,,Próba ognia''

,,Ci, którzy rezygnują z Wolności w imię odrobiny tymczasowego bezpieczeństwa, nie zasługują na żadne z nich'' – Benjamin Franklin (1706 – 1790)

W styczniu 2018 r. przeczytałem otrzymaną od Pavlasa ov Vidłara na imieniny powieść science fiction ,,Próba Ognia'' (tytuł oryginału: ,,Crucible'') amerykańskiej pisarki fantasy i science fiction Nancy Kress (ur. 1948; nie mylić w polskim autorem fantasy Feliksem W. Kresem) wydaną w 2004 r. jako sequel ,,Ognia krzyżowego'' (przekładu na język polski dokonał Mirosław P. Jabłoński w 2016 r.).

Akcja powieści rozgrywa się w dalekiej przyszłości w niemniej odległych zakątkach Kosmosu; na zasiedlanej przez ziemskich kolonistów przytulnej planecie zwanej Zielnikiem (były na niej miasta Mira City i Nowa Nadzieja, oraz Góry Avery'ego), oraz na Planecie Badyli – inteligentnych stworów przypominających ruszające się, gąbczaste, śluzowate drzewa pokryte łuskami. Niejako ,,mózgiem'' wszystkich Badyli była żyjąca, bezkształtna masa, zwana biofilmem, z którą ludzie mogli się komunikować. Położona wiele lat świetlnych od miejsca akcji, Ziemia jest wzmiankowana jako mroczna planeta zniszczona przez liczne wojny z użyciem broni atomowej i biologicznej. To właśnie z Ziemi przyleciał statek kosmiczny – tytułowa ,,Próba Ognia'' wioząca podstępnych najeźdźców...

Przyroda Zielnika pod pewnymi względami przypominała swą ziemską odpowiedniczkę. Rosnące na owej planecie rośliny w większości były fioletowe (tak jak ziemska czerwona kapusta). Wśród nich wyróżniał się czerwony pełzak – wbrew nazwie nie była to ameba, ale okaz flory polującej na zwierzęta, oraz na ludzi. Ze zwierząt na Zielniku żyły fioletowo – niebieskie lwy (jeden z nich został uwolniony z laboratorium przez chińskich dysydentów; Niebieski Lew to także nazwa miejscowego napoju alkoholowego), fróliki (małe ssaki pokryte fioletowymi kropkami), ,,słonie'' (łagodne i mało inteligentne kolosy o bardzo przykrym zapachu, udomowione przez koczownicze plemiona Czejenów, wbrew nazwie niepodobne do ziemskich słoni), oraz góralki. Te ostatnie żyją również na Ziemi:

,,W Afryce rozwijają się góralki (Hyracoida), wyglądające jak króliki, lecz trybem życia bliższe współczesnym antylopom. Te dziwne roślinożerne zwierzęta mają specjalnie przystosowaną stopę z płaskimi 'paznokciami' i rozdwojonymi pazurami, co pozwala im wdrapywać się na drzewo. Przetrwały do dziś m. in. na południu Afryki w postaci niewielkich gatunków, jak np. góralek drzewny'' - ,,Encyklopedia Odkrycia młodych Larousse Gallimard nr 5 Ssaki'' ¹

