek...’’

- Franciszek Ksawery Woyna ,,Łożnicopiew’’, druga połowa XVIII wieku

Adam Krawiec (ur. 1970) jest polskim mediewistą z UAM w Poznaniu, autorem takich prac jak: ,,Król bez korony: Władysław I Herman książę Polski’’, ,,Ciekawość świata w średniowiecznej Polsce’’ i ,,Tajemnice historii świata. Niewyjaśnione zagadki w dziejach świata’’. Jego zainteresowania dotyczą oprócz średniowiecza również historii Zimnej Wojny i współczesnego lotnictwa.

W maju 2025 r. przeczytałem jego książkę ,,Seksualność w średniowiecznej Polsce’’ z 2000 r., będącą pierwszym naukowym opracowaniem tego problemu. W 1999 r. poprzedziła ją praca doktorska Krawca ,,Seksualizm w średniowiecznej Polsce’’.

Należy zaznaczyć, że nie istnieje prasłowiański czy staropolski odpowiednik indyjskiej ,,Kamasutry’’. Dostępne źródła są fragmentaryczne i rozproszone. Należą do kroniki, zarówno polskie (Galla Anonima ¹, bł. Wincentego Kadłubka ², ,,Kronika wielkopolska’’, Dzierzwy/ Mierzwy, Janka z Czarnkowa i Jana Długosza), jak też zagraniczne (Thietmara, Kosmasa, ruska ,,Powieść lat minionych’’), dokumenty prawne, kazania Peregryna z Opola, żywoty świętych (np. św. Kingi) oraz źródła etnograficzne; te ostatnie traktowane ze szczególną ostrożnością ze względu na późny czas spisania.

Prasłowianie znali kult płodności. W jego zakres wchodził rytualny seks, uprawiany zwłaszcza podczas Nocy Kupały. Ślady tego święta, przeplatające się z chrześcijańskim upamiętnieniem narodzin św. Jana Chrzciciela (24 czerwca) utrzymały się jeszcze w XIX wieku. Przedmiot znaleziony przez archeologów na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu jest interpretowany jako dowód na istnieniu kultu fallicznego. Małżeństwa zawierano porywając upatrzoną kobietę (na Rusi) lub płacąc okup jej opiekunom. Według źródeł arabskich Słowianki mogły swobodnie wybierać swoich partnerów. Kobieta, która zachowała dziewictwo była uważana za nieatrakcyjną. Za dopuszczalną uznawano poligamię, z przyczyn praktycznych praktykowaną jedynie przez najbogatszych. Przejawem poliandrii było występujące na Rusi snochactwo, czyli współżycie teścia z synową. Przypuszczalnie Słowianie nie negowali całkowicie wartości dziewictwa, wierząc w jego magiczny potencjał. Zdają się to sugerować wierzenia o rusałkach powstających ze zmarłych panien. Przekazy etnograficzne mówią o wspólnym potomstwie ludzi i istot nadprzyrodzonych (demonów wodnych, leśnych, atmosferycznych itd.). Dzieci te wyróżniały się dużymi głowami i wyłupiastymi oczami, podobnie jak odmieńce, brzydkie latorośle mamun i tym podobnych demonów. Na tym tle odmiennie wygląda kazus Bułgarii, w której folklorze dzieci kobiet i żmijów zostawały bohaterami.

Ówczesne czarownice to dawne, słowiańskie wiedźmy, które znalazły się w nowej, chrześcijańskiej rzeczywistości. Nie znano jeszcze zapożyczonych z Zachodu opowieści o ich konszachtach z diabłem i uprawianiu z nim stosunków seksualnych. Osławiony, XV – wieczny ,,Młot na czarownice’’ został spolszczony dopiero w XVII wieku ³. Epoka polowań na czarownice na naszych ziemiach miała nadejść dopiero w XVI – XVIII wieku ⁴.

