,,Ha, Janku, Boski Synu, jak wysoka jest twoja postać! Wierzchołki drzew są już wystarczająco wysokie, ponad nimi wystaje twoja czapka'' – pieśń litewska
Ryc. za: lithuania
W wieku dwunastego eonu ród Baltaina osiedlił się na południowym brzegu Morza Srebrnego, w prastarej krainie Burus, usianej jeziorami oraz nad rzeką Nemaną. Stary Baltain siwobrody, w kronice Jana Cierpliwego nazywany Bałtunem znad Visany, cieszył się czcią ogromną i posłuchem swoich dzieci, wnuków i prawnuków niczym prawdziwy patriarcha z semickiej ziemicy. Uczył czcić Ageja i Enków, rozsądzał spory i uczył postępowania prawego, zaś każde jego słowo było uznawane za święte. Kiedy Giltina zamknęła na zawsze jego powieki, Bałtowie, zgromadzeni na swoim pierwszym wiecu, orzekli zgodnie.
- Rozległa i zasobna jest nasza ziemia, lecz nie ma komu nią władać.
- Nie mając księcia ani króla nad sobą, wcześniej czy później ulegniemy najezdnikom z Nürtu i pójdziemy w pętach w niewolę – stwierdzili ci bardziej przewidujący.
Nie było zgody co do tego, kto powinien pełnić ten urząd zaszczytny. Gniew narastał, twarze czerwieniały, zaś wypowiadane słowa stawały się coraz bardziej grubiańskie. Wreszcie w ruch poszły pięści i kije. Więc miałby miałby bardzo przykry epilog, gdyby nie piorun, który znienacka uderzył w sam środek majdanu, nikogo przy tym nie zabijając. Zwaśnieni natychmiast zaprzestali bójki.
- Widzicie, że oto sam Perkun nakazuje wam zaprzestać bijatyki! - Zawołał z naganą w głosie kapłan Krive. - Rozejdźcie się lepiej do swoich domów, bo już nic mądrego nie uradzicie. Enkowie sami ześlą nam znak.
Pogodzeni gromem z jasnego nieba przeciwnicy powrócili do domostw ze spuszczonymi głowami. Tak oto zakończył się pierwszy więc w dziejach Bałtów.
*
Ryc. za: Craiyon
W owym czasie na ziemiach późniejszej Simajdii, w krytej strzechą chałupie nad brzegiem Morza Srebrnego mieszkał rybak Kunis z żoną Raseną i pięciorgiem dziatek. Całe dnie upływały tej rodzinie na ciężkiej pracy. Najmłodsza córka Kunisa, ośmioletnia Smilana o włosach barwy jantaru, zbudziła się kiedy jeszcze spały koguty. Sama nie potrafiłaby powiedzieć, co takiego wyciągnęło ją z łóżka. ,,Widać morze mnie wzywało'' – opowiadała po latach, rumieniąc się zawstydzona. Smilana wyszła powoli z chaty, nikogo nie budząc. Kroczyła w stronę morza, aż ujrzała wyrzucony przez fale na brzeg kamienny posag uformowany dłutem artysty na kształt mocarnego woja straszliwej wielkości. W blasku Jutrzenki posąg mienił się osobliwą złocisto – zieloną barwą. Smilana nie mogła wiedzieć, że według ówczesnych alchemików, tworzywem niezwykłej figury był staturyt, kamień znajdowany jedynie w ośnieżonych górach Nürtu.
- Jaki jesteś piękny, jak książę z bajki! - Zawołała dziewczynka i natychmiast pocałowała mokry od słonej wody posąg.
