poniedziałek, 13 czerwca 2016

Papugi






Oprócz dobrze znane ary będącej największą papugą świata (97 cm) żyje jeszcze wiele innych gatunków papug. Żyją w Azji, Afryce, Ameryce Południowej i Australii.





Do początków XX wieku w Ameryce Północnej żył jeden gatunek papugi zwanej papużką karolińską, nazwaną tak od jednego ze stanów USA. Papużka karolińska miała szary dziób, żółtą głowę, zielony tułów i skrzydła oraz żółty ogon.





Ich dzioby są mocne i zakrzywione, a służą do miażdżenia owoców, orzechów i nasion, natomiast papuga kea jako jedyna na świecie jest … mięsożerna! Zdarza się, że zabija nawet … owce!





W Australii (a także Indonezji) żyje kakadu. Papuga ta ubarwiona może być biało lub różowo. Na głowie ma przypominający wachlarz pierzasty czubek, który może składać i rozkładać jak nasz dudek. Od nazwy tego ptaka została utworzona nazwa parku narodowego w Australii (Kakadu National Park).





Również żyjąca w Australii nimfa ma szary grzbiet i skrzydła, biała głowę z czerwonymi policzkami i żółtym czubkiem z piór przypominającym nieco czub czapli.





W Afryce żyją takie papugi jak żako i nierozłączka. Ta pierwsza ma czarny dziób, czerwony ogon, a reszta upierzenia jest szara. Nazwa nierozłączka wzięła się stąd, że te papugi są bardzo towarzyskie (to samo dotyczy innych papug). Nierozłączki są łatwe do rozpoznania po czerwonym dziobie, rudo pomarańczowej głowie, żółtej szyi i zielonej reszcie upierzenia.





Papugi są najinteligentniejszymi ptakami na świecie1. Najsłynniejszą papugą świata jest Alex hodowany w jednym z instytutów badawczych w USA. Papuga ta należy do gatunku żako. Ptaki te były oswajane już przez starożytnych Rzymian. Podobnie jak beo, szpaki, przedrzeźniacze, sójki, łozówki itd. słyną z umiejętności naśladowania głosów. Najczęściej są to powtarzane bez sensu słowa lub zdania chociaż zdarzają się wyjątki. Austriacki zoolog Konrad Lorenz wspomina o Geirze. Zawsze gdy goście odchodzili ,,mówiła'' im ,,Do widzenia''! Nigdy wcześniej, nigdy później.







1 Podobnie jak krukowate

niedziela, 12 czerwca 2016

Zwierzęta Afryki








W Afryce żyje wielka rozmaitość zwierząt; największy owad świata kruszczyc goliat, modliszki (owady te zamieszkują również Europę i znajdują się w Polskiej Czerwonej Księdze), muchy tse – tse przenoszące śpiączkę i nagana, komary itd. Na południu Afryki w jeziorze Tanganika żyją 







pielęgnicowate (np. pielęgnica Meeka). Ryby te słyną z tego, że opiekują się ikrą i narybkiem przetrzymując je w jamie gębowej. W morzach opływających Afrykę żyją liczne rekiny takie jak: 








rekin młot, żarłacz ludojad, lamna śledziowa. Inną niezwykłą rybą afrykańską jest ptaszor zwany ,,rybą latającą''. Ptaszor żyje również w wodach opływających Azję Południowo – Wschodnią oraz w 






Morz Sargassowym. W Afryce żyje największa żaba świata. Jest nią żaba goliat, tak duża, że oprócz owadów i innych bezkręgowców zjada: ryby, inne żaby, jaszczurki, gryzonie, a nawet ptactwo wodne. Żaba goliat składa skrzek (jaja płazów) w pobliżu pewnej rośliny wodnej z rodziny 






różowatych. Żaba szponiasta platana tkwi nieruchomo na dnie oczekując aż ofiara zbliży się sama. W tropikach Azji, Afryki i Ameryki Południowej żyją płazy beznogie (marszczelce). Żyją w norach wygrzebanych w ziemi. W Afryce żyją dwa gatunki krokodylowatych: krokodyl nilowy i krokodyl krótkopyski. Starożytni Egipcjanie czcili krokodyle nilowe uznając je za święte zwierzęta boga Sobka. Głownym ośrodkiem jego kultu było Krokodylopolis. Na Czarnym Lądzie żyje wiele gatunków węży, w tym kobra egipska zwana ,,wężem Kleopatry'' ponieważ Kleopatra popełniła samobójstwo rzekomo pozwalając ukąsić się kobrze egipskiej ukrytej w koszu z figami. W Afryce żyją trzy gatunki gekonów:
- gekon piaskowy wyróżniający się palcami spiętymi błoną dzięki czemu nie zapada się w miękki pustynny piasek,
- gekon madagaskarski zwany czterooczkowanym, wyróżnia się dwiema kolorowymi plamami u nasady tułowia, do obrony przed drapieżnikami,
- kosmopolityczny gekon turecki żyjący aż po Kenię.
Na Seszelach żyje największy żółw w Afryce. Jest to żółw olbrzymi z Seszeli. Według tradycji narodowej mięso tego żółwia jest potrawą weselną. Inne żółwie afrykańskie to: żółw egipski i żółw 






jadalny. W Afryce żyją dwa gatunki waranów: waran szary i waran nilowy. Najniezwyklejszą grupą gadów są należące do jaszczurek kameleony np. kameleon pospolity, kameleon madagaskarski. Jednym z dinozaurów odkrytych w Afryce był należący do zauropodów 





wulkanodon odkryty w Zimbabwe. Na tym kontynencie żyją liczne papugi min. żako i nierozłączka. Jednym z ptaków brodzących jest waruga. Dla ochrony jaj i piskląt przed drapieżnikami, ptak ten buduje kuliste gniazdo wykonując 8 000 lotów między gniazdem a miejscem 






pochodzenia budulca. Żyją tam liczne ptaki drapieżne jak: sęp, ścierwnik biały, orzeł kuglarz, sekretarz czy raróg górski. W Afryce żyje największy ptak świata. Jest to struś afrykański. Na 








Madagaskarze jeszcze w XIII wieku żył epiornis. Charakterystycznym dla Afryki przedstawicielem wróblowatych jest popularny w domowych hodowlach kanarek pochodzący z Wysp Kanaryjskich. Jednym z afrykańskich ptaków brodzących jest trzewikodziób zwany z arabskiego ,,abu markub'' co po spolszczeniu oznacza ,,ojciec pantofla''. Ptak ten odżywia się rybami, żabami, jaszczurkami, wężami i gryzoniami.






Afryka jest ojczyzną wielkich ssaków np. słoń, nosorożec, żyrafa, bawół, lew, guziec, hipopotam, okapi, goryl. Żyje tam wiele ssaków naczelnych z czego największy jest goryl. Na największej 







afrykańskiej wyspie (Madagaskarze) żyje najwięcej na świecie małpiatek od lemurka myszatego do indrisa. W Afryce występują takie psowate jak: likaon, szakal i fenek, oraz hieny – cętkowana, pręgowana, brunatna i protel. Jeśli chodzi o tego ostatniego, to protel jest wyłącznie owadożerny. W Afryce żyje najwięcej antylop na świecie od antylopy karłowatej do elanda. Z jeleniowatych należy wymienić jelonka afrykańskiego i daniela zamieszkującego północ kontynentu.









Kolonizacja Afryki przez Europejczyków zaowocowała oprócz hekatomby rdzennej ludności nadmiernymi polowaniami, zatruciem środowiska i niszczeniem ekosystemów. Zostały wytępione takie gatunki zwierząt jak: dodo, pustelnik z Reunion, kwagga, antylopa modra i niedźwiedź z Atlasu. 

sobota, 11 czerwca 2016

Oniricon cz. 217

Śniło mi się, że:





- w TV Hindusi cały czas mówią o rodzinie i przepychają się, by móc usiąść na latającym dywanie, zaś Francuzi przepychają się w drodze do autobusu,





- oglądałem horror dla dzieci, w którym dziewczynka w ogródku działkowym została zaatakowana przez białe psy, koty, króliki i kaczki - wszystkie uzbrojone w kły wampirów; zaatakowana przytulała do piersi białą kaczkę bez zębów,





- żyłem w PRL - u  i wygrałem nagrodę pieniężną w rublach białoruskich,





- w drogerii widziałem manekin przedstawiający Bogdana Chmielnickiego i na blogu umieściłem cytat o nim z ,,Ogniem i mieczem'',





- Lapończycy w czasie swoich świąt przebierają się za goryle,
- oglądałem ozdobnie wydaną książkę Andrzeja Pilipiuka w brązowej okładce zawierającą opowiadania ze zbiorów ,,Reputacja'' i ..Litr ciekłego ołowiu'',
- byłem na jakimś spotkaniu gdzie było dużo jedzenia np. ogromny kotlet schabowy, siedziałem w czymś co przypominało salę kinową, potem wracałem do domu, do którego włamała się banda dokuczających mi nastolatków,





- na trawniku przed szkołą ujrzałem jeża tak dużego jak jeżozwierz, który szedł w moją stronę,





- XV - wieczny ruski książę (Zygmunt Korybutowicz, albo Bolko Chwedoruk) został śmiertelnie zraniony przez raka; sam dotykałem obciętych raczych szczypiec, które boleśnie wbiły mi się w palec,





- Fileas Fogg wykąpał się rano i użył wielkiej ilości perfum,





- idąc bulwarem nadodrzańskim w Szczecinie wymyśliłem szczęśliwą krainę Siedmioraj, gdzie ludzie żyli w przyjaźni z Bogiem, zaś wieczorem złodzieje ukradli mi ,,Biblię'' i wrzucili do Odry, lecz ją wyłowiłem i zabrałem, potem pełzałem po chodniku z ,,Biblią'' w ręce,







- zobaczyłem na moment zieloną twarz Diaboliny,






- w czerwcu pojechałem do Dziwnowa,





- w czasie Nocy Kupały spłodziłem dwoje dzieci - chłopca i dziewczynkę o imionach Jun i Juna, którzy zostali kapłanem i kapłanką w białych szatach; gdy do mojego domu przyszli niewidomi goście, Jun uzdrowił ślepców z wyjątkiem jednego o tak małej wierze, że ,,nie pomógłby mu sam Teost ze Złotą Babą'', potem oskarżono Juna, że wyrzuca choroby mocą ich władcy - Znachora,
- w Rzymie z okazji ekranizacji polskiego podręcznika do biologii do klasy IV urządzono gorszący pokaz nagich modelek. 

piątek, 10 czerwca 2016

Lisy






Oprócz dobrze znanego lisa rudego na świecie żyje bardzo wiele gatunków lisów. W Europie i Azji żyją jeszcze dwa gatunki tych zwierząt: korsak i piesiec.





Korsak zwany również lisem stepowym zamieszkuje stepy Kazachstanu, Afganistanu i północnych Chin. Od lisa rudego różni się rudo – popielatym ubarwieniem. Odżywia się myszami, szczurami, ptakami, zającami, królikami, myszoskoczkami.





Piesiec zwany również lisem polarnym żyje w tundrach Skandynawii, Grenlandii, Syberii, Alaski i Kanady. W zimie jego brązowa sierść staje się biała. Żywi się gryzoniami, ptakami, czasem złowi rybę,





Lisem żyjącym w Afryce jest fenek. Wyróżnia się małymi rozmiarami ciała (najmniejszy psowaty świata), pokaźnymi uszami i płowym ubarwieniem sierści. Ma doskonały słuch, a jego uszy służą także do celów termoregulacyjnych. Jest mięsożerny, a odżywia się owadami (najchętniej je chrząszcze i szarańczaki), gryzoniami i ptakami oraz gadami.





Jedynym lisem potrafiącym wspinać się na drzewa jest lis wirgiński żyjący w Ameryce Północnej. Wystarczy mu lekko pochylony pień. Grzbiet ma ciemnoszary, natomiast spód rdzawy. Chętnie plądruje gniazda ptasie.






W Ameryce Południowej żyją min. takie gatunki lisów jak: lis patagoński, krabożerny i lisoszakal. Ten ostatni zwany również lisem szarym, przypomina ubarwieniem szakala, skąd jego nazwa. Wybrzeże Ameryki Południowej zamieszkuje lis krabożerny zwany ,,Zorro pospolitym''. Wyróżnia się ciemnoszarym, połyskliwym futrem. Zgodnie z nazwą jego największym smakołykiem są kraby. Inne lisy krabożerne żyją w lasach i na stepach i nawet nie oglądają krabów. 








Skoczek pustynny






Skoczek pustynny zwany bywa również skoczkiem egipskim. Jest to jednak błędna nazwa ponieważ ten gryzoń zamieszkuje również inne tereny Afryki Północnej oraz Azję Południowo – Zachodnią. Jego tylne kończyny są dłuższe od przednich dzięki czemu przypomina kangura. Jest roślinożerny, a odżywia się owocami, nasionami, bulwami, korzeniami i łodygami. 






Słonie







Słonie – jest to grupa ssaków lądowych łatwych do rozpoznania po wydłużonych nozdrzach i górnej wardze tworzących trąbę, ogromnych uszach, wystających z pyska siekaczach (ciosy) zwanych błędnie ,,kłami''. Żyją w Afryce i Azji dzieląc się na dwa gatunki:





- słoń afrykański





- słoń indyjski.

Słoń afrykański różni się od słonia indyjskiego (zwanego również słoniem azjatyckim) większymi rozmiarami ciała, uszów, ciosów oraz trąbą zakończoną dwoma palczastymi wyrostkami (trąba słonia indyjskiego ma jeden ,,palec''). Trąba słonia ma wiele rozmaitych zastosowań jako: narząd oddechu, zapachu, wciągania wody i wciągania piasku (do pielęgnacji skóry). Największe zęby słonia, ciosy (zęby pozostałe znajdują się w krótkim pysku), służą do kopania w ziemi w poszukiwaniu jadalnych korzeni oraz bulw i wody. Ciosy, zwane ,,kością słoniową'' od bardzo dawna były poszukiwane przez ludzi (starożytny historyk grecki Herodot podaje, że Etiopowie składali ją w daninie królom perskim). Obecnie słonie są gatunkiem zagrożonym wyginięciem i chronionym. Mimo to nadal są mordowane przez kłusowników. W Kenii pod Nairobi znajduje się schronisko dla osieroconych słoników. Gdy dorastają są transportowane do Tsavo National Park. W starożytności słonie często były używane w wojsku. Najsłynniejszym wodzem posiadającym słonie w armii był Hannibal. W 







czasach II wojny punickiej ruszył na Rzym z armią wyposażoną w słonie, ale podczas przeprawy przez Alpy przeżył tylko jeden słoń imieniem Syrus, który stracił jeden cios. Po klęsce Hannibala słonie bojowe straciły na znaczeniu. W Azji w średniowieczu próbowano je ponownie przyuczyć do udziału w wojnie. Wynalezienie prochu strzeleckiego wyeliminowało słonie z pola bitwy: stanowiły zbyt łatwy cel do trafienia, a ponadto boją się huku strzelania. Mimo tego wzięły udział w II wojnie światowej (Japończycy używali ich jako wierzchowców do patrolowania dżungli). W Indiach już w starożytności słonie były bardzo cenione. Im radża był potężniejszy tym miał więcej słoni. Ich opiekunowie zwani kornakami cieszyli się wielkim szacunkiem. W czasie wielkich uroczystości religijnych ciała słoni są malowane w rozmaite kolorowe wzory i ornamenty. Odbywają się również konkursy pięknego udekorowania słoni. W czasie takiego pochodu słoni podstawia się im pod zad ogromne kosze, które te napełniają za jednym zamachem odchodami, używanymi jako nawóz. 

Jesiotry






Jesiotrowate – jest to bardzo stara grupa ryb (powstały 70 mln lat temu!) wyróżniająca się wydłużonym pyskiem, krótkimi ,,wąsikami'', białym podbrzuszem, tarczkami kostnymi na grzbiecie, brakiem łusek, górnym płatem płetwy ogonowej dłuższym od dolnego. Ich mięso jest cenione przez ludzi, podobnie jego ikra zwana kawiorem. Poszukiwany jest również kawior łososi. Jesiotr zachodni znajduje się w Polskiej Czerwonej Księdze. Są mięsożerne, a żywią się: rybami, płazami i bezkręgowcami. Innym mniej znanym przedstawicielem jesiotrowatych jest sterlet. W odróżnieniu od swego większego krewniaka jest rybą słodkowodną.