Chrystianizacja była długim procesem wdrażania stylu życia opartego na ,,Biblii’’, pismach Ojców Kościoła oraz prawie kanonicznym. Podbudowy filozoficznej dla średniowiecznego chrześcijaństwa dostarczały ponadto prace Platona ⁵, Arystotelesa i stoików. Powolnemu rugowaniu jako grzeszne podlegały: poligamia, wszelkie stosunki seksualne przed – i pozamałżeńskie, gwałty (obowiązujące prawo uzależniało surowość kary od przynależności stanowej ofiary i sprawcy), konkubinaty, kazirodztwo i zachowania sprzeczne z naturą (homoseksualizm, zoofilia). Nie bez trudu wyegzekwowano również wymóg bezwzględnego celibatu duchowieństwa, poparty argumentami zarówno teologicznymi jak i ekonomicznymi. Przykładem rozbieżności między ideałem a praktyką było uporczywe utrzymywanie się prostytucji. Zapytany przez krakowskich rajców, niemiecki dominikanin Jan Falkenberg (późniejszy niesławny przeciwnik Pawła Włodkowica na soborze w Konstancji) uznał prostytucję za zło konieczne, powołując się na św. Augustyna.

Kronikarze podali liczne przykłady postępowania w sprawach związanych z seksualnością postaci zarówno legendarnych jak i historycznych.

Wanda odmówiła oddania swojego dziewictwa alemańskiemu księciu, który poprzez stosunek płciowy z władczynią Słowian, zamierzał nabyć prawo do jej ziemi.

Leszek III spłodził z licznymi nałożnicami 20 synów, późniejszych stryjów Popiela.

Popiel II okrył się niesławą jako gnuśny sybaryta. Ku zgorszeniu kronikarzy wolał towarzystwo kobiet niż mężczyzn. Ulegał też wpływom bezwzględnej żony, która popchnęła go do zbrodni.

Legendarny polski rycerz, Walgierz Wdały z Tyńca został zdradzony przez swą żonę, Helgunde, pochodzącą z Francji. Helgunda i jej kochanek, Wisław z Wiślicy uprawiali seks na oczach skutego kajdanami Walgierza. Kiedy upokorzonego wojownika uwolniła za obietnicę małżeństwa jego strażniczka, brzydka Rynga, Walgierz krwawo zemścił się na Wisławie i swej niewiernej żonie.

Przed przyjęciem chrztu i poślubieniem Dobrawy, Mieszko I miał siedem nałożnic, symbolizujących siedem grzechów głównych. Oddalił je, aby związać się z czeską księżniczką ⁶.

Po zdobyciu Kijowa Bolesław Chrobry zgwałcił (lub zapłodnił ją za jej zgodą) ruską księżniczkę Predesławę, aby w rytualny sposób potwierdzić prawa do Rusi Kijowskiej. Winnych cudzołóstwa w państwie Chrobrego karano przybiciem moszny gwoździem do słupa. Delikwent dostawał następnie nóż, aby móc uwolnić się poprzez samokastrację. Była to kontynuacja dawnych, pogańskich zwyczajów. Karą dla cudzołożnicy w społeczności pogańskich Słowian było obcięcie sromu i zawieszenie go na znak hańby nad drzwiami chaty.

Mieszko II (znany z późniejszego wykastrowania w czeskiej niewoli) spłodził legendarnego Bolesława Zapomnianego z nałożnicą.

Obłożony klątwą przez biskupa krakowskiego, św. Stanisława, król Bolesław Śmiały miał – według późnych przekazów – nałożnicę imieniem Krystyna. Zmuszał niewierne żony swoich rycerzy do karmienia piersią szczeniąt. Miał nawet uprawiać seks z … klaczą lub krową. Według niektórych, bardziej przychylnych monarsze tradycji, ubrana z jego rozkazu w kobiecą odzież krowa była sposobem na zawstydzenie rozpustników.

Zbigniew, oślepiony brat Bolesława Krzywoustego został przedstawiony przez Galla Anonima jako uzurpator i syn nałożnicy. Kronikarz porównał go do biblijnego Izmaela, syna Abrahama i jego nałożnicy, Hagar. Bolesław Krzywousty był z kolei odpowiednikiem Izaaka, syna Abrahama i jego prawowitej żony, Sary.

Św. Kinga, ascetka, unikająca dozwolonego współżycia cielesnego z mężem, została fałszywie oskarżona o cudzołóstwa. Jej niewinności dowiódł sam Władysław Łokietek.