Ludność Zielnika stanowili koloniści z Ziemi, którzy założyli ekologiczne i żyjące w pokoju miasto Mira City. Byli wśród nich: Anglosasi (wśród nich wyróżniał się rozległy klan Cutlerów), Nowi Kwakrzy (ascetyczni pacyfiści słynący z rzetelnej pracy), Arabowie (wyznawali wersję islamu bardzo daleką od fundamentalizmu), Chińczycy (część z nich pod przewodnictwem Yat – Shing – Wonga założyła konkurencyjne miasto Nadzieję Niebios, które sprawiało kłopoty Mira City), oraz Czejeni (potomkowie białych, czarnych i żółtych kolonistów świadomie odtwarzających tryb życia plemion indiańskich, które wyginęły na Ziemi ²). Już na pierwszy rzut oka widać, że wieloetniczne społeczeństwo Zielnika przypomina nieco USA – ojczyznę Autorki. Oprócz ludzi, na Zielniku żyła też druga rasa rozumna – dzikie Zwierzaki. Były to teriomorficzne stwory pokryte futrem, mające macki, kły, grzywy (u samców) i aż troje oczu. Ludzie prowadzili ze Zwierzakami okrutne wojny z użyciem broni biologicznej, ostatecznie jednak okazało się, że te istoty nie były aż takie złe jak się wydawało (stara samica z ich gatunku oddała życie niosąc roślinne spory, które zniszczyły metalowy pojazd Ziemian; scena ta przypomina mi scenę podróży Froda Bagginsa do Mordoru ;).

Główną bohaterką jest mieszkająca w Mira City, Alexandra Hope Cutler pełniąca urząd menag – o polegający na rozdzielaniu środków finansowych. Alex Cutler była wychowaną na Zielniku, naiwną kobietą w średnim już wieku, wdową, której całkowicie obce były ziemska historia i kultura. Przez swoją naiwność dała się uwieźć Julianowi Martinowi – bezwzględnemu wodzowi najeźdźców, którzy przylecieli ,,Próbą Ognia'' ze spustoszonej Ziemi.

Julian Martin pod pozorami troski o bezpieczeństwo mieszkańców Mira City, a zwłaszcza dzieci, wprowadził terror. Nie wahał się ani mordować swego przeciwnika politycznego Lau – Waha, czy nawet własnego brata, aktora Duncana Martina, ale nawet torturować swą kochankę, Alex Cutler. Wplątał Zielnik w wyniszczającą wojnę ze Zwierzakami z Kosmosu. Przypuszczam, że jednym z jego pierwowzorów mógł być prezydent George W. Bush, który rozpętał wojny w Afganistanie i Iraku i wprowadził niesławny Patriot Act ograniczający prawa mniejszości narodowych w USA. Równocześnie powieść mówi o tym jak ważna jest znajomość przeszłości chroniąca przed powtarzaniem tym samych samych błędów.

1 Kiedy powiedziałem, że góralki są spokrewnione ze słoniami, nauczycielka historii, pani Anna ov Scayapakova, myślała, że … obrażam kobiety górali (sic!).

2 O indiańskim plemieniu Czejenów dowiedziałem się po raz pierwszy w 1995 r. oglądając serial ,,Dr. Queen'' :).

Dinozaury. Mity i legendy

,,Kiedy po raz pierwszy znaleziono kości dinozaurów, ludziom trudno było sobie wyobrazić, jak wyglądały te stworzenia. Kojarzyły się ze smokami i potworami z baśni i legend. Pierwsze rekonstrukcje nie odpowiadały prawdzie (...); czasem mieszano też kości kilku gatunków zwierząt. [...].

SMOK CZY DINOZAUR?

Takie stworzenia nigdy nie istniały na Ziemi. Gdyby odjąć mu skrzydła, baśniowy smok wyglądałby jak niektóre dinozaury.

POMYŁKA PRZY REKONSTRUKCJI

Apatozaur był przedstawicielem zauropodów (w starszej literaturze nazywano go brontozaurem). Przy prawie kompletnym szkielecie tego gada brakowało czaszki. W laboratorium jego kości pomieszano z kośćmi innego dinozaura, kamarozaura, od którego 'pożyczono' także czaszkę. Tak więc apatozaur pojawił się w muzeach z cudzą głową. Dopiero ostatnio znaleziono prawdziwą czaszkę apatozaura, która okazała się podobna do czaszki diplodoka.

SMUTNY KONIEC W WODZIE

Często błędnie uważa się, że dinozaury były morskimi potworami, być może przyczajonymi jeszcze do dziś w zakamarkach oceanu. W rzeczywistości dinozaury nie żyły w morzach, choć współcześnie z nimi istniały gady pływające - plezjozaury i ichtiozaury.