To co wydarzyło się w następstwie pocałunku, zaskoczyło tak Smilanę i jej bliskich, jak też wszystkich mieszkańców Burus, ziem późniejszej Jatvy, Liteny i Latyki. Kamienny bohatyr przebudził się do życia, jakby powstał ze snu długiego a dokuczliwego. Kamień z wolna przeobraził się w ciało, żywe i czujące. Serce zabiło niczym dzwon głośny, gdy żyły poczęły przetaczać szkarłatną krew. Otwarły się błękitne oczy wielkości stołowych talerzy i olbrzym powstał na obie nogi. Z jego krzaczastej brody i długich włosów lała się strumieniami morska woda.
Ryc. za: Patricia Keith
- Nie lękaj się mnie, dzieweczko – wielkolud przemówił najłagodniej jak tylko umiał. - Nie uczynię ci krzywdy. Jak się zowiesz?
- Jestem Smilana, córka rybaka Kunisa. - Powiedziała dziewczynka, której nóżki uginały się pod nią z lęku. - Kim właściwie jesteś, panie?
- Zowię się Jan. Powiła mnie Mokosza jako niemego bałwana ze staturytu. Jurata namaściła mnie na przyszłego króla Bałtów. Twój zaś pocałunek, droga Smilano, przebudził mnie z martwoty do życia. Jestem więc jakby synem trzech matek. Nigdy nie zapomnę ci tej przysługi, kochana Smilano. Czy będziesz łaskawa, zaprowadzić mnie do swojej wioski?
- Panie... olbrzymie... panie Janie... zaprowadzę was do mamy i taty tylko wtedy, że obieca pan, że nikogo nie skrzywdzi.
- Mądra z ciebie panienka, Smilano. Przyrzekam na Velinasa, że nie ukrzywdzę nikogo z twego rodu. Nawet jeśli twoi pobratymcy nie zechcą mnie na swego króla, uszanuję ich wybór i pójdę szukać sławy w jakichś dzikich krainach.
Twarzyczka Smilany rozpromieniła się, gdy Jan wypowiedział te słowa. Wszystkie kury w rybackiej wiosce Tołpydze zapiały unisono, gdy wprowadziła olbrzyma w jej opłotki. Psy skomlały z podkulonymi ogonami, bydło ryczało, a świnie kwiczały.
- Przybyłem w pokoju – zwrócił się Jan do równie przerażonych ludzi. - Na mojej skórze jaśnieje złota gwiazda Swaroga, na znak, że zostałem wyznaczony na króla. Obierzcie mnie, a będę was bronił przed mieczem krwawym z północy i południa, wschodu i zachodu!
- Trzeba będzie znów zwołać więc! - Zafrasował się Kunis, ojciec Smilany.
W odpowiedzi Jan ujął zawieszony u pasa róg wielkiego byka z arabskich pustkowi i zadął w niego donośnie. Głos rogu dał się słyszeć w całej ziemicy Bałtów, wśród jezior, puszcz, bagien, siół i grodów. W ciągu pięciu dni w Tołpydze zebrał się więc i podjął decyzję.
-Niech żyje Jan, zesłany nam przez Ageja król wszystkich Bałtów!
*
Ryc. za: Ronel the Mythmaker
Królewskim tronem Jana było wzgórze Antokolos. Zasiadając na nim przyjmował przyjmował poselstwa i wydawał wyroki sądowe. Jednak przez większą część roku przemierzał wraz z dworem i drużyną ziemicę Bałtów, aby doglądać osobiście swoich poddanych. Dosiadał wówczas śnieżnobiałego rumaka imieniem Rumitus, większego niż bywają słonie. Nabył go jako źrebię w pierwszym roku panowania od kupców z Irkelu, grodu Antów, a następnie wykarmił go i ujeździł. Wzrost i siła Jana budziły szacunek i podziw powszechny. Na głowie nosił kołpak, uszyty ze skór trzech niedźwiedzi, który podczas jazdy konnej wystawał ponad korony najwyższych drzew w puszczy. Wewnątrz olbrzymiej czaszki krył się rozum niepospolity. Jan stanowił mądre prawa, biorące w obronę sieroty i wdowy, danin zaś i posług wymagał niewiele. Nigdy nie podejmował wojen zaborczych przeciw Słowianom zza Visany, ani Oxiom o foczych głowach, Wydrzanom ani też Svamijczykom z północu. Stawał jednak do walki z orężem w ręku, kiedy na jego włości najechał żądny łupów i sławy konung Gondaryk Nienasycony z Nürtu. Konung miast złota i niewolników otrzymał śmierć w boju, w której jego lud upatrywał przepustkę do rozkoszy Walhalli. Rok po zwycięstwie nad Gondarykiem, Jan obronił Bałtów przed smokiem Grabakiem, także intruzem z Nürtu. Gdy i jego uśmiercił w zaciekłej walce, na wiele lat nastał pokój.
Przez te wszystkie lata Smilana rosła, piękniała i nabywała coraz większej mądrości. Choć budziła podziw w sercach młodzieńców, wybrała los dziewiczej kapłanki, aby służyć wszystkim. Odziana w białą szatę z czerwonym i zielonym haftem, z jantarowym naszyjnikiem i w wianku z czerwonego kwiecia przebywała w najbliższym otoczeniu króla. Niestrudzenie służyła mu dobrymi radami, pośrednicząc między władcą a jego ludem. Miłowali się jak ojciec i córka, Bałtowie zaś mieli ich niemal za Enków.
*
Ryc. za: Vilains Wiki
- Półtora życia strawiłem na podróże. Mawiają, że podróże kształcą i jestem na to dowodem.
W zajeździe należącym do chramu Laume, gdzieś na ziemiach dawnej Letygoły szarobrody starzec w brudnej, połatanej kapocie opowieść młodej, rudowłosej kapłance, wciąż dolewającej mu piwa.
- Przez te wszystkie lata spotykałem ludzi czarnych jak węgiel i żółtych niczym jesienne liście. W znoju i wśród niebezpieczeństw poznawałem zaklęcia starsze niż rodzaj człowieczy. Gorzka jest mądrość, którą nabyłem i bardzo wiele mnie kosztowała. W widłach rzek zwanych Tigra i Evarat wzniosłem gród nazwany na moją cześć Mosulem...
- Jak się zowiecie, panie? - Spytała rudowłosa kapłanka.
- Musulus – odparł czarodziej – lecz wszyscy w tej krainie przekręcają moje imię na Masiulis.
Ryc. za: NightCafe
- Ja zaś nazywam się Karmina – oznajmiła kapłanka. - Rada byłabym ujrzeć jedną z twych czarodziejskich sztuk, panie.
- Wszyscy, których spotykam w swych podróżach, oczekują ode mnie sztuczek jak od wędrownego kuglarza – żachnął się Musulus – choć nie po to zgłębiałem latami nauki tajemne. Niech ci jednak będzie, panienko. Znaj potęgę Masiulisa!
Czarodziej począł mamrotać słowa w pradawnych, przedludzkich jeszcze językach; starokrasnym, toropieckim i bujańskim, zaś oczom Karminy ukazywały się coraz to nowe wspaniałości. W izbie biesiadnej unosiły się chmarami wielobarwne motyle; błękitne, szkarłatne, zielone i złote, a razem z nimi latały pod samym sufitem niewielkie, świetliste kule, mieniące się wszystkimi barwami tęczy. Motyle wychodziły z otworu w czubku wskazującego palca maga. Ożyło pieczone prosię na jednym ze stołów. Stanęło na zadnich nóżkach i poczęło deklamować ucieszny wierszyk na cześć Karminy. Białe szaty kapłanek zamieniały się w balowe suknie z turkusowej, różowej i amarantowej kitajki, zaś z sęku w nieoheblowanej desce poczęła się sączyć najwyborniejsza patoka. Kunszt czarodzieja nagrodziły pisk i oklaski.
- Jesteście, panie, najzdolniejszym sztukmistrzem, prawdziwym Arcymistrzem! - Karmina klaskała najgłośniej. - Sam Velinas wam nie dorówna! - Szkoda, że przy tych słowach nie ugryzła się w język.
