Ilustrowana bibliografia dla fantastów cz. 10

 

Adams Tom, Imamura Yas ,,Wielka księga tajemnic’’

anonimowe ,,Kryptozoologiczna mapa Afryki: Gdzie mieszkają najsłynniejsze potwory?’’ [w]: ,,Enigma 4/ 2023’’

Antkowiak Włodzimierz ,,Poszukiwacze zaginionej komnaty. Polskie tropy’’

Archer Peter ,,Mitologia wikingów. Od podróży Leifa Erikssona po czyny Odyna, osławiona historia i folklor wikingów’’

Babuchowski Szymon ,,Spojrzenie Małego Księcia’’ [w]: ,,Gość Niedzielny 13/ 2023’’

Baigent Michael ,,Ślady sprzed milionów lat’’ (pseudonaukowe)

Baranowski Bohdan ,,Ludzie gościńca w XVII i XVIII wieku’’

Baranowski Krzysztof ,,Mity mórz i oceanów’’

Barszcz Przemysław ,,Zwierzęta w godłach’’

Battistini Matilde ,,Symbole i alegorie’’

Bednarek Justyna ,,Maryjki. Opowieści o Matce Boskiej’’

Berman Jonathan M. ,,Antyszczepionkowcy. Historia niewiedzy’’

Bestia Paweł ,,Terror na Istrii. Wampir prześladował mieszkańców wioski?’’ [w] ,,Enigma 6/ 2023’’

Biegeleisen Henryk ,,Śmierć w obrzędach, zwyczajach i wierzeniach ludu polskiego’’

Bieszk Janusz, Zieliński Wojciech ,,Lechia, Sarmacja, Scytia. Atlas historyczny’’ (pseudonaukowe)

Biliński Krzysztof, Jarosiński Radosław ,,Posłowie’’ [w]: Clark Ashton Smith ,,Kroniki Averoigne’’

Błahij Kazimierz ,,Ostatnia tajemnica zatopionych bogów’’

Bochaczek – Trąbska Joanna ,,Baba w moździerzu. Dama na miotle’’ [w]: ,,Czwarty Wymiar 2/ 2023’’

Breurs Dieter ,,W imię trzech diabłów. Historia polowań na czarownice’’

Bugaj Roman ,,Nauki tajemne w dawnej Polsce. Mistrz Twardowski’’

Cheda Robert ,,Wschodniosłowiańskie demony. Zło czy dobro?’’ [w]: ,,Historia Uważam Rze 10/ 2023’’

Cielebiaś Piotr ,,Słowiańscy bogowie z gwiazd’’ [w]: ,,Nieznany Świat 4/ 2023’’

Cioffi Frank ,,Freud i pseudonauka’’

Corvaglia Sonia Elisabetta ,,Mitologia grecka dla dzieci. Bogowie i bohaterowie’’

Czarnecki Łukasz ,,Małpi interes’’ [w]: ,,Niecodzienna Gazeta Polska’’ dodatek do: ,,Gazeta Polska codziennie 03 – 05/ 03/ 2023’’

Ćwiek Jakub, Jurek Patryk, Teklak Radek, Czartoryski Bartek, Kreska ,,Przez stany popświadomości’’

Dal Cin Luigi ,,Głos tam – tamów. Bajki z Afryki’’

,,Jedwabne wątki. Baśnie z Dalekiego Wschodu’’

,,Na skrzydłach kondora. Bajki z Chile’’

,,W rytm zaklęć. Bajki brazylijskie’’

Däniken Erich von ,,Bogowie nigdy nas nie opuścili’’ (pseudonaukowe)

,,Ciekawość zakazana!’’ (pseudonaukowe)

,,Wspomnienia z przyszłości’’ (pseudonaukowe)

Darcy Jen ,,Złoczyńcy. Rozkosznie nikczemni’’

Dobkowski Mariusz ,,Kataryzm. Historia i system religijny’’

Dobrecka Marta (red.) ,,Wigilia pełna duchów’’

Douglas Mary ,,Czystość i zmaza’’

Dunbar Robin ,,Religijni. Jak ewolucja wierzeń wpływa na historię i kulturę człowieka?’’

Fabianowska Małgorzata, Nesteruk Małgorzata ,,Ci sprytni Słowianie’’

Friedman David M. ,,Pan niepokorny. Kulturowa historia penisa’’

Fučikova Renata ,,Żółty smok. Baśnie chińskie’’

Furgo Hanna ,,Boginie, dziewice, potworzyce. Leksykon kobiet w mitologii greckiej’’

Gadacz Grzegorz ,,Idiotom dla nauki...’’ [w]: ,,Niedziela 22/ 2023’’

Gawin Magdalena ,,Rasa i nowoczesność. Historia polskiego ruchu eugenicznego’’

Geertz Clifford ,,Dzieło i życie’’

,,Wiedza lokalna. Dalsze eseje z zakresu antropologii interpretatywnej’’

Goodrick – Clarke Nicholas ,,Okultystyczne źródła nazizmu’’

Górewicz Igor D. ,,Miecze Europy’’

,,O broni Słowian. Na wojnie i w kulturze’’

,,O wojownikach Słowian. Drużyny i bitwy na lądzie i morzu’’

Hanačkova Pavla ,,Jak dzieci świętują Boże Narodzenie na całym świecie’’

Hawkins Emily, Roux Jessica ,,Historia naturalna stworzeń magicznych’’

Hearn Lafcadio ,,Kwaidan. Demony japońskiego folkloru’’

Herreres Ana Cristina ,,Księga potworów’’

Hilliges Ilona Maria ,,Biała czarownica’’

Igielska Beata ,,Paranormalne trele – morele’’ [w]: ,,Przegląd 8/ 2022’’

Ikram Salima ,,Śmierć i pogrzeb w starożytnym Egipcie’’

Impelluso Lucia ,,Natura i jej symbole. Rośliny i zwierzęta’’

Irving Washington ,,Jeździec bez głowy i inne opowiadania’’

Jackiewicz Mieczysław ,,Leksykon kultury litewskiej’’

Jałowiczor Jakub ,,Sto lat opowieści’’ [w]: ,,Gość Niedzielny 43/ 2023’’

Jasińska Katarzyna ,,Legendarne potwory wodne’’

Joseph Frank ,,Zadziwiające zdobycze nauki i techniki starożytności’’ (pseudonaukowe)

Kabiesz Edward ,,Disney i inni’’ [w]: ,,Gość Niedzielny 13/ 2023’’

Kantor Ryszard ,,Chrzcielne zwyczaje’’ [w]: ,,Niedziela 2/8/ 2023’’

Kenyon J. Douglas (wybór i redakcja) ,,Zakazana historia Atlantydy’’ (pseudonaukowe)

Kerényi Karl ,,Eleusis. Archetypowy obraz matki i córki’’

Kicman Paweł ,,Tyranozaur w Pustej Ziemi’’ [w]: ,,Nowa Fantastyka 6/ 2023’’

King Jamie ,,Teorie spiskowe. Zbiór najsłynniejszych zagadek w dziejach i największych mistyfikacji ostatnich lat’’

Kirkpatrick Sidney D. ,,Hitler i święte insygnia. Prawdziwa historia kradzieży i odzyskania klejnotów koronacyjnych Świętego Cesarstwa Rzymskiego’’

Klibansky Raymond, Panofsky Erwin, Saxl Fritz ,,Saturn i melancholia. Studia z historii, filozofii, przyrody, medycyny, religii oraz sztuki’’

Komuda Jacek ,,Warchoły, złoczyńcy i pijanice’’

Kopaliński Władysław ,,Opowieść o rzeczach powszednich’’

Kozieł Hubert ,,Kraj, w którym legendy zabijają’’ [w]: ,,Historia Uważam Rze 10/ 2023’’

Kraszewski Józef Ignacy ,,Dopisek: Dziejowe legendy’’ (zakończenie ,,Starej baśni’’)

Krawczuk Aleksander ,,Kleopatra’’ (podrozdział: ,,Medycyna i magia’’)

,,Rzymianki’’

Kubiak Magdalena ,,O latarni Stilo i inne pomorskie legendy’’

Kunicki – Goldfinger Władysław J. H. ,,Szukanie możliwości. Ewolucja jako gra przypadków i ograniczeń’’

Lewis – Oakes Rebecca, Rambaldi Max ,,Od mitów do nauki. Jak przestaliśmy zgadywać i zaczęliśmy rozumieć’’