NADRZEWNE DINOZAURY?

Kiedy znaleziono po raz pierwszy szczątki małego roślinożernego dinozaura - hipsylofodona - sądzono, że bytował on w koronach drzew. Uznano go za odpowiednika współczesnego kangura drzewnego z Nowej Gwinei. Zgodnie z tą hipotezą długi ogon miał mu służyć do utrzymywania równowagi na gałęziach, a stopy, wykształcone na podobieństwo dłoni, umożliwiały czepianie się gałęzi. Teraz skłaniamy się raczej do wniosku, że hipsylofodon wiódł naziemny tryb życia, używając sztywnego i długiego ogona do utrzymywania równowagi podczas szybkiego biegu.

CHIŃSKIE SMOKI

Mityczny smok jest ważnym symbolem w chińskiej kulturze; wydaje się prawdopodobne, że legendy o nim powstały na podstawie odkryć kości dinozaurów. Chińczycy zbierali kości dinozaurów od przeszło 2000 lat, uważając je za kości smoków. Również dzisiaj 'kości smoków' - głownie zęby dinozaurów - są mielone na proszek i używane jako lekarstwo.

DINOZAURY I JASKINIOWCY

W niektórych filmach i komiksach możemy oglądać sceny walki pierwotnych ludzi z dinozaurami. W rzeczywistości gady te wymarły przeszło 60 mln lat przed pojawieniem się człowieka na Ziemi!'' - David Norman, Angela Milner ,,Patrzę - Podziwiam - Poznaję. Dinozaury''

Zwierzęta w dawnych kulturach

,, [...] Roją się od zwierząt - rzeczywistych i zmyślonych - mity, legendy i baśnie, literatura i sztuka wszystkich niemal ludów i kultur. Słyszeliście chyba o gęsiach kapitolińskich, które ponoć ocaliły niegdyś Rzym, przeraźliwym gęganiem budząc uśpione warty, kiedy spłoszyli je skradający się galijscy wojownicy. Albo o wielorybie, w którego brzuchu biblijny prorok Jonasz odbył podobno podróż morską.

    

Doceniał niewątpliwie znaczenie zwierząt sympatyczny staruszek Noe z pradawnego mitu o potopie, skoro ratował je do zagłady podczas owego kataklizmu - zabierając do swej arki po parze z każdego gatunku.

  

W dawnych czasach przypisywano nieraz zwierzętom niezwykłe, nadprzyrodzone właściwości - próbowano na przykład wróżyć z lotu ptaków albo z wnętrzności zwierząt zabijanych na ofiarę bogom. W mitach i baśniach zwierzęta przemawiały ludzkim głosem i pomagały bohaterom znajdującym się w niebezpieczeństwie. Tu i ówdzie w starożytności oddawano nawet niektórym zwierzętom cześć boską - Egipcjanie, na przykład, czcili święte krokodyle, koty i żuki skarabeusze, a szczególnym kultem otaczali byka Apisa, który posiadał liczne świątynie i kapłanów. Rozmaitym zaś ludom prawo i obyczaje zakazywały zabijania pewnych zwierząt lub spożywania ich mięsa. Ślady takich pradawnych wierzeń i zwyczajów przetrwały w różnych religiach do naszych czasów. Najlepszym przykładem są chyba święte krowy w Indiach - prawowierni Hindusi  jeszcze dzisiaj za nic nie tkną ich mięsa pomimo głodu, który niemal nieustannie panuje w owym zacofanym i przeludnionym kraju'' - Bolesław Orłowski ,,Zwierzęta w służbie człowieka''

Oniricon cz. 365

Śniło mi się, że:

- broniłem Muminka i Włóczykija przed zarzutami o homoseksualizm,

- znalazłem omówienie książki ,,Percy Jackson i Morze Potworów'' Ricka Riordana, główny bohater miał czarną koszulę z piracką czaszką, uznałem, że Percy Jackson jest lepszym bohaterem niż Harry Potter, bo jest herosem, a nie okultystą,

- byłem w jakimś ośrodku wypoczynkowym, gdzie dokuczały mi małe dzieci, moja Babcia ciężko zachorowała, a one ukradły mi rękopisy ,,Tatry'' i pomoczyły je,

- Sławomira dała mi swój telefon komórkowy w kształcie różowego serca,

- razem z nauczycielką historii, panią Anną ov Scayapakovą i małym chłopcem pojechałem na Cmentarz Centralny w Szczecinie, razem z dzieckiem wchodziłem do płytkiego, czarnego stawu pełnego zielonych liści, aby szukać tam wodnych zwierząt, lecz nic nie znaleźliśmy,

- opowiadałem Alexandrusowi ov Cocelaise żart o policjantach: ,,Dlaczego policjanci ubierają się na czarno? Bo za łapanie złodziei spotykają się z czarną niewdzięcznością'',

- na Marsie żyją dwugłowe koty,

- bosman Tadeusz Nowicki zamieszkał w fantastycznym świecie, gdzie nosił wyłącznie przepaskę na biodrach i naszyjnik ze złotą kotwicą,

- pojechałem do III Rzeszy przed II wojną światową, gdzie byłem świadkiem zawodów w obżeraniu się, potem kąpałem się razem z hawajską boginią Pele, która miała tatuaż na piersiach,

- Kim Dzong Un nie mógł kupić butów, bo jego żona pozamykała w nocy wszystkie sklepy z sandałami,

- byłem sekciarzem czczącym słowiańskich bogów i Sławomirę jako boginię (w moich wierzeniach odgrywała rolę Buddy w hinduizmie), w opasłej księdze spisywałem swoje fantazje erotyczne, UWAGA: To tylko sen, nic takiego się nie wydarzyło, na jawie jestem katolikiem,

- szedłem Placem Lotników w samej przepasce biodrowej i niosłem pod pachą podgłówek, marzyłem by spotkać rasę nadludzko pięknych ludzi i ubolewałem, że sam jestem brzydki, zaś na samym placu znajdowała się podziemna biblioteka,

- w słowiańskiej ,,Księdze Mądrości Zakonu'' i ,,Księdze Suda'' padły słowa: ,,Wszystko jest możliwe z wyjątkiem tego co jest niemożliwe''; o tych słowach wiele dyskutowali wołwch Kuda Sitinicz i jego uczeń Jeż Czerniawicz, a ich dialogi zostały spisane w ,,Gołębiej Księdze'',

- mała jaszczurka pożarła stopy rusałki Kseni,

- Julia Tymoszenko sfotografowała się w długiej sukni i boso, na tle licznych kolorowych poduszek, ktoś to skomentował, że fotografuje się jak sułtan turecki,

- w książce ,,Świat przyrody'' chwalono średniowieczną, ezoteryczną klasyfikację zwierząt i cytowano czasopismo ,,Antifę'' o ewolucji. 

Mimetyzm

Obserwując mundury żołnierskie najrozmaitszych nacji zawsze widzi się je w rozmaitych odcieniach zieleni, co ma za zadanie maskować walczącego w otaczającej roślinności. Tymczasem różne gatunki zwierząt od milionów lat robiły i robią to samo by przetrwać w otaczającym świecie; dopaść ofiarę, lub ujść z życiem przed drapieżcą. Zjawisko to nazywamy mimetyzmem. Natomiast mimikra jest to upodabnianie się zwierząt bezbronnych do zwierząt niebezpiecznych w celu zmylenia potencjalnego prześladowcy. Jednak o mimikrze nie będziemy mówić w tym opracowaniu.

Istnieją kraby, zwane krabami – dekoratorami, które pokrywają swoje pancerze glonami, ukwiałami, muszlami, piaskiem etc. aby ukryć się na dnie morskim.

Żółta barwa i pokarbowana powierzchnia chitynowego pancerza umożliwiają krabom sargassowym – endemitom Morza Sargassowego, maskowanie się wśród wszechobecnych w tym akwenie wodorostów.

