niedziela, 5 lipca 2026

Wierzenia związane z pogodą

 


,,Nasi starożytni przodkowie nie wiedzieli za wiele o funkcjonowaniu mechanizmów pogody. Niektórzy domyślali się wprawdzie, że chmury powstają z wody, ale nie zdawali sobie sprawy, skąd bierze się wiatr i na czym polega rola Słońca. Dosyć powszechnie sądzono, że pogodę zsyłają bogowie. Niektórzy ufali mądrościom ludowym opartym na obserwacjach roślin, zwierząt i nieba, i na tej podstawie sporządzali prognozy. Wierzenia i wnioski z obserwacji przekazywano z pokolenia na pokolenie w formie przysłów i przypowieści. W niektórych tkwi ziarno prawdy. Ale pogodę można przewidzieć dopiero wówczas, kiedy pojmie się rządzące nią reguły. Początki nauki o pogodzie sięgają starożytnej Grecji. Ówcześnie filozofowie próbowali dociec, co wpływa na kształtowanie się warunków atmosferycznych. Niekiedy ich wyjaśnienia były słuszne, ale ponieważ nie weryfikowali swoich teorii, więc popełniali wiele błędów.



OBSERWUJ SZYSZKI


Nie wiadomo, kiedy po raz pierwszy spostrzeżono, że szyszki sosny rozchylają łuski podczas bezdeszczowej pogody, a zamykają je pod wpływem wilgoci. Ponieważ przed deszczem powietrze wilgotnieje, można przepowiadać opady na podstawie obserwacji szyszek sosnowych.



WYBITNI MYŚLICIELE


Filozofowie Platon i Arystoteles, którzy żyli 2400 lat temu w starożytnej Grecji, w racjonalny sposób próbowali wyjaśnić funkcjonowanie mechanizmów pogodowych. Opisali chmury, grad, burze i śnieg, a także niektóre rzadziej spotykane zjawiska, jak np. halo – pierścień świetlny wokół tarczy Słońca. Ich koncepcje rozpowszechniły się, a zmodyfikowano je dopiero blisko 2000 lat później.


WOŁANIE O DESZCZ


[…] mężczyźni z plemienia Yali (Nowa Gwinea) wykonują taniec mający sprowadzić deszcz. Bez deszczu nie będzie urodzaju. W trakcie ceremonii tancerze potrząsają pękami traw, co ma podrażnić oko Słońca, aby zapłakało ono z bólu.



OBSERWUJ ZWIERZĘTA


Wiele zwierząt reaguje na zmiany temperatury, wilgotności czy ciśnienia atmosferycznego. Na przykład tuż przed burzą koguty często pieją, a paszkoty (gatunek drozda) śpiewają. Obserwacja zachowania zwierząt może więc być pomocna w przepowiadaniu pogody.



                                                    Ryc. za: Astronomy Magazine 

 

ADORACJA SŁOŃCA


Od zarania dziejów w wielu kulturach oddawano cześć Słońcu. Stonehenge w Anglii to jedno z miejsc uważanych za starożytne ośrodki jego kultu. Niektóre kamienie wyznaczają punkt wschodu słońca podczas przesilenia letniego (w dniu, kiedy słońce jest najwyżej na niebie).



                                                            Ryc. za: Munro Te Whata

 

PATRZ W NIEBO

Jeden z maoryskich mitów głosi, że bóg burzy, błyskawicy i gromu, Tawhali, udał się do nieba w przebraniu latawca. Maoryscy kapłani utrzymywali, że potrafią przewidywać pogodę na podstawie obserwacji ruchu latawców puszczanych ku czci Tawhaliego.



                                                    Fot. za: The Rogue Art Historian - Substack 

 

MAGICZNE ZAKLĘCIA


[…] rzeźba z Wysp Salomona, przymocowana do dziobu łodzi, miała zapobiegać groźnym burzom na morzu. Symbolika amuletów, którym przypisuje się moc chronienia ludzi przed złą pogodą, często ma związek z bogami i duchami. Amulety wiesza się u powały, umieszcza nad paleniskiem bądź nosi przy sobie.



 

SPORY BOGÓW


W religii shintō wywodzącej się z Japonii boginią Słońca jest Amaterasu Omikami (Świecąca na Niebie). Kiedy jej brat, bóg burzy, zsyłający porywiste wiatry i powodzie rozzłościł ją i przestraszył, rozżalona skryła się w jaskini. Świat pogrążył się wówczas w ciemnościach. Na szczęście bogowie znaleźli sposób, by Amaterasu znów świeciła na niebie.


 


OFIARA BŁAGALNA


Według wierzeń Majów opady zsyłał bóg deszczu Chac. Niestety, zsyłał również burze, które niszczyły plony i zatapiały wioski. Majowie ufali, że Chac po otrzymaniu darów wstrzyma burze, nie zaprzestając jednak zsyłania deszczów.



WIELE MÓWIĄCY OGON


Niektórzy ludzie wierzą, że im gęściejsza jest kita wiewiórki na jesień, tym zima będzie sroższa. Nie ma naukowych dowodów na poparcie tego twierdzenia’’

- Jack Challoner ,,Huragany i tornada’’


Polecam również wpisy: ,,Ludowa meteorologia’’ i ,,Śnieg czy plastik?’’

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz