,,On
wciąż
Był
sprawcą wielu ciąż
Jako
mąż i nie mąż’’
-
Atrakcyjny Kazimierz ,,Jako mąż i nie mąż’’ (fragment) z 1992
r.
Molier
(właśc. Jean – Baptiste Poquelin, 1622 – 1673) był francuskim
komediopisarzem. Do najbardziej znanych jego sztuk zaliczają się:
,,Skąpiec’’
(1668),,,Świętoszek’’
( 1664), ,,Szkoła
żon’’
(1662), ,,Mizantrop’’
(1666), ,,Grzegorz
Dyndała,
czyli
Mąż pognębiony’’
(1668), ,,Chory
z urojenia’’
(1673), ,,Mieszczanin
szlachcicem’’
(1670) i ,,Pocieszne
wykwintnisie’’
(1659). Z powodu ,,Świętoszka’’
był niesłusznie oskarżany o obrazę religii. Michaił Bułhakow
(1891 – 1940) poświęcił mu biografię ,,Życie
pana Moliera’’
i dramat ,,Zmowa
świętoszków’’.
W
październiku 2026 r. przeczytałem tragedię ,,Don
Juan, czyli Kamienny gość’’
(franc. ,,Don
Juan ou le Festin de pierre’’)
z 1664 r. w polskim przekładzie Tadeusz Boya – Żeleńskiego (1874
– 1941). Temat został zaczerpnięty z hiszpańskiej legendy,
stworzonej przez Tirso de Molinę (1579 – 1648).

Na
Sycylii (w stuleciach XIII – XVIII znajdującej się pod władzą
Hiszpanów) żył młody arystokrata, Don Juan de Tenorio, syn Don
Ludwika. Był ateistą i libertynem. Nie wierzył w Boga, diabła,
zabobony (np. wilkołaki) ani w medycynę. Zabijał przeciwników w
pojedynkach. Zaciągał długi, których potem nie chciał spłacać.
Nałogowo uwodził i porzucał kobiety wszystkich stanów. Jego żona,
początkowo zakochana w nim bez pamięci, donna Elwira była
zakonnicą zbiegłą z klasztoru. Sporadycznie miewał
szlachetniejsze odruchy. Dał jałmużnę żebrakowi ,,dla
miłości ludzkości’’
oraz obronił obcego człowieka, Don Karlosa, brata Elwiry przed
zbirami. Poza tym nie słuchał napomnień ojca i życzył mu
śmierci. Szydził z ludzi wierzących, lecz pod koniec życia
zamierzał zostać duchownym, wyłącznie dla doczesnych korzyści.
Jego obłuda religijna była cechą dzieloną z Tartuffe, tytułowym
Świętoszkiem. Wiernym sługą Don Juana był Sganarel. Pomimo
obrzydzenia złym postępowaniem swego pana, był zbyt tchórzliwy,
aby go, upomnieć lub porzucić.
W
dramacie występują dwie postaci fantastyczne.
Ryc. za: LanaChantale
Widmo,
wzywające do pokuty, przybrało postać starca z kosą, czyli
personifikacji uciekającego czasu.
Tytułowym
kamiennym gościem był Posąg Komandora, przeciwnika, zabitego przez
Don Juana w pojedynku. Hulaka, wyzywający zuchwale rzeźbę,
otrzymał od niej dwukrotne ostrzeżenie. Za pierwszym razem posąg
skinął głową, zaś za drugim spędził z nim wieczerzę. Kiedy
Don Juan nadal trwał uparcie w grzechach, Posąg Komandora zabrał
go do piekła.
W
polskiej popkulturze odpowiednikiem Don Juana był Jurek, bohater
serialu ,,Tulipan’’
(1986).