Mistrzami kamuflażu są również krewetki. Same ich ubarwienie może być niezwykle kolorystyczne. Wśród korali kamiennych można spotkać krewetki o pancerzach przezroczystych jak szkło. Bladoniebieskie i półprzezroczyste mogą żyć w bliskim otoczeniu rozgwiazd, tak samo jak ich złoto - pomarańczowe krewniaczki. Na czerwonych strzykwach żyją czerwone, symbiotyczne krewetki, zaś w ramionach żółtych i żółto – granatowych liliowców żyją omawiane skorupiaki takich samych kolorów. W Zatoce Meksykańskiej spotykamy przezroczystą krewetkę z różowym nakrapianiem. Skąd się to bierze? Odpowiadają za to tzw. chromatofory – barwne komórki, które mogą się zwężać, lub rozszerzać, co wpływa na kolor zwierzęcia. Kontynuując lekturę niniejszego artykułu Czytelnik pozna również inne zwierzęta mogące zmieniać swe ubarwienie.

Wiele motyli potrafi się maskować w otaczającej je roślinności. Żyjąca w Indiach, nie mająca polskiej nazwy Kalima inachus ma skrzydła przypominające zeschłe liście.

Bardziej znany jest przykład europejskiego krępaka brzozowego, o biało – czarnym ubarwieniu, takim samym jak kora brzozy. Jednak w XIX wieku na terenie Wielkiej Brytanii fabryczne spaliny uczyniły czarnymi pnie zamieszkiwanych przez omawiane motyle drzew. I co się okazało? Maskujące ubarwienie krępaków brzozowych okazało się wówczas nie tylko niewystarczające, ale i zgubne, toteż rychło wyewoluowała odmiana ciemna tego samego gatunku – znacznie lepiej przystosowana do życia w tak zmienionym środowisku. Jest to klasyczny, często powielany przykład ewolucji.

Na korze drzewnej trudno wypatrzeć trociniarkę czerwicę, zaś zwójka zieloneczka staje się niewidoczna na liściach drzew. Nawet te ..bajecznie kolorowe'' motyle stają się niewidoczne pośród równie jak one same barwnych kwiatów.

Zielona barwa świerszczy, koników polnych i pasikoników zakrywa je przed oczami wrogów w zieleni traw.

Południowoamerykańskie pluskwiaki z rodziny zgarbkowatych imitują ciernie. Ich nimfy są barwy zielonej, zaś w stadium imago owad przybiera następujące barwy: oczy – czerwone, odnóża – czerwono – szare, skrzydła – czarno – białe, zaś grzbiet – zielono – seledynowo – czarno – biało – czerwony. Zarówno jedne jak i drugie charakteryzują się znaczną wypukłością na grzbiecie, przypominającą kolec.

Inny tropikalny pluskwiak, tym razem pochodzący z Afryki, wygląda nie mniej niezwykle. Ma małe, czerwone oczy i długie, rozkładające się na boki – czułki. Posiada też parę przezroczystych skrzydeł. Po bokach ciała posiada sześć monstrualnych, chitynowych wyrostków w dwóch odcieniach brązu, co upodabnia go do kolczastego liścia.

Polujące wśród traw modliszki są barwy zielonej, ale to nie koniec!

Żyjące w tropikach modliszki – kwiaty imitują zarówno kształt, jak i kolor barwnych płatków, wśród których czatują na inne owady. Można wśród nich spotkać min. modliszki barwy zielonkawożółtej z miejscowymi ciemniejszymi plamkami; niektóre części jej ciała są różowawe.

Znamy też nadrzewne modliszki upodabniające się do liści; nawet oczy tych ostatnich są barwy zielonej! Ich tułów charakteryzuje się silnym spłaszczeniem i znaczną szerokością.

Jednak najsłynniejszymi owadami, stosującymi mimetyzm są straszykowate; takie jak: patyczaki, straszyki i liśćce.