Kazimierz Wielki miał liczne kochanki, za co spadła na niego kara Boska w postaci wygaśnięcia dynastii Piastów. Jedną z nich była Żydówka, legendarna Esterka. Miał z nią dwóch synów i dwie córki. Tym ostatnim pozwolił wyznawać judaizm. Romans Esterki z królem zapewnił polskim Żydom przywileje, co oburzyło Jana Długosza.

Żony Władysława Jagiełły często były oskarżane o cudzołóstwo przez przeciwników dynastii Jagiellonów (Habsburgów ⁷, Krzyżaków). Rycerz Gniewosz z Dalewic rzucił tego typu oszczerstwo na królową, św. Jadwigę Andegaweńską. Został jednak zmuszony je ,,odszczekać’’ przez licznych rycerzy gotowych walczyć z nim w obronie jej czci.

                                               Sprostowanie: Władysław Warneńczyk nie był czwartym królem Polski, noszącym imię Władysław, jak sugeruje autor ilustracji, ale trzecim, po Władysławie Łokietku i Władysławie Jagielle. Wcześniej panujący Władysław Herman, Władysław Wygnaniec i Władysław Laskonogi nie liczą się, ponieważ byli tylko książętami. 

Wreszcie śmierć Władysława Warneńczyka w bitwie pod Warną w 1444 r. była tłumaczona na podstawie plotki jako kara Boska za stosunki homoseksualne młodego króla.

Książka Adama Krawca nie jest – rzecz jasna – żadną pornografią, ale rzetelną praca historyczną, pozytywnie przez prof. Jerzego Strzelczyka ⁸. Jedyne zastrzeżenie jakie mogę wysunąć, polega na błędnym nazwaniu historyka Maksymiliana Gumplowicza imieniem Marian ⁹.

1 Odsyłam do postów: ,,Gall Anonim’’ i ,,Czy Gall Anonim był Chorwatem?’’

2 Odsyłam do posta: ,,Bł. Wincenty Kadłubek’’.

3 Odsyłam do postów: ,,Młot na czarownice’’ i ,,Młot na czarownice. Pars tertia’’.

4 Zainteresowanych historią polskich czarownic odsyłam do postów: ,,Baba z jajami’’, ,,Czarownica i czarnoksiężnik. Bajki, legendy i podania ludowe’’, ,,Czarownica z Kalisza’’, ,,Czarownice, mieszczki, pokutnice’’, ,,Czarownicom żyć nie dopuścisz’’, ,,Czary i czarty polskie oraz wypisy czarnoksięskie’’, ,,Katalog magii Rudolfa’’, ,,Legenda o zamku w Bobolicach’’, ,,Pożegnanie z diabłem i czarownicą’’, ,,Procesy czarownic w Polsce’’, ,,Procesy o czary w Polsce w wiekach XV – XVIII’’, ,,Skąd wziąłem na Wielki Ożóg?’’

5 Odsyłam do posta: ,,Platon i Atlantyda’’.

6 Zainteresowanych współczesnymi fantazjami na ten temat odsyłam do posta: ,,Kpinomir’’.

7 Odsyłam do posta: ,,Jadwiga i Wilhelm’’.

8 Odsyłam do postów: ,,Od Prasłowian do Polaków’’ oraz ,,Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian’’.

9 Zainteresowanych mniej wartościową literaturą na temat słowiańskiej erotyki odsyłam do postów: ,,Życie erotyczne Słowian’’ oraz ,,Rytuały miłosne i obyczaje Słowian’’.

Drzewo trzech wisielic

,,W części rękopisów tego kazania znalazło się też [...] egzemplum o drzewie, na którym powiesiły się trzy żony pewnego mężczyzny. Przyszedłszy do znajomego mędrca, człowiek ten narzekał na owo drzewo. Mędrzec zdziwił się jego reakcją. Uznał, że mężczyzna powinien się cieszyć, iż pozbył się złych żon. Poprosił go też o sadzonkę, żeby samemu móc skorzystać z takie dobrodziejstwa'' - Adam Krawiec ,,Seksualność w średniowiecznej Polsce'' 

 

 

Nieistniejący biskup wrocławski

 

,,W niektórych starszych opracowaniach można znaleźć wiadomość, jakoby w obronie małżeństw duchownych wystąpił biskup wrocławski Franciszek/ Franko/ Swantko pismem De clericorum et laicorum matrimoniis, co jednak wynika z nieporozumienia, gdyż taki biskup nie istniał'' - Adam Krawiec ,,Seksualność w średniowiecznej Polsce''