Łepkowski Paweł ,,Wampiry, upiory i strzygi, czyli historia naszych lęków’’ [w]: ,,Historia Uważam Rze 10/ 2023’’

Łuczak Piotr ,,Mordercza maskotka. Przytula, aby zabić’’ [w]: ,,Niecodzienna Gazeta Polska’’ dodatek do: ,,Gazeta Polska codziennie 03 – 05/ 03/ 2023

Maniszewska Katarzyna ,,Oblicza magii. Przesądy i wierzenia z czterech stron świata’’

Mączak Antoni ,,Życie codzienne w podróżach po Europie w XVI i XVII wieku’’ (zwłaszcza podrozdział: ,,Bajki i dziwy’’)

Michalak Aleksander R. ,,Szatan i demony. Wyobrażenia starożytnych Żydów i chrześcijan’’

Moiraghi Mario ,,Wielka księga Graala między historią a legendą od króla Artura po Marię Magdalenę’’

Mostowicz Arnold ,,Biologia uczy myśleć’’ (zwłaszcza rozdział: ,,Spór o początki życia’’)

Motyl Marta ,,Sztuka fantazjowania. Między piekłem a niebem. Bosch, Caravaggio, Goya, Dalí, Beksiński i inni’’

Mull Brandon ,,Baśniobór. Przewodnik opiekuna’’

Niemojewski Marcin ,,Czego się zlękniesz w nadbałtyckiej stronie?’’ [w]: ,,Historia Uważam Rze 10/ 2023’’

Nowak Tomasz ,,O tym jak Twardowski przestał być Niemcem’’ [w]: ,,Historia Uważam Rze 10/ 2023’’

Ocker J. W. ,,Przeklęte przedmioty. Osobliwe, ale prawdziwe historie o najbardziej niesławnych obiektach świata’’

Orsi Tea ,,Wielka księga smoczych legend’’

Oszubski Tadeusz ,,Tajemnicze historie z pogranicza światów’’

Otto Walter F. ,,Bogowie Grecji. Obraz boskości w zwierciadle greckiego ducha’’

Parvi Jerzy (wybór i wstęp) ,,Opowieści niesamowite (1) Literatura francuska’’

Pasek Jan Chryzostom ,,Pamiętniki’’

Paszko Janina ,,Rasa Wielka Rodu Słowiańskiego’’ (pseudonaukowe)

Paziński Piotr (red.) ,,Opowieści niesamowite z języka polskiego’’

Pełka Leonard J. ,,Śladami pierwotnych wierzeń. Duchy, bogowie i totemy’’ (pseudonaukowe)

,,Świat Słowian. Kultura, przyroda, duchowość’’

Philips Tom ,,Prawda. Krótka historia wciskania kitu’’

Phillips Tom, Elledge John ,,Spisek. Czyli kto nam wszczepia czipy i popie...one teorie’’

Pilaszek Małgorzata ,,Procesy o czary w Polsce w wiekach XV – XVIII’’

Portnikow Witalij ,,Rosja: Bal u Szatana’’ [w]: ,,Polityka’’ z 23 sierpnia 2003

Pratchett Terry ,,Kompendium i atlas Świata Dysku’’

,,Przewodnik pani Bradshaw. Ilustrowany informator o drogach żelaznych’’

Pratchett Terry, Kidby Paul ,,Sztuka Świata Dysku’’

Pratchett Terry, Stewart Ian, Cohen Jack ,,Nauka Świata Dysku II Glob’’

,,Nauka Świata Dysku IV Dzień Sądu’’

Pratchett Terry, Simpson Jacqueline ,,Folklor Świata Dysku’’

Przybylski Ryszard ,,Mityczna przestrzeń naszych uczuć’’

Raedisch Linda ,,Tajemna strona Świąt. Bestiariusz i mroczne tradycje’’

Ripa Cesare ,,Ikonologia’’

Rościszewski Mirosław ,,Słowiańskie baśnie i bajki’’

Rożek Tomasz ,,Niezidentyfikowany obiekt’’ [w]: ,,Gość Niedzielny 17/ 2023’’

Ruciński Tadeusz ,,Z krainy baśni, półśnienia i zapomnienia’’ [w]: ,,Niedziela 7/ 2005’’

Rulewska Emilia ,,Baśniowy świat Andersena’’ [w]: ,,Niedziela 39/ 2005’’

Ryszkiewicz Marcin ,,Ziemia i życie. Rozważania o ewolucji i ekologii’’ (rozdział: ,,Czy człowiek mógł powstać na innych planetach?’’)

Sala Bartłomiej Grzegorz ,,Księga smoków świata tom III’’

Sawczyn Mateusz K. ,,Mity nordyckie’’

Sears Kathleen ,,Mitologia. Przewodnik dla lubiących rozkminiać bez bólu’’

Sigmundsdóttir Alda ,,Mała księga dawnych Islandczyków. O zwyczajach, tradycjach i przesądach’’

Skórska Katarzyna (red.) ,,Opowieści niesamowite z języka włoskiego’’

Słowiński Mirosław ,,Błazen. Dzieje postaci i motywu’’

Słupecki Leszek P. ,,Wilkołactwo u ludów Afryki i Ameryki’’ [w]: ,,Historia Uważam Rze 10/ 2023’’

Specyał Tomasz ,,Czarownica i czarnoksiężnik. Bajki, legendy, podania ludowe’’

Stoker Bram, Humphries Tudor ,,Poznaję. Podziwiam. Literatura. Dracula. Mrożąca krew w żyłach opowieść o najsłynniejszym wampirze na świecie’’

Stromenger Zuzanna ,,Dziwy świata zwierząt’’ (rozdział ,,Cuda mniemane’’)

Szczepanik Paweł ,,Południce. Biografia demonologiczna’’ [w]: ,,Przekrój 3582/ 2023’’

Szyliński Piotr (red) ,,Z archiwum Sz. Śladem szczecińskich historii niezwykłych XX wieku’’ (zwłaszcza tekst Moniki Adamowskiej ,,Tajemnica rzeźnika z Niebuszewa’’)

Ślubowski Michał ,,Czarownice, mieszczki, pokutnice. Gdańskie szkice herstoryczne’’

Teister Wojciech ,,Homeopatia – to nie działa’’ [w]: ,,Gość Niedzielny 14/ 2023’’

Thompson Sarah ,,Co zrobiłaby Wednesday? Nieoficjalny przewodnik’’

Tokarska – Bakir Joanna ,,Legendy o krwi. Antropologia przesądu’’

Trela Damian ,,UFO i niewyjaśnione zjawiska Dolnego Śląska’’

Turner Victor ,,Proces rytualny’’

Tuwim Julian ,,Bazyliszek w warszawskiej piwnicy, czyli straszna śmierć dwojga dzieci i służącej. A także ciekawe wiadomości o smokach, syrenach i innych strasznych potworach’’ (tekst dostępny online)

Utnik – Strugała Monika ,,Idą Święta. O Bożym Narodzeniu, Mikołaju i tradycjach świątecznych na świecie’’

Vargas Witold ,,Bestiariuszek. Niewidzialni pomocnicy’’

,,Czarnoksiężnik’’ [w]: ,,Nowa Fantastyka 2/ 2023’’

,,Czarownica’’ [w]: ,,Nowa Fantastyka 3/ 2023’’

,,Czarty’’ [w]: ,,Nowa Fantastyka 4/ 2023’’

,,Ćmok’’ [w]: ,,Nowa Fantastyka 5/ 2023’’

,,Ćmuch’’ [w]: ,,Nowa Fantastyka 6/ 2023’’

,,Diabły’’ [w]: ,,Nowa Fantastyka 7/ 2023’’

,,Dobrochoczy’’ [w]: ,,Nowa Fantastyka 12/ 2023’’

,,Dola’’ [w]: ,,Nowa Fantastyka 1/ 2024’’

,,Fugas łasuch’’ [w]: ,,Nowa Fantastyka 8/ 2023’’

,,Hejdasz – diabeł’’ [w]: ,,Nowa Fantastyka 9/ 2023’’

,,Iskrzycki’’ [w]: ,,Nowa Fantastyka 10/ 2023’’

,,Rokita’’ [w]: ,,Nowa Fantastyka 11/ 2023’’

Wallis Mieczysław ,,Dzieje zwierciadła’’

Willman Anna (red.) ,,Folklor polski. Sztuka ludowa, tradycje, obrzędy’’

Wojtaszek Łukasz ,,Legendarni nagowie’’ [w]: ,,Enigma 2/ 2023’’

Wright Lawrence ,,Szatan w naszym domu. Kulisy śledztwa w sprawie przemocy rytualnej’’

Xander Jesse ,,Tolkien człowiek, który stworzył Śródziemie’’

Zając Roman ,,Anioł, który był niskiego wzrostu’’ [w]: ,,Któż jak Bóg? 4/ 2023’’

,,Anioł, który chciał uszczęśliwiać ludzi’’ [w]: ,,Któż jak Bóg? 6/ 2023’’

,,Aniołowie, którzy byli wcześniej diabłami’’ [w]: ,,Któż jak Bóg? 5/ 2023’’

,,Aniołowie domniemani’’ [w]: ,,Któż jak Bóg? 2/ 2023’’

,,Aniołowie i sport’’ [w]: ,,Któż jak Bóg? 1/ 2023’’

,,Aniołowie jako gatunek zagrożony przez człowieka’’ [w]: ,,Któż jak Bóg 2/ 2023’’

,,Kim był Szymon Mag?’’ [w]: ,,Któż jak Bóg? 1/ 2023’’

,,Trzej królowie. Tajemnica Mędrców ze Wschodu’’

Zdybel Lech ,,Idea spisku i teorie spiskowe w świetle analiz krytycznych i badań historycznych’’

Zielina Jakub ,,Wierzenia Prasłowian’’

Zillmer Hans – Joachim ,,Pomyłki badaczy Ziemi’’ (pseudonaukowe)

Ziółkowska Maria ,,Gawędy o drzewach’’

Zysk Tadeusz (red.) ,,Duchy nocy świętojańskiej’’

Sylwester 2023

 

,,To wam powiedziałem, abyście pokój we Mnie mieli. Na świecie doznacie ucisku, ale miejcie odwagę: Jam zwyciężył świat’’ - J 16, 33

Minął kolejny tragiczny rok… To co się dzieje w Polsce, na świecie, a nawet w Kościele napełnia mnie zgrozą.

Ucieszyłem się jednak gdy internetowa ,,Encyklopedia fantastyki’’ zamieściła krótkie notatki o mnie i moich trzech jak dotąd wydanych książkach.

Linki do mojego bloga pojawiły się na prawicowej stronie ,,Monitor Postępu’’ (recenzja filmu ,,Herkules kontra barbarzyńcy’’), turbolechickim blogu ,,Okiem Vrana’’ (post ,,Historia w pułapce czyli w SKANDALU, wymierający naród, testowanie AI czyli czata GPT’’ z 10 kwietnia 2023), na blogu ,,Szkoła nawigatorów’’ w komentarzu pod artykułem ,,Nibelungowie i ich skarb’’ (komentarz zawierający link do mojego posta ,,Mity i legendy o pierścieniach’’ napisał Pioter, 10 listopada 2023 o godz. 12; 29) oraz na fanpejdżach ,,Galeony Baśni’’ (wpis ,,Alfabet demonów polskich (H) Herta’’) i ,,Rzeczpospolita Obojga Narodów/ Polish – Lithuanian Commonwealth’’ na Facebooku (wpis ,,Poniatowski’’ z 19 listopada 2023). Na ,,Forum Gazeta pl.’’ użytkownik o pseudonimie Kniaź Moskiewski, Hospodar Bułgarski wyraził się lekceważąco o moim blogu: ,,Jakaś stronka z obrazkami i cytatami’’.

Pozdrawiam starych i nowych Czytelników i Obserwatorów; Czarnego Królika, Ewelinę, Fundację Powrót do Krainy Marzeń, Joannę Leliwę, Andrzeja Belfegora i Patryka Borutę oraz dziękuję za zainteresowanie Komentatorom, również tym krytycznym (z wyjątkiem spambotów publikujących na moim blogu bzdury o Iluminatach).

Szczególnie dziękuję Tomaszowi Żbikowatemu, Ignasiowi, Jerzemu Liryckowi (w tym roku napisał komentarz po kilkuletniej przerwie) oraz Panu Bartłomiejowi Grzegorzowi Sali, który dwukrotnie linkował moje posty na Facebooku.