Pierwsze z nich zgodnie z nazwą, mają kształt monstrualnie wydłużony, podobny do patyka. W maskowaniu pomaga im barwa zielona, bądź brązowa.

Ubarwione brązowo straszyki mają odwłoki podwinięte ku górze i pokryte są mnóstwem chitynowych wyrostków, upodabniających je do kolczastych liści.

Natomiast liśćce są spłaszczone i ich kolorem jest zieleń. Potrafią nawet imitować użyłkowanie liści.

Wśród pajęczaków mistrzami kamuflażu są pająki, zwane kwietnikami, lub pająkami – krabami (ta ostatnia nazwa nawiązuje do ich sposobu chodzenia). Nie przędą one pajęczyny. Na owady czatują siedząc na kwiatach, do których mają dopasowane ubarwienie. Możliwe, że są władne je zmieniać.

Rozmaite nagie ślimaki morskie są kolorystycznie dopasowane do swego kolorowego środowiska.

Jednym z przystosowań ryb do życia w wodzie jest ich maskujące ubarwienie wyrażone schematem: jasny brzuch – ciemny grzbiet.

Zarówno niektóre płaszczki (np. raja), jak i płastugi maskują się na dnie zamieszkiwanego akwenu. Te ostatnie potrafią nawet zmieniać ubarwienie; są władne przybrać nawet kolor szachownicy, jeśli by się znalazły na jej powierzchni!

Należące do skorpenokształtnych ryby – kamienie (szkaradnice) i skorpeny potrafią imitować odłamki skał, lub rafy koralowej.

Wśród igliczniokształtnych, koniki morskie niczym kameleony umieją zmieniać ubarwienie.

Pławikonik australijski jest pokryty długimi płetwami maskującymi go wśród glonów.

Zanim pożegnamy się z mimetycznymi rybami, wspomnę jeszcze o rybie sargassowej, endemicie Morza Sargassowego, żółto ubarwionej i pokrytej imitującymi glony wyrostkami.

Wywodzące się od ryb płazy, posiadają ten sam rodzaj ubarwienia ochronnego. Salamandry olbrzymie mogą być podobne do odłamów skalnych zalegających na dnie strumieni.

Zajmijmy się teraz mimetyzmem u gadów. Oczywiście największą sławę uzyskały zmieniające ubarwienie kameleony. Uczyniono z nich nawet symbol kłamstwa, co jest jednak antropomorfizmem. Tymczasem zarówno asortyment barw jak i szybkość ich zmieniania są ograniczone: żaden kameleon nigdy by nie przybrał barwy flagi takiego czy innego państwa!

Wśród jaszczurek należy tu wymienić jeszcze: europejską jaszczurkę zieloną maskującą się wśród traw, azjatyckiego warana pustynnego niewidocznego wśród piasku i wiele innych.

Niejadowity wąż zielony o ciele grubości ołówka, żyjący w Ameryce Północnej, egzystuje wśród listowia. Kamuflaż ułatwia mu podkreślony w nazwie kolor skóry.

Również krokodylowate mogą się maskować. Czatując na zdobycz przypominają pływające pnie drzewne. ,,Wokół cisza i spokój. Młody jeleń zbliża się do wodopoju; nie zwraca uwagi na kawałek drewna, który płynie w wodzie. Nagle coś ciągnie go z potężną siłą i jeleń pada schwytany zębami drapieżnika'' – pisał o aligatorze missispijskim Michel Cuisin w dziele ,,Tajemnice zwierząt. Łowcy i ich ofiary''.

Przejdźmy teraz do ptaków. Białe upierzenie śnieguły maskuje ją w arktycznym środowisku.

Natomiast bąk imituje trzcinę; wyciągając się ,,prosto jak struna''. Pomaga mu w tym również ochronne ubarwienie.

Należącego do dzięciołów krętogłowa maskuje upierzenie w barwie kory drzewnej.

Wiele sów przybierając wyprostowaną postawę, może z łatwością ,,udawać'' ułamaną gałąź.

W ściółce leśnej świetnie kryje się lelek kozodój.