 

Walka o celibat

,,Pod koniec ubiegłego wieku [chodzi o XIX wiek - przyp. T. K.] Marian [błąd: powinno być: Maksymilian] Gumplowicz wysnuł fantastyczną hipotezę, że walka o wprowadzenie bezżeństwa duchownych była prawdziwym powodem konfliktu Bolesława Szczodrego z biskupem Stanisławem. Jego zdaniem kościelno - reformatorskie zabiegi króla spotkały się z ostrą reakcją koalicji duchowieństwa z biskupem na czele, królewskiego brata Władysława Hermana i szlachty, bojącej się rozerwania więzów rodowych. Opisane przez Mistrza Wincentego prześladowanie kobiet było w rzeczywistości skierowane przeciw żonom księży, a cała historia o buncie poddanych jest wymysłem mającym na celu ukrycie prawdy, elementem istnego międzynarodowego spisku, którego jednym z elementów było nawet wyrywanie odpowiednich kart z rękopisów Kroniki Kosmasa (!)'' - Adam Krawiec ,,Seksualność w średniowiecznej Polsce'' 

 

     

Oniricon cz. 1120

     Śniło mi się, że:

- w USA poszedłem w niedzielę na mszę do zboru, bo nie było w pobliżu katolickiego kościoła, lecz nie przyjąłem protestanckiej komunii,

- odwiedził mnie w domu Jan Bodakowski w czerwonym swetrze i rozmawiał ze mną o moim blogu,

                                            Fot. za: ZoltanGabor

- na greckiej wyspie Mykonos żyje oswojony pelikan, Petros II, jego poprzednik, Petros I żył na wyspie Patmos,

- młoda blondynka zatrudniona w amerykańskiej firmie miała czarnoskórego kolegę z pracy, który opowiadał o swoim pochodzeniu z wymyślonego kraju leżącego między Rumunią, Gambią i Gwatemalą, blondynka nie mogła nigdzie znaleźć informacji o tym kraju,

- moim sąsiadem był mały chłopiec, namiętnie czytający książki Janusza Bieszka,

- przeprowadziłem się do innego domu, spotkałem tam swojego byłego sąsiada, Kaszyckiego, o którym myślałem, że w 2020 r. umarł razem z żoną na koronawirusa, byłem na spotkaniu lokatorów, którzy powiadomili policję, że Kaszycki ich śledzi, dowiedziałem się wówczas o niewyjaśnionym morderstwie w moim nowym domu, przedstawiłem Tomaszowi J. Kosińskiemu swoją teorię, że Kaszycki pochodzi ze słowiańskiego plemienia Kasytów (,,zjadaczy kaszy''), pochodzenia kasyckiego był również żmudzki rybak Kastitis, kochanek bogini morza, Juraty,

- pisałem posta ,,Turbo Kuwejtczycy'' o ubierającej się na czarno kobiecie z tego kraju, która głosiła, że mieszkańcy Kuwejtu pochodzą bezpośrednio od słowiańskich Sumerów i jako pierwsi wynaleźli kuwety dla kotów,

- zmartwiłem się z powodu informacji o Michaelu Ende pochwalającym najazd Rosji na Ukrainę, potem na rynku, który zamienił się w Empik, spotkałem dorosłego już Michalusa ov Pilativicia, kolegę z liceum, który powiedział mi, że przybiera postaci Siergieja Łukjanienki, Neila Gaimana, Cixina Liu i Paolo Coelho, aby w ich imieniu wyrażać poparcie dla zbrodniczego reżimu Putina i ludobójstwa na Ujgurach, tymczasem nie mogłem znaleźć książek, które chwilę wcześniej widziałem na półce,

Ryc. za: comsorg

- zastałem u siebie Pavlasa ov Vidłara, który błagał mnie o przebaczenie, powiedziałem mu, że nie lubię skinów, bo są neonazistami. 

Internetowe ,,cuda na kiju'' cz. 111

 

1. Cascadia (nazwa utworzona od Gór Kaskadowych) jest proponowanym państwem ekologicznym na pacyficznym wybrzeżu Ameryki Północnej. Ma się składać z Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie oraz amerykańskich stanów: Waszyngton, Idaho i Oregon z miastami Seattle, Vancouver, Baise i Portland.

