- Co powiedział Koziołek Matołek do czarownicy?
środa, 30 maja 2018
wtorek, 29 maja 2018
,,Bajki indyjskie''
W
maju
2018 r. przeczytałem ,,Bajki
indyjskie’’;
zbiór 10 baśni ze starożytnego zbioru ,,Pańczatantra’’
opracowanych przez Michalinę Jankowską w 1913 r. (wznowienie
ukazało się w 1987 r.). W utworach tych nie ma indyjskich bogów,
ważną rolę odgrywają natomiast zwierzęta. Podobnie jak w
baśniach z innych rejonów świata pełnią one rolę alegorii
ludzkich zachowań i postaw moralnych. Przyświeca temu sens
dydaktyczny, który opisuje pełniąca rolę prologu baśń o
pomyślnie zakończonej edukacji leniwego królewicza za pomocą
baśni.
Na
kartach tej książeczki pojawia się mnóstwo zwierząt jak: lew –
okrutny władca dżungli wyprowadzony w pole przez zajączka (trzech
braminów za pomocą magii wskrzesiło martwego lwa, a ten ich
pożarł, bo nie posłuchali przestróg czwartego bramina), szakal
(chytry doradca króla lwa), osioł (jeden z nich dał sobie wmówić,
że atakujący go lew to oślica), małpy (niegdyś chodziły na
tylnych kończynach jak ludzie), tygrysy (jeden z nich odwdzięczył
się ubogiemu braminowi za uratowanie z dołu dając mu złote
ozdoby), słonie, myszy (te ostatnie przegryzły sieci krępujące
słonie, za to, że te powstrzymały się od ich deptania), gazele,
gołębie, kruki, sroki, żółwie (pewien gadatliwy żółw poniósł
śmierć spadając z wysoka, bowiem otworzył dziób kiedy para
kaczek niosła go uczepionego kija w powietrzu), węże (wąż
uratowany przez bramina ukąsił królewską córkę, aby ten mógł
ją uzdrowić) i raki (pewien młodzieniec wyruszając w długą
podróż dostał od matki … raka, który uratował mu życie).
Przystępując
do oceny stwierdzam, że owa uroczo napisana książka sprzed stu lat
zawiera wartości, pod którymi również chrześcijanin może się
podpisać ;). Gdyby Czytelnik miał wątpliwości, uspokajam, że nie
jestem hinduistą, ani nikogo do tego nie namawiam.
sobota, 26 maja 2018
Majowy crossover
1. Tyrannosaurus Reksio
2. Trójkąt Piłsudski
3. Śnięty Mikołaj Kopernik
4. Rok szura
5. Pan Tadeusz Samochodzik
6. Gang dinozaurów
7. Conan z Archipelagu
8. Jaś Fasola i Małgosia
9. Hercules Poirot i Xena
10. Foka Honda
11. Bazyliszek i Barbórka
12. Porwanie Baltazara Spongeboba
13. Piotruś Panda
14. Czyngis -chan Solo
15. Kubuś Purchawek
16. Szkoła przy cmentarzu w Pradze
17. Ja, inkwizytor Klaudiusz
18. Wojna burska pod flagą biało - czerwoną
19. Kot Leonarda da Vinci
20. Teściowa z Księżyca
21. Przyjdzie Hannibal i nas zje
22. Wspaniałe stuleje
23. Nietota. Księga tajemna królowej Tatry
24. Księga kundli
25. Dr. Maxwell House
26. Bestiariusz Kowalski
27. Playgoj
28. Lech, Czech i skunks
29. Manifest komiczny
30. Mein Klaun
31. Dzieci z Dworca Perdido
32. W pustyni i na Rusi
33. Charlie Chaplin i fabryka czekolady
34. Szewczyk Konewka
35. Murzynek Bambi
36. Liliputin
37. Złoto dezerterów z Gór Czarnych
38. Przypadki Robinsona Krauze
39. Legenda o Janie Kolczyku
40. Młot na czarownice z Eastwick
41. Pieśń o Donaldzie
42. Benny Hilel
43. Królewna Najeżka
44. Romeo i żulia
45. Opowieści prekambryjskie
46. Pieśń o rachunkach
47. Renifer Niko robi siku
48. Koziołek Mordorek
49. Bolek i Matołek
50. Dobry dinozaur to martwy dinozaur
51. Tomek Sawyer na tropie yeti
52. Rogaś z Beverly Hills
53. Lilo i Stich nie śpią
54. Wampir z Bullerbyn
55. Walgierz Mandaryn
56. Atlantyda - wyspa szczęśliwa
57. Wakacje pani Dulskiej
58. Iwona - księżniczka z Marsa
59. Zakochany Bubel
60. Gargantua i Gargamel
61. Powrót posłów greckich
Dzień Matki 2018
,,Święta Maryjo, Matko Boża,
Ty wydałaś na świat
prawdziwe światło,
Jezusa, Twojego Syna -
Bożego Syna.