Wszystkim Czytelnikom życzę dużo zdrowia, pokoju, wolności i nadziei, że kolejny rok będzie jeśli nie lepszy to przynajmniej nie gorszy.

,,Ballady Beleriandu''

 

,,Płomień rozgryzie malowane dzieje,

Skarby mieczowi spustoszą złodzieje

Pieśń ujdzie cało [...]’’

- Adam Mickiewicz ,,Konrad Wallenrod’’

 

 

W grudniu 2023 r. przeczytałem zbiór poematów fantasy J. R. R. Tolkiena ,,Ballady Beleriandu’’ (ang. ,,The Lays of Beleriand’’) z monumentalnej serii ,,Historia Śródziemia’’ pod redakcją jego syna, Christophera. Zbiór ten zawiera wczesne wersje opowieści, które ostatecznie weszły w skład ,,Silmarillionu’’, spisanego w 1930 r.

Akcja rozgrywa się w Erze Pierwszej. Tytułowy Beleriand to określenie zachodniego wybrzeża kontynentu, zwanego później Środziemiem. Wczesna nazwa owej krainy brzmiała Broseliand, co stanowi nawiązanie do zaczarowanego, bretońskiego Lasu Broceliande z legend arturiańskich ¹.

Lektura tego zbioru uświadamia, że początkowo wiele postaci z tolkienowskiego uniwersum nosiło inne imiona niż w ostatecznej wersji. I tak:

- Saeros (złośliwy elf, dworzanin króla Thingola, szydzący z kobiet z rodu Hurina) początkowo nazywał się Orgof.

- Sauron (prawa ręka Morgotha) w pierwotnej wersji nosił imię Thû oraz tytuł Władcy Wilków. Ta ostatnia funkcja nawiązuje do mitów o Odynie, któremu służyły wilki Geri i Freki, możliwe, że również do takich postaci jak: demoniczny Czarny Wilk z powieści ,,Władca wilków’’ Aleksandra Dumasa (1857)², południowosłowiański Vučji Pastir (Wilczy Pasterz), a nawet… św. Mikołaj mający w polskim folklorze władzę nad wilkami i wilkołakami oraz gruziński starzec (Św. Jerzy od Wilków).

- Luthien początkowo miała się nazywać Melilotha.

- Ulmo, Valar władający wodami w pierwotnej wersji nosił imię Ylmir.

- Król orłów Thorondor początkowo nazywał się Thorndor. Imiona te nasuwają mi skojarzenia zarówno z bogiem burzy, Thorem, jak też z kondorem, świętym ptakiem Inków.

- Łaskawa królowa niebios, Varda, stanowiąca niejako odpowiednik Maryi, początkowo nazywała się Bridhil. Jej zasługą było zawieszenie na niebie siedmiu gwiazd, nazywanych Płonącym Krzewem. Widać tu nawiązanie do płonącego krzewu ujrzanego przez Mojżesza. Ojciec Kościoła, św. Efrem Syryjczyk dostrzegał w tym zjawisku zapowiedź Maryi, która stała się Matką Boga.

- Władca lasów i myśliwych, Orome w pierwotnej wersji nosił imię Tavros. Jego konie były podkute złotymi podkowami. Posiadał liczną sforę psów myśliwskich o różnym umaszczeniu.

Głównymi bohaterami ballad są Turin ³ oraz para kochanków, Beren i Luthien ⁴.

Ojcem Turina był Hurin, zaś Berena – Barahir. Obaj byli mężnymi wojownikami, walczącymi przeciw złemu Morgothowi, odpowiednikowi szatana.

Hurin został uwięziony przez Morgotha w Angbandzie. Odrzucił ofertę walki u jego boku. Był torturowany przez orków. Uwięziony na szczycie wyniosłej góry, musiał patrzeć na postępy wojsk nieprzyjaciela.

Barahir został wydany przez zdrajcę Gorlima, mającego złudną nadzieję na ocalenie ukochanej żony. Beren pomścił ojca, zabijając z łuku orka, który przywłaszczył sobie jego pierścień.

O Turinie Thalionie dowiadujemy się, że udało mu się nakłonić banitów do porzucenia grabieży niewinnych ludzi. Odtąd mieli walczyć z Glamhotami (orkami). Niestety w drużynie Turina znalazł się zdrajca, Baldir. W dzieciństwie został porwany przez krasnoludy, który uczyniły go nikczemnym. Motyw karłów kradnących dzieci pochodzi z folkloru. Przykładowo w wierzeniach słowiańskich rolę taką pełniły dziadki i mężyki.