Wiele ptaków siewkowatych imituje fragmenty otoczenia np. jaja i pisklęta mew i rybitw upodabniają się do skały, lub piasku.

Dorosłe osobniki kulonów, dubeltów, czy bekasów również dobrze się maskują przy ziemi.

To samo dotyczy licznych kuraków takich jak: bażanty, głuszce, cietrzewie, jarząbki etc.

Charakterystyczne, czarno – białe ubarwienie wszystkich pingwinów ma znaczenie ochronne. Pozwala im będąc niewidocznymi, poruszać się w wodzie; analogiczne jest do standardowego ubarwienia ryb i płazów.

Co natomiast możemy powiedzieć na temat mimetyzmu u ssaków?

Wytępiony torbacz – wilk workowaty miał ubarwienie płowe z czarnymi pasami, co maskowało go wśród traw.

Przykładem ubarwienia ochronnego są również zające bielak i zając arktyczny, które wśród śniegu maskuje białe futro (u bielaka końce uszu pozostają zawsze czarne). Jednak z końcem zimy ubarwienie obydwu zajęcy staje się z powrotem szare.

Młode foki grenlandzkiej rodzą się bez zapachu, ale z puszystym, białym futrem, które przed ludźmi nie tylko nie chroni, ale wprost przeciwnie – ściąga ich uwagę.

Wiele kotów dysponuje wspaniałym ubarwieniem maskującym, które pozwala im niepostrzeżenie skradać się w stronę ofiary. Jako przykład można wymienić płowe lwy i pręgowane tygrysy, oraz liczne koty upiększone cętkami; zarówno małe (ryś, serwal, ocelot i margaj) jak i duże (lampart, gepard, jaguar, irbis). Niestety nie chronią one przed ludzką próżnością.

Należący do psowatych lis piesiec, zimą jest chroniony futrem białym (maskującym wśród arktycznego śniegu), zaś w pozostałych porach roku – futrem brązowym.

Gronostaj (łasicowate) również zmienia kolor zależnie od pory roku. Zimą jest pokryty futrem białym, zaś latem, wiosną i jesienią futrem brązowym w różnych odcieniach. Niezależnie od tych ,,metamorfoz'' koniec ogona zawsze jest czarny.

Kolejnym ssakiem ,,skazanym na biel'' jest niedźwiedź polarny, który w przeciwieństwie do poprzednio opisywanych gatunków nie jest władny zmieniać ubarwienia. Co ciekawsze, jego skóra jest czarna, tylko futro ma białe. Podobno na łowach zakrywa swój czarny nos łapą, aby nie być widocznym.

Młode dzików (a także tapirów) mają żółto – ciemne, pasiaste ubarwienie ochronne, którego pozbawione są osobniki dorosłe.

Płowo – łaciate umaszczenie żyrafy też jest przejawem mimetyzmu.

Młode licznych jeleniowatych (wyjątkiem są łosie) mają ubarwienie maskujące w ściółce leśnej. Zarówno daniel jak i jeleń aksis zachowują je przez całe życie.

Zebry też stosują mimetyzm, mimo że ich ubarwienie w czarne i białe pasy jest bardzo jaskrawe. Maskuje ono zebry w nocy, ale i przede wszystkim w stadzie. W czasie ucieczki ich pasy dezorientują drapieżniki (gł. lwy), którym wówczas trudniej jest upatrzyć sobie pojedynczą sztukę. Paski zebry dezorientują również muchę tse – tse.

Spokrewnione z zebrami, wymarłe już kwaggi, żyły na terenach wolnych od muchy tse – tse, toteż ich paski (na zadzie) były mniej wyraziste.

*

Walter Linsenmeier w popularnonaukowym opracowaniu ,,Dziwy przyrody'' pisał: ,,Naukowcy wyodrębnili ponad milion różnych gatunków zwierząt. Każde z nich jest na swój sposób dziwem przyrody''. Jednym z nich jest zjawisko mimetyzmu.