Na wezwanie Boga oddałaś
się cała i tak stałaś
się źródłem dobroci,
które z Niego wytryska.
Pokaż nam Jezusa.
Prowadź nas ku Niemu.
Naucz nas,
jak Go poznawać i kochać,
abyśmy my również mogli stać się
zdolni do prawdziwej miłości
i być źródłami wody żywej
w spragnionym świecie''
- papież Benedykt XVI, encyklika ,,Deus caristas est''
piątek, 25 maja 2018
Legenda piłkarska
,,Według legendy początki piłki nożnej sięgają VIII wieku. Anglosasi i wikingowie właśnie pobili się podczas wielkiej bitwy (pierwszy mecz międzynarodowy!) i ci pierwsi stłukli tych drugich na kwaśne jabłko. Pokonani wikingowie musieli odejść z pustymi rękami. Co gorsza, co najmniej jeden z nich został także bez głowy. Jakiś Anglosas chciał ją mieć na pamiątkę!
A co można zrobić z taką głową? [...] użyli głowy wikinga jako piłki nożnej!'' - Michael Coleman ,,Monstrrrualna erudycja. Sfaulowany futbol''
,,Legenda o Sigurdzie i Gudrun''
,,Nie pragnąłem szukać ukrytych skarbów ani walczyć z piratami, więc nie bardzo mi się podobała ‘Wyspa skarbów’. Wolałem opowieści o Indianach – były w nich łuki i strzały (a moim nigdy niespełnionym marzeniem było nauczyć się dobrze strzelać z łuku), obce języki, przebłyski archaicznego stylu życia, a nade wszystko lasy i puszcze. Jeszcze wspanialszy był kraj Merlina i Artura, a najpiękniejsza była bezimienna Północ Sygurda Wölsunga i Fafnira, księcia smoków. O tych krainach marzyłem’’ - J. R. R. Tolkien ,,O baśniach’’
W
2009 r. przeczytałem ,,Legendę o Sigurdzie i Gudrun’’
(tytuł oryginału: ,,The
Legend of Sigurd and Gudrun’’)
pióra J. R. R. Tolkiena (1892 –
1973) pod redakcją jego syna Christophera (ur. 1924). Jest to
pierwsze polskie wydanie z 2009 r. w przekładzie Katarzyny
Staniewskiej ,,Elring’’
i Agnieszki Sylwanowicz ,,Evermind’’.
Ten fantastyczny epos stanowi retelling skandynawskich mitów
zaczerpniętych z ,,Sagi o Völsungach’’
i ,,Eddy’’ z
nawiązaniami do niemieckiej ,,Pieśni o Nibelungach’’.
Książka zawiera eposy ,,Nową pieśń o Völsungach’’
i ,,Nową pieśń o Gudrun’’,
,,Wieszczbę wölwy’’
i fragment eposu o Attyli w języku staroangielskim, a do tego
obszerne komentarze Christophera Tolkiena.
Akcja
tych opowieści rozgrywa się w V wieku n. e. - pierwowzorem Gunnara
(niem. Guntera) był burgundzki król Gundaharius (407 – 136), zaś
jego wroga Atliego – budzący strach władca Hunów, Attyla (406 –
453), w takich krainach jak: Burgundia (ze stolicą w Wormacji),
Norwegia i leżące na wschodzie imperium Hunów. Pojawiają się
wzmianki o Dnieprze (Donaper)
i Lesie Wiślańskim, zwanym też Mroczną Puszczą (ang. Mirkwood)
– granicy między ziemiami Gotów a Hunów. Owa Mroczna Puszcza
odgrywa ważną rolę w mitologii Tolkiena (w ,,Hobbicie’’
i we ,,Władcy Pierścieni’’).
Kim
byli główni bohaterowie?
Sigurd
(niem. Zygfryd) był wojownikiem ze sławnego rodu Völsungów;
synem Sigmunda i Signy, bratem okrutnego Sinfjötliego,
który po nocach napadał ludzi okryty wilczą skórą. Z Sigurdem
sami bogowie wiązali wielkie nadzieje, miał on bowiem, już jako
pośmiertny mieszkaniec Walhalli w czasie Ragnaröku
zabić węża Jormundgandra i tym samym ocalić świat. Jest to
swoisty motyw mesjański, innowacja samego Tolkiena. Sigurd, obok
fińskiego herosa Kullervo (odsyłam do posta ,,Opowieść
o Kullervo’’) był
jednym z pierwowzorów Turina Turambara, którego misją przy końcu
świata miało być uśmiercenie smoka Ancalagona Czarnego. Był
wychowywany w lesie przez karła Regina, który wykuł mu miecz zwany
Gram. Z jego pomocą, Sigurd na wrzosowisku Gnithaheidi zabił
pilnującego zaklętego złota smoka Fafnira, brata Regina. Napiwszy
się jego krwi zaczął rozumieć mowę ptaków. Dowiedział się, że
Regin chce go zabić, aby przywłaszczyć sobie złoto i pomścić
brata. Wówczas Sigurd zabił karła. Jego pierwszą miłością była
walkiria Brynhild (niem. Brunhilda), córka Odyna. Jej ojciec karząc
jej nieposłuszeństwo (ocalenie wbrew jego woli jednego z wojowników
przed śmiercią w bitwie) skazał ją na małżeństwo. Jednak
Brynhild postawiła warunek, że wyjdzie tylko za najodważniejszego
z wojowników. Czekając na niego spała otoczona kręgiem płomieni.
Sigurd pokonał przeszkodę i obudził śpiącą walkirię. Brynhild
zakochała się w nim i obiecała, że go poślubi, gdy ten zdobędzie
królestwa. W swoich wędrówkach Sigurd dotarł do Burgundii, gdzie
został wasalem króla Gunnara (niem.
Gunter) z rodu Gjukungów, zwanych też Niflungami (niem.
Nibelungami). Zawarł braterstwo krwi z nim i jego bratem Högnim
(niem. Hagen von Tronye). Grimhilda, wdowa po Gjukim, a siostra
Gunnara, czarami nadała Sigurdowi wygląd swego brata, on zaś w
jego postaci ponownie sforsował ognisty krąg i zdobył Brynhild
jako żonę dla swego suzerena. Grimhilda podała bowiem Sigurdowi
magiczny napój, po którym zapomniał o swej przysiędze i poślubił
jej córkę Gudrun (niem. Krymhilda). Gunnar
i Högni uknuli spisek na
życie Sigurda, aby zagarnąć jego skarby. Polecili go zabić swemu
bratu Gotthormowi, który nie był związany z Sigurdem braterstwem
krwi. Pogromca Fafnira zginął z ręki Gotthorma w łożu. Jednak
zdobyty skarb bynajmniej nie przyniósł szczęścia Niflungom...
Gudrun
była córką ,,siwej mądrością’’ wiedźmy Grimhildy.
Nim poznała Sigurda żyła szczęśliwie, a jej jedynym zmartwieniem
były niepokojące sny. Została żoną Sigurda i bardzo go kochała,
czym zaskarbiła sobie nienawiść Brynhildy. Po tragicznej śmierci
bohatera. Gunnar i Högni wydali
ją za Atliego (Attylę) – władcę Hunów, w którym chcieli mieć
potężnego sojusznika. Gudrun nie była z nim szczęśliwa. Chciwy
Atli zamyślał zgubę Niflungów chcąc zagarnąć ich smoczy skarb.
Zaprosił ich do siebie, a Gudrun bezskutecznie ostrzegała braci
przesyłając im pierścień owinięty wilczym włosem. Na miejscu
Burgundowie i Goci walczyli przeciw Hunom, lecz zostali pokonani i
zamordowani. Högniemu zostało wydarte serce – można było je
poznać po tym, że nie drżało. Z kolei Gunnar został wrzucony do
dołu ze żmijami. Bronił się przed nimi grając stopą na harfie,
aż w końcu zginął ukąszony. Gudrun mszcząc się, podała
Atliemu na uczcie ciała ich synów Eitila i Erpa (widać tu
podobieństwo do greckiego mitu o Prokne podającej Tereusowi danie z
ich syna Itysa), a następnie spaliła dwór zabijając wielu Hunów.
Pijanego Atliego zasztyletował w łożu. Później sama popełniła
samobójstwo dwukrotnie skacząc w morskie odmęty. Opowieść o
Gudrun jest opowieścią o utracie niewinności, o brutalnym,
pogańskim świecie, dopiero czekającym na Dobrą Nowinę o Bogu
będącym Miłością.
Wyeksponowany
został również wątek przeklętego złota należącego pierwotnie
do karła Andvariego (odległy prototyp Jedynego Pierścienia). Kiedy
bogowie Odyn, Hoenir i Loki wędrowali po świecie, ten ostatni,
pełniący funkcję trickstera zabił karła Otra, który pod
postacią nomen omen – wydry łowił łososie i zdarł z niego
cenną skórę. Bogów uwięził demon Hreidmar – ojciec zabitego
Otra, a także Andvariego, Regina i Fafnira. Kazał zapłacić sobie
główszczyznę w złocie, które miało przykryć całą skórę
wydry. Potem jednak bogowie siłą przywłaszczyli sobie złoto, zaś
Andvari rzucił na nie klątwę.
,,Legendę
o Sigurdzie i Gudrun’’
oceniam pozytywnie, tak jak inne dzieła Tolkiena, mimo że jej
zakończenie jest smutne. Na zakończenie, w ramach ciekawostki
chciałbym wspomnieć o polskim autorze, Robercie Stillerze, który
poruszył podobną tematykę. Zainteresowanych jego książką
odsyłam do posta: ,,Polska odpowiedź na ‘Pieśń o
Nibelungach’, czyli ‘Krymhilda’’
;).
Subskrybuj:
Posty (Atom)
















