,,Czcij ojca swego i matkę swoją'' tak jak Chińczycy

 ,,Nacisk jaki Konfucjusz (ryc. powyżej, przyp. T. K.] kładł na rodzinę, wynikał częściowo z pojęcia cnoty synowskiej czy też oddania rodzicom. Ershisi Xiao ('Dwadzieścia cztery wzorce cnoty synowskiej') - bardzo popularne dzieło zebrane prawdopodobnie za czasów dynastii Yuan (1271 - 1368) - zawierało przykłady wdzięczności i aktów dziecięcej służby rodzicom. Jako pierwszy wymieniony jest tam legendarny cesarz Shun: choć był źle traktowany przez macochę, a własny ojciec niemal go zabił, wykazał się tak niezwykłym synowskim oddaniem, że cesarz Yao wybrał go na swojego następcę (rodzonego syna uważał za niegodnego tego zaszczytu). W przypadku Shuna cnota synowska została wynagrodzona. Drugim wzorem był historyczny cesarz Wen z dynastii Han (panujący w latach 180 - 157 p. n. e.), który opiekował się swoją matką przez trzy lata jej choroby. Nigdy się nie rozbierał, tak aby w każdej chwili mógł jej służyć, i osobiście próbował wszystkich jej leków, żeby mieć pewność, że są bezpieczne. Pozostałe opowieści również dotyczą postaci historycznych: Wu Meng w wieku ośmiu lat sypiał przy łóżku swoich rodziców, tak by to jego, nie ich, gryzły komary; Wang Xiang położył się nago na zamarzniętym stawie, aby łapać karpie, za którymi przepadała jego okrutna macocha; Wang Pu, którego matka bardzo bała się gromów, jeszcze po jej śmierci biegał w trakcie burzy na jej grób, żeby ją uspokoić. Jako inne przykłady oddania rodzicom można wymienić: noszenie z daleka ryżu, aby nakarmić rodziców, sprzedanie się w niewolę, żeby pokryć koszty pogrzebu ojca, bawienie się jak dziecko dla uciechy starszych rodziców, karmienie piersią bezzębnej teściowej, osobiste sprzątanie nocnika, a także kosztowanie odchodów, które przyprawiało o rozpacz. W tej ostatniej historii pewien syn otrzymuje radę, że posmakować odchodów schorowanego ojca: jeśli będą gorzkie, oznaczać to będzie, że ojcu się poprawia, jeśli zaś będą słodkawe, zwiastować to będzie złe wieści. Nie licząc cesarza Shuna, w większości przypadków cnota synowskiego oddania nie była wynagradzana w żaden szczególny sposób - bohaterom wystarczała sama świadomość, że odpłacili się rodzicom za ich poświęcenie i sprawili im radość'' - Tao Tao Liu ,,Chiny. Przewodnik po herosach, smokach i świętych rzekach''

Opisani powyżej chińscy poganie, heroicznie przestrzegający czwartego przykazania Dekalogu, mogliby zawstydzić niektórych katolików w Polsce. 

Chińska bogini z brodą

 

   

,, [...] Guanyin [...] była początkowo ikoną buddyzmu hinduskiego, lecz po przeszczepieniu na grunt chiński jej wygląd i rola uległy dużej zmianie. Pierwotnie było to bóstwo płci męskiej - w malowidłach z Dunhuangu, z czasów dynastii Tang (618 - 907), przedstawiano je wciąż z wąsikiem i bródką. Stopniowo jednak nabierało cech kobiecych i zaczęto je kojarzyć z wybawieniem i opieką nad dziećmi. [...]'' - Tao Tao Liu ,,Chiny. Przewodnik po herosach, smokach i świętych rzekach''

 Pierwowzorem Guanyin był męski bodhisattwa Awalokiteśwara z Indii. Również Isztar, akadyjska bogini miłości i wojny była przedstawiana w postaci brodatej kobiety (Arthur Cotterell ,,Ilustrowana encyklopedia mitów i legend świata''). Egipskie królowe, Hatszepsut i Kleopatra VII Filopater nosiły sztuczne brody, insygnium władzy faraońskiej, aby podkreślić pełnię swoich praw do tronu. 

Internetowe ..cuda na kiju'' cz. 150

 

1. Tzw. latające salami jest odmianą mongolskiego robaka śmierci, wyposażoną w skrzydła lub wystające skrzela. Pierwszą wzmianką o nim była relacja mongolskiego pasterza, opublikowana w 1981 r. na łamach prasy. Zdaniem brytyjskiego kryptozoologa, Karla Shukera zwierzęciem tym może być amfisbena, jaszczurka posiadająca jedynie parę przednich, mocno zredukowanych kończyn.

2. Amerykański raper i poeta, Tupac Shakur (1971 – 1996) sfingował swoją śmierć. Mieszka teraz na Jamajce i pali marihuanę (teoria spiskowa).

3. Brytyjski polityk Simon Parkes z Unii Pracy twierdzi, że Putinowi pomagają kosmici, zwani Nordykami.

4. Xi Jinping jest porównywany przez chińskich internautów do Kubusia Puchatka. Władze totalitarnej ChRL surowo zwalczają memy o tej treści. W mojej ocenie to raczej Kubuś Puchatek mógłby się obrazić za porównywanie go do zbrodniczego dyktatora.

5. W 2003 r. rosyjscy prawnicy chcieli wytoczyć proces twórcom filmu o Harrym Potterze. Mianowicie uznali skrzata Zgredka za karykaturę Putina. Jak dla mnie Putin przypomina bardziej Voldemorta ;).

6. Według niepotwierdzonej legendy miejskiej powodem zatonięcia ,,Titanica’’ w 1912 r. była obecność na pokładzie mumii egipskiej kapłanki Amon – Ra.

7. Z Ameryki Południowej w XVI – XVII wieku napływały relacje konkwistadorów o pływających światłach, śpiewających kłodach i ptakach przybierających ludzką postać.

8. W wierzeniach islandzkich skelsjkrimsli ¹ był czworonożnym potworem zamieszkującym wybrzeże oceanu. Osiągał rozmiary byka lub konia a jego ciało pokrywały muszle. Miał czerwonawe oczy, fosforyzujące wnętrze paszczy i długi ogon zakończony guzem. Muszle na jego ciele hałasowały, kiedy się poruszał. Cuchnął, a jego ciała, łącznie z krwią było trujące. Wychodził na ląd zimą w ciemne, bezksiężycowe noce. Potrafił zarażać trądem. Można go było zabić amunicją ze srebrnych guzików, baziami i odchodami jagnięcia.

9. Bregdi był potworem morskim z Szetlandów. Ścigał okręty i chwytał je płetwami, aby następnie zatapiać. Bał się zimnej stali i bursztynowych koralików.

10. Pontarof był potworem morskim żyjącym u wybrzeży Kuby, Haiti i Dominikany. Czasem opisywano go jako ośmiornicę. Na ogół przypominał jednak mantę, mającą niby – ludzką głowę z długimi uszami (moim zdaniem świetny materiał na karykaturę Jerzego Urbana ;). Topił dzieci dla zabawy, a jego mięso było niejadalne.

11. W irlandzkim folklorze Dobhar Chu był królową wydr lub wodnym psem. Polował na ludzi. Relacje o spotkaniach z tym drapieżnikiem pochodzą z lat 1722 – 2023. Jedni uważają go za ducha wód lub (co bardziej prawdopodobne) za reliktową populację prehistorycznych wydr olbrzymich.

12. W fikcyjnym uniwersum ,,Przygód Kiona’’ tygrys polarny (Panthera tigris maritimus) żyje na północy Rosji. Jest większy od tygrysa syberyjskiego a jego białe futro umożliwia mu maskowanie się na śniegu. Bywa groźny dla ludzi. Znajduje się pod ochroną.

13. Gobliny (hiszp. duendes del monte) z Jinotegi (Nikaragua) mają świecące, zielone oczy. Prowadzą stadny, nocny tryb życia. Jeszcze przed przybyciem Indian mieszkały w wulkanicznych jaskiniach. Porywają zwierzęta domowe, nie pozostawiając przy tym żadnych śladów w postaci np. krwi, sierści czy piór. Poświęcony im został filmik z 2025 r.

14. Ogua jest olbrzymim, dwugłowym żółwiem z rzek Ohio, Alleghenny i Monogahali w Zachodniej Wirginii i Pensylwanii (USA). Przypomina 6 – metrowego, brązowego żółwia sępiego. Prowadzi wodno – lądowy tryb życia. Potrafi zabić jelenia. Znany od 1745 r. bywa uważany za żywą skamielinę. Według legendy wciągnął pod wodę 12 – letniego chłopca, którego nigdy więcej nie widziano.

15. Indianie Nez Perce są rzekomo potomkami starożytnych Asyryjczyków. W 1877 r. pojmany wódz Joseph miał przy sobie asyryjską tabliczkę z 2024 r. p. n. e.

16. W islandzkich legendach Laxamódir (Matka Łososi) jest olbrzymią samicą łososia. Broni zwykłych łososi przed rybakami.

18. W XVIII wieku na Islandii pojawiły się pierwsze wzmianki o Flydrumódir (Matce Halibutów). Gigantyczna samica halibuta jest matką całego gatunku tych największych płastug. Jej zabicie dożywotnio pozbawia powodzenia w połowach. Legendy o Matce Halibutów do dziś są przekazywane w islandzkich szkołach.

19. W latach 90 – tych XX wieku w Chile pojawił się Mothman, stanowiący import kulturowy z USA, niepozbawiony jednakże lokalnego kolorytu. Uznawany za ducha, cień lub wekufe (demona z wierzeń Indian Mapuche) nawiedzał obszary wiejskie. Przypominał wielkiego owada lub mężczyznę w płaszczu przeciwdeszczowym. Po raz ostatni widziano go w 2022 r.

20. W sierpniu 1979 r. w Belgii widziany był Maasie, czyli krokodyl z Mozy. Mierzący ok. 90 cm długości gad został prawdopodobnie porzucony przez nieodpowiedzialnego hodowcę. Niektórzy kryptozoolodzy uznali go za żywy okaz kredowego mozazaura w co już znacznie trudniej uwierzyć.

21. M’kuoo M’bemboo z Kamerunu jest lokalnym odpowiednikiem kongijskiego mokele mbembe. Nieznany nauce roślinożerca, rozmiarów hipopotama, wydaje bulgoczący ryk. Ma płaską głowę i lśniąco czarną skórę. Przepędza ze swego terytorium hipopotamy. Zdaniem kryptozoologów może być dinozaurem, foką, krokodylem lub oligoceńskim ssakiem; pyrotherium lub moeritherium (na ilustracji).

22. W latach 1773 – 1777 Chińczyk, Yu Jin’ao spotkał na pustyni Gobi dwunożnego gekona. Mierzący ok. 3 m długości gad atakował ludzi. Zdaniem kryptozoologów mógł to być tarbozaur.

23. Gbahali z Liberii jest nieznanym nauce gadem. Mierzy 6 – 9 m długości i zabija ludzi. Wyglądem przypomina triasowego postozucha, wczesny gatunek krokodyla, odkryty jednakże w USA a nie w Afryce.

24. Gajah Mina jest rybą z głową słonia z Indonezji i Malezji, wspominaną już przez starożytne mity. Osiąga rozmiary wieloryba i jest pokryta futrem. Jej spotkanie przynosi pecha. Ostatnia relacja o spotkaniu z Gajah Mina pochodzi z 2016 r.

25. Czehehe, endemit lasu Cigadud na Jawie (Indonezja) jest bykiem, kozłem lub baranem z głową kota. Jego nazwa pochodzi od niepokojącego śmiechu, z którym ucieka od napotkanych ludzi. Ostatnie spotkanie z czehehe miało rzekomo miejsce w 2014 r.

26. Zeegangsa (nazwa holenderska) jest nieznanym nauce, łagodnym i nieszkodliwym gadem z rzeki Kali Mirig na Jawie (Indonezja). Mierzy ok. 9 m długości. Po raz pierwszy był widziany przez Europejczyków w 1907 r.

27. Ular Lapiak jest nieznanym nauce wężem wodnym z Sumatry i pobliskich, mniejszych wysp. Wyróżnia się spłaszczonym ciałem. Wciąga ludzi pod wodę, gdzie ich topi i wysysa z nich krew.

28. W latach 2002 – 2003 japońska dziennikarka widziało ponoć w Afganistanie padlinę drapieżnego ssaka zwanego peshak palang (kot – lampart). Miał długi pysk i ogon. Potrafił poruszać się na czterech i dwóch łapach. Pomimo niewielkich rozmiarów był groźny dla ludzi. Niektórzy identyfikują go z mangustą.

29. Amerykańskim przysmakiem jest bekon w czekoladzie; białej, mlecznej lub gorzkiej, z dodatkiem chili, soli morskiej, pistacji lub migdałów.

30. Portugalski cukiernik, Fransisco Siopa przyrządził czekoladki nadziewane serem pleśniowym.

1 Ilustracje do punktów 8 – 10 i 16 pochodzą ze strony ,,Book of Creatures’’.