Musulus zabawił w zajeździe dłużej niż początkowo planował. Z każdym dniem coraz więcej rozmawiał z Karminą, pilnie notując w pamięci wszystkie przydatne mu informacje. Dowiedział się, że początkowy zapał młodej kapłanki do służby w chramie przeminął, a jego miejsce zajęły coraz większe nuda i rozczarowanie. Karmina marzyła skrycie o byciu możną i powszechnie szanowaną panią u boku bogatego, potężnego i czułego dla niej kochanka.; kunigasa albo wiszpaca. Jej serce zżerała zazdrość o pozycję Smilany i otaczającą ją cześć jako doradczyni króla Jana, niekoronowanej królowej wszystkich Bałtów. Jan był olbrzymem, któremu boju nie sprostałby żaden inny wielkolud, zaprawiony w licznych zmaganiach wojownik, smok, jadowita trusia ani potworny zwierz puszczański o wielkich kłach, rogach i pazurach. Prawili nawet poeci, układający dajny, że Jan byłby w stanie pokonać w zapasach samego Światogora, prastarego cara wszystkich olbrzymów, gdyby ten zbudził się nieoczekiwanie ze snu trwającego całe eony. Musulus słuchał uważnie, każde słowo oczarowanej nim Karminyu ważąc drobiazgowo na szalkach swojej przewrotności.
Ryc. za: lavestalu
W czarodziejską noc, kiedy Kwiecień ustępował miejsca na tronie Majowi, Musulus przeniósł zaklęciem Karminę na szczyt góry Szatryi, gdzie już w erze dziewiątej odbywały się sabaty. Z jej wysokości pokazał kapłance całą, oświetloną blaskiem Księżyca krainę Bałtów.
- Uczynię cię królową u mego boku i włożę na twoją łabędzią szyję złoty medalion niezrównanej piękności. Warunek jest tylko jeden. Musisz być mi ślepo posłuszna!
- Rozkazuj, mistrzu! - Zawołała Karmina, której oczy zalśniły żądzą niczym dwie gwiazdy piołunowe.
*
Zbliżało się panowanie Czerwca w przyrodzie, kiedy Karmina przybyła na audiencję do Smilany, niosąc jej w darze gąsior z brązu, wypełniony własnoręcznie przyrządzoną nalewką z miodu. Trunek pachniał upajająco niczym łąka pełna kwiatów. Barwą przypominał ciemny bursztyn, słodki zaś był jak ulepek. Smilana podziękowała z promiennym uśmiechem za ten jakże miły upominek. Jeszcze tego dnia skosztowała nalewkę, dzieląc się nią z dwiema usługującymi jej damami dworu; Blindą i Melitele. Napój zasmakował im wszystkim, przeto we trzy opróżniły cały gąsior. O zmierzchu posnęły słodko niczym niemowlęta ululane. Rana żadna z nich nie otworzyła już powiek.
Ryc. za: Poszukiwacz Legend
Jan szalał z bólu i goryczy niczym tur zraniony. Ogłosił żałobę i wydał rozkaz ukarania spisku trucicieli. Daremnie o sprawiedliwość zabiegał. Jeszcze tej samej nocy zakradł się doń robak jadowity i z całej siły ukąsił go w piętę. Jak podaje Kosa Owinniczew w wielkopomnej ,,Animalistyce'' robakiem tym była utworzona magicznym sposobem hybryda zjadliwej dziewiątki z również drapieżną macicą. Dość, że Jan umarł w nocy od jej jadu niczym grecki łowca Orion zabity użądleniem wielkiego skorpiona. Kiedy dusza króla – olbrzyma opuściła jego ciało, na powrót zamieniło się ono w kamienny posąg ze staturytu. Rano po całej ziemicy Bałtów rozjechali się konni posłańcy w czarnych tunikach. Dęli w rogi i rozgłaszali od sioła do sioła, od grodu do grodu wieść żałobną: śmierć zmogła dobrego króla Jana!