Beren początkowo był elfem. Dopiero później został przedstawiony jako człowiek. Tak jak jego ojciec walczył ze sługami Morgotha. Z jego ręki zginął ork, zwany Gorgolem Rzeźnikiem. W swoich wyprawach mógł liczyć na pomoc dzikich zwierząt. Z miłości do Luthien zdobył jeden z trzech klejnotów, Silmarillii, umieszczonych w żelaznej koronie Morgotha. Trzymającą klejnot dłoń bohatera odgryzł potworny wilk Carcharoth, co stanowi nawiązanie do mitu o wilku Fenrirze odgryzającym dłoń boga Tyra.

Tolkien tworząc postać Luthien wzorował się na swojej żonie, Edith, którą bardzo kochał. Nazywana również Tinuviel, czyli Słowikiem, córka Thingola, króla Doriathu i ,,bogini’’ Meliany była urodziwą królewnę elfów o czarnych włosach, jasnej cerze i szarych oczach. Z niezwykłym wdziękiem tańczyła i śpiewała, gdy przygrywał jej, zakochany w niej elfi minstrel Daerion. Była wierną i odważną kochanką Berena, dla którego wyrzekła się nieśmiertelności. Na jej cnotę nastawał zły elf Curufin (brat Celegorma, syn Feanora) i sam Morgoth. Wiernym przyjacielem okazał się natomiast potężny, myśliwski pies Huan. W scenach, w których spod jej stóp wyrastają kwiaty (zimą były to przebiśniegi) przypominała piękną Olwenę ze średniowiecznego, walijskiego eposu ,,Mabinogion’’. Olwena była nazywana Białym Śladem, ponieważ w miejscach gdzie stawiała stopy, wyrastały białe koniczynki. Kiedy Thingol uwięził córkę w domku na drzewie, aby skutecznie oddzielić ją do Berena, Luthien uciekła utkawszy sobie płaszcz z własnych włosów przedłużonych za pomocą zaklęć. Ta scena upodabnia ją z kolei nieco do Roszpunki, bohaterki baśni braci Grimm. Miała ona tak długie włosy, że zakochany w niej książę, mógł wspiąć się po nich do wieży jak po drabinie. Luthien miała litościwe serce, choć żyła w świecie rozdartym brutalnymi walkami. Powstrzymała Berena przed zabiciem pokonanego w walce Curufina. Potrafiła też współczuć Carcharothowi, słudze Morgotha, tego, że nigdy nie był wolny, ani kochany. Jednocześnie potrafiła wypomnieć głupotę i brak ostrożności ukochanemu Berenowi, który głośnym śpiewem ryzykował ściągnięcie sobie na kark orków.

Luthien dostała się do Angbandu przebrana w skórę olbrzymiej, pijącej krew nietoperzycy Thuringwethil. Pierwowzorem tej istoty mogły być skree ze szkockiego folkloru, camazotz z mitologii Majów, albo też słowiańskie wampiry przybierające postaci wielkich nietoperzy.

Innymi bohaterami ballad są: elf Maidros (Morgoth torturował go trzymając zawieszonego za prawą rękę ze skały, przeto po uwolnieniu musiał walczył lewą ręką), król Thingol (odparł atak hordy orków Boldoga na Doriath) i król elfów Felagund (razem z drużyną dostał się do Angbandu w przebraniu orków i trafił do okrutnej niewoli Morgotha).

,,Ballady Beleriandu’’ uczą, że złu zawsze trzeba się przeciwstawiać, nawet za cenę cierpień i śmierci oraz że prawdziwa miłość pokona wszelkie przeszkody. Do tego napisane są w przepiękny, porywający i wzruszający sposób.

1 Również zamieszkany przez wojownicze driady las Brokilon z ,,Sagi o wiedźminie’’ Andrzeja Sapkowskiego nawiązuje do Lasu Broceliande.