2. Sequoyah miała być indiańskim stanem w USA, którego utworzenie zaproponowano w latach 1905 – 1907. Stan znajdujący się na terenie dzisiejszej wschodniej Oklahomy miał być rządzony przez plemiona Czirokezów, Czikasawów, Seminolów i Krików. Jego nazwa upamiętniała indiańskiego uczonego imieniem Sequoyah (ok. 1770 – 1843), wynalazcę pisma czirokeskiego.

3. Na Nowej Gwinei żyje ponoć tygrys rozmiarów lwa, przypominający pręgowaną pumę. Amerykański kryptozoolog, Todd Jurasek dowiedział się o nim z opowieści Papuasów.

4. W 2009 r. lekarze znaleźli w płucach Artioma Sidorkina z Udmurcji (republiki autonomicznej w Rosji) 5 – centymetrową sadzonkę sosny. Przypuszczali, że mężczyzna wciągnął niewielki pączek sosny do płuc.

5. Dżirmu (Jirmu) jest drapieżną kryptydą z indyjskiego archipelagu Andamanów. Osiąga rozmiary krowy i posiada lepką skórę, do której przylepiają się jej ofiary. Wydaje z siebie ryki i zabija każde napotkane zwierzę. Dżirmu identyfikuje się z niedźwiedziem, drapieżnym dinozaurem, mającym skórną krezę wokół szyi (tak jak dilofozaur w ,,Parku Jurajskim’’) lub ze słoniem.

6. Malinda jest nieznanym nauce ssakiem z Mali i Mauretanii. W 1988/ 1989 r. odkrył ją japoński uczestnik Rajdu Dakar. Przypomina okapi, jest odwrotnie ubarwione.

7. Finowie jedzą mięso niedźwiedzi. Serwowane w trzech restauracjach, pochodzi z legalnego odstrzału 40 sztuk rocznie. Przyrządza się z niego pasztety lub kotlety mielone, podawane z ciemnym sosem, pieczonymi warzywami i ziemniakami. Dla porównania: staropolski przysmak, jaki stanowiły łapy niedźwiedzi jest dziś w Polsce nielegalny.

8. Konger (węgorz morski) dusił pod wodą Rafała Trzaskowskiego.

9. Elvis Presley (1935 – 1977) doczekał się po śmierci czci boskiej. Pierwszy Kościół Presleytariański Boskiego Elvisa, działający w USA i Australii, propaguje kult wiecznej młodości, obżarstwa i zakupów.

10. Z filmu dokumentalnego ,,Jak się pije w Rosji’’ można się dowiedzieć min. o tzw. piwie z psikiem. Jest to zwykłe piwo, do którego pijacy dodają środek owadobójczy w aerozolu, aby było mocniejsze. Stanowczo odradzam naśladowanie.

11. W szkockim folklorze fachan był okrutnym goblinem. Pokryty futrem miał tylko jedno oko, jedną rękę i jedną nogę. Potrafił w ciągu jednego dnia niszczył całe farmy lub sady. Ponoć do wymyślenia tej istoty mógł zainspirować widok zdeformowanego, cierpiącego człowieka.

12. Ngarara (maori: gad) jest poszukiwaną przez kryptozoologów, gigantyczną jaszczurką lub hatterią z Nowej Zelandii. Ostatnie relacje o spotkaniach z nią pochodzą z końca XIX wieku. Zamieszkiwała brzegi rzek i jaskinie. Zjadała zarówno korzenie jak i małe ptaki. W 1875 r. zaobserwowano osobnika z sześcioma łapami. W maoryskich mitach gady te były dziećmi Punga, syna boga mórz, imieniem Tangaroa, lub zrodziły się z łusek płonącego smoka Te Ngarara Huarau. Przypisuje się im związek z Whiro, bogiem ciemności, zła i śmierci oraz strzeżenie grobów.

13. Część Uzbeków wierzy, że telewizja została wynaleziona w ich kraju. W 1928 r. dokonał tego Ukrainiec, Boris Grabowski (1901 – 1966) w Taszkiencie.

14. Choć Uzbecy zaliczają się do narodów tureckich, część z nich błędnie uważa za swoich przodków starożytnych, indoeuropejskich Partów.