Wtedy to Musulus ujął wystrojoną odświętnie Karminę za rękę i wyszli razem z obłoku mgły w miejscu gdzie Bałtowie opłakiwali kamienne zwłoki swego króla.
- Przybył wielki czarodziej! - Rozległy się szepty.
- Jest Arcymistrzem Sztuk Magicznych, zna czary białe, czarne, szare, czerwone, żółte, różowe, tęczowe i zielone. Pewnikiem potrafi także wskrzeszać zmarłych!
- Cała nasza nadzieja w Masiulisie, posłanym k'nam przez Velinasa!
Tymczasem w starczej, lecz krzepkiej dłoni Musulusa zmaterializował się duży i ciężki młot na długim trzonku. Czarnoksiężnik uderzył nim z rozmachem w kamienne ciało króla, krusząc je na miałki piach, barwy złocisto – zielonej. Widzący to zdumieli ze zdziwienia, żalu i gniewu, przemieszanych ze sobą jak składniki zupy w kotle.
- Jan przeminął i nigdy nie wróci – czarownik zawołał głosem potężnym jak huragan. - Teraz ja, Masiulis z Mosulu jestem waszym panem. Oddajcie mi pokłon do ziemi, albo pożałujecie!
Wagę słów uzurpatora podkreślały przywołane jego magią ciemności, kule gradowe wielkości ludzkich głów, pożary pól i lasów, deszcze krwi oraz przemiana wody w studniach, rzekach i jeziorach we wrzącą posokę. Nikt z przerażonych ludzi nie zdawał sobie sprawy, że były to jedynie iluzje, zdziałane przez Čorty. Strach kazał Bałtom ugiąć dumne karki przed szalonym czarnoksiężnikiem. Jedynie plemiona zamieszkujące Burus i ziemie późniejszej Jatvy, zdołały zrzucić z siebie jarzmo, wspomagane przez Kurko, opiekunkę zbożowych łanów i jej braci, Jeźdźców Ognistego Pioruna.
*
Kiedy Musulus zasiadł na tronie w pałacu na szczycie góry Szatryi, Karmina zwróciła się do niego przymilnym głosem.
- Obiecałeś mi, panie, złoty medalion za wierną służbę.
- Tak, oczywiście. Jak mógłbym zapomnieć, złotko. - Musulus wydobył ze szkatuły przyrzeczony klejnot i zawiesił go na szyi kochanki.
Uszczęśliwiona Karmina chciała pobiec do lustra, aby się przejrzeć. Nie zdążyła jednak, bo nagle stanęła w płomieniach.
- Dlaczego mi to robisz? - Umierając, spytała z wyrzutem,
- Bo jako zdrajczyni nie zasługujesz na nic lepszego, cha, cha! - Zarechotał Musulus.
*
Czarnoksiężnik, nazywany przez Kalistenesa i jego epigonów tyranem Bałtów władał żelazną rękę na ziemiach późniejszych Liteny i Latyki przez tysiące lat na przełomie er dwunastej i trzynastej. Tłumił powstania Laczplesisa, zwanego Niedźwiedzim Uszkiem i innych bohaterów walczących o wolność. Toczył wojny z królami pierwszego imperium Sarmatów i wspomagał Aleksandra Wielkiego w najeździe na Słowian. Dopiero w czasach gdy na tronie Analapii zasiadała Wanda, dziewicza córa Kraka, rządy Musulusa zakończyło powstanie, na którego czele stał Rzymianin Palemon. Wypędzony Musulus zamienił się w potwornego sępa, Nogaj – pticę i odleciał do Panonii. Tam przybrał postać czarnego smoka, ludożercy o trzech głowach. Przebił go strzałą junak Opos, przodek króla Stefana Batorego.


