2 Ta hipoteza jest o tyle mniej prawdopodobna, że Tolkien nie przepadał za kulturą francuską.

3 Odsyłam do posta: ,,Dzieci Hurina’’.

4 Odsyłam do posta: ,,Beren i Luthien’’.

Oniricon cz. 991

         Śniło mi się, że:

- w II RP dziennikarz Mateusz Piłsudski przeprowadzał wywiad ze swoim ojcem, Józefem, którym wspominał o zdobyciu złota w USA oraz w Indiach, potem Józef Piłsudski razem z młodym żołnierzem odbyli podróż do Agarthy, którą władał dyktator Maciej Matyja, z jego rozkazu zostali obnażeni do pasa i przywiązani do pali, zaś welocyraptory miały ich pożreć na oczach tłumu, Piłsudski i młody żołnierz zerwali pęta i gołymi rękami udusili dinozaury, potem wdarli się na salę obrad, którym przewodziła czarnowłosa prostytutka w czarnej bieliźnie, będąca kochanką i prawą ręką Macieja Matyi,

- postanowiłem hodować raka w akwarium,

- Polska była jednym z królestw Nordlingów w świecie wiedźmina,

- powiedziałem, że według poety Wojciecha Wencla, wiersze, zarówno klasyczne, jak i nowoczesne powinny używać minimalnej ilości słów, przyznałem mu rację gdy twierdził, że należy zburzyć Pałac Kultury i Nauki,

- żyłem we frankistowskiej Hiszpanii i byłem przeciwny II wojnie światowej, do mojego pokoju wszedł gen. Franco i pokazywał mi antywojenne rysunki, na jednym z nich został przedstawiony unoszący się w powietrzu, czarny monolit z filmu ,,Ciemny kryształ'', zapewniałem gorliwie, że to nie ja byłem ich autorem i darłem je, w myśli dodawałem, że Franco okazał się nie lepszy od komunistów,

- na przyjęciu u wujka, Babcia wbrew ostrzeżeniom Mamy, napiła się wódki i musiała zostać odwieziona do szpitala,

- razem z zaprzyjaźnionym księdzem jechałem autobusem, najpierw ustąpiłem miejsca małemu chłopcu, a potem staruszce,

- w centrum Trójkąta Bermudzkiego leżała zaczarowana wyspa zamieszkana min. przez dinozaury, gigantopiteki, nazistów i Świadków Jehowy, jej władczynią była kobieta podobna do Maryi,

- Veronica Layton i Marguerite Krux spacerowały po plaży, rozmawiając o prehistorycznych gadach, które przetrwały w oceanie,

- w 2024 r. wybuchnie w Polsce wojna domowa, kiedy Donald Tusk doprowadzi do zamachu na Jarosława Kaczyńskiego, prezydent Andrzej Duda wprowadzi stan wyjątkowy, wówczas Tusk przyczyni się do najazdu na Polskę wojsk niemieckich, rosyjskich, białoruskich, chińskich i azerbejdżańskich, po stronie prezydenta RP będą walczyć Ukraińcy, Czesi, Litwini, Łotysze, Estończycy, Finowie, Szwedzi, Norwegowie i Amerykanie, zaś Słowacja pozostanie neutralna,

- rozmawiałem z Bartłomiejem Grzegorzem Salą o Osamie bin Ladenie walczącym z monarchią Saudów, powiedziałem, że monarchia nie zawsze jest dobra,

- Polska zostanie zaatakowana przez Ugandę i Zimbabwe sprzymierzone z Rosją,

- Javier Milei powiedział, że nazywanie niektórych kobiet ,,sukami'' jest dla nich zbyt zaszczytne, bo psy są wierne, a ludzie nie zawsze,

- Polska zostanie pokonana przez reprezentacje Cyganów i Eskimosów w piłce nożnej,

- powiedziałem, że skoro prof. Jerzy Bralczyk  jest stary, mądry, brodaty i interesuje się językiem polskim to na pewno jest Żydem,

- kiedy wyobrażałem sobie wilka workowatego, najpierw miał pręgi na całym ciele, a potem tylko w jego tylnej części,

- dołączyłem do swoich rysunków kartkę z brytyjskiego czasopisma o dinozaurach, przedstawiającą półnagą blondynkę w dżungli Sierra Leone,

- kiedy Ariowie mieszkali w Tybecie, do ich obozowisk zakradały się yeti, aby wykradać im kobiety i płodzić z nimi złośliwe istoty, zwane jetisynami.