15. Australijski farmer, Mike I Abney – Hastings (1942 – 2012) był pretendentem do tronu Wielkiej Brytanii. Szkocki historyk, dr. Michael Jones z Glasgow uważał go za potomka średniowiecznej, angielskiej dynastii Plantagenetów. Abney – Hastings utrzymywał się ze strzyżenia owiec i sprzedaży encyklopedii. Był katolikiem i zwolennikiem amerykańskiej partii Republikanów.

16. Nowa polska tradycja, Tanksgiving polega na przekazywaniu czołgów Ukrainie przy sprzeciwie niemieckiego kanclerza, Olafa Scholza. Żart ten wykorzystuje grę słów. Angielskie słowo Thanksgiving jest nazwą amerykańskiego święta, Dnia Dziękczynienia (jego polski odpowiednik stanowią Dożynki).

17. Potwór z Namibii, znany od 2009 r. jest opisywany jako wielka świnia z głową psa. Niezwykle agresywny, atakuje ludzi, psy i bydło. Uznaje się go demona przywołanego przez czarowników, kosmitę lub wymarłego, oligoceńskiego entelodona.

18. W portugalskiej wiosce Vale de Salgueiro zgodnie z lokalną tradycją, dzieciom pozwala się palić papierosy w Święto Trzech Króli ¹ (6 stycznia). Ta zabawa nie jest zdrowa!

19. Konstytucja Etiopii z lat 30 – tych XX wieku głosiła: ,,Godność cesarska ma pozostać na zawsze związana z dynastią Hajle Syllasje I, potomka nygusa Sahle Syllasje, który wywodzi się w prostej linii z dynastii Menelika I, syna królowej Etiopii Saby i króla Salomona’’.

20. W relacji ks. Grzegorza Strzelczyka kobieta na Islandii zabrała 5 – tonowy głaz na ciężarówkę, ponieważ kazał jej tak mieszkający w nim troll. Na islandzkim uniwersytecie działa ponadto katedra języka elfów.

21. Amerykańska komedia kryminalna ,,Big Lebowski’’ (1998) doczekała się własnej sekty czcicieli. Dudeizm (od bohatera filmu zwanego Dude) nawiązuje do taoizmu, głosi konformizm i umiarkowany hedonizm. Dudeiści uznają za swoich najwcześniejszych przedstawicieli Buddę, Epikura i Jezusa Chrystusa. Kult został zarejestrowany w 2005 r. Posiada 250 000 duchownych, gazetę ,,Dudespaper’’ i świętą księgę ,,The Tao Dude Ching’’.

22. W latach nastych XXI wieku znalazłem na jakimś forum informację, że członkowie jednej z polskich grup charyzmatycznych bali się amerykańskich samochodów marki Chrysler, sądząc, że ich nazwa pochodzi od słów ,,Christ lier’’ (ang. ,,Chrystus kłamca’’). W rzeczywistości nazwa marki, działającej od 1925 r. pochodzi od nazwiska Waltera Percy’ego Chryslera (1875 - 1940). Jego nazwisko było zanglizowaną formą niemieckiego Kreisler.

23. W 2016 r. na you tube pojawiły się filmiki z owczarkiem niemieckim, który podnosił łapę w nazistowskim pozdrowieniu słysząc ,,sieg heil’’ i ,,Żydzi do gazu’’. Właścicielem zwierzęcia był Szkot, chcący zemścić się na swojej dziewczynie. Za swój wybryk słusznie został ukarany grzywną.

24. W 2025 r. amerykańska firma Colossal Biosciences z Dallas ogłosiła z triumfem sklonowanie plejstoceńskiego wilka strasznego. Materiał z zęba i czaszki został połączony ze zmodyfikowanymi genami współczesnych wilków. (Oznacza to, że nie sklonowane zwierzęta nie są stuprocentowymi wilkami strasznymi). W wyniku eksperymentu uzyskano trzy urocze, białe szczeniaki; braci Romulusa i Remusa oraz ich siostrę Kheleesi.

25. Zdaniem kryptozoologów pierwowzorem pożeraczki Ammit z mitologii egipskiej mógł być wczesnomioceński ssak drapieżny, zwany simbakubwa.

1 Odsyłam do posta: ,,Trzej Królowie’’.