,,Skałka (właściwie na Skałce), kościół św. Stanisława w Krakowie. Pierwotnie pod wezwaniem św. Michała, powstał we wczesnem średniowieczu, w okresie baroku przebudowany w stylu epoki. Tu zginął św. Stanisław Szczepanowski, biskup krakowski. - Znajdujące się w podziemiach kościoła Groby zasłużonych kryją dotąd (1932) szczątki Długosza, L. Siemieńskiego, Lenartowicza, Kraszewskiego, Wyspiańskiego’’ - ,,Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa Gutenberga tom 16 Serbowie do Szkocja’’
W październiku 2026 r. przeczytałem ,,Skałkę’’, tragedię Stanisława Wyspiańskiego z 1906 r. Dramat stanowi kontynuację ,,Bolesława Śmiałego’’ 1. Przedstawia tę samą historię, opowiedzianą tym razem z perspektywy św. Stanisława.
Biskup krakowski św. Stanisław (ok. 1135/ 1040 – 1079), książę Kościoła w rycerskiej zbroi i archanielskim stroju, niszczył posągi pogańskich bóstw. Miał stanąć na czele ludowego powstania przeciw tyranii Bolesława Śmiałego w porozumieniu z Włodzisławem (królewskim bratem, Władysławem Hermanem) i wojewodą Sieciechem. Jako jedyny z ludu nie klękał przed nim stary Rapsod, pieśniarz znający pogańskie mity. Biskup początkowo groził mu, że przepadnie tak jak jego bożki. Potem jednak okazał łaskę pogańskiemu poecie i pozwolił mu grać na lirze. Zlitował się także nad Krasawicą, pogańską kochanką Bolesława, przepędzoną z królewskiego dworu (,,Kto jest bez winy, niech ją tknie,/ kto czysty, niechaj gani; kto Bogiem duszę swoją klnie, kamieniem niech porani’’ - por. J 8,7).
Świat odchodzącego pogaństwa reprezentują: Świetlec (bóg Słońca, poruszający się wozem po niebie), Świst i Poświst (apokryficzne bóstwa wiatru), rusałki z Wisły, a nawet… Pandora z mitologii greckiej (powyżej). Ta ostatnia płynęła zdobioną łodzią po Wiśle i bezskutecznie namawiała Rapsoda do otwarcia jej skrzyneczki.
Postacią fantastyczną jest także Śmierć, słowiański demon, a zarazem personifikacja zjawiska. Toczyła dialog ze św. Stanisławem, oczekującym męczeństwa. Zarzucała biskupowi pychę i zdradę (punkt widzenia prof. Tadeusza Wojciechowskiego oraz wzywała go do skruchy.
1 Odsyłam do posta: ,,Bolesław Śmiały’’.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz