,,Ja go widziałem tylko na malowidle, bo nawiedza on Egipcjan bardzo rzadko, co pięćset lat, jak mówią mieszkańcy Heliopolis. Twierdzą, że przylatuje wtedy, gdy mu umrze ojciec. Jeśli malowidła są wierne, to wygląda on tak: część upierzenia jest barwy złotej, inna część barwy czerwonej, a kształtem i wielkością najpodobniejszy jest do orła. Trudno mi uwierzyć w to, co Heliopolici o nim opowiadają. Przybywając z Arabii, przynosi swojego ojca, spowitego w mirrę, do świątyni Heliosa i tu go grzebie. A czyni to w taki sposób: Najpierw lepi z mirry jajo największe, jakie zdoła unieść i wkłada w nie swojego ojca, po czym inną mirrą zalepia wydrążone miejsce w jaju, gdzie włożył ojca. Kiedy ojciec tam spoczął, jajo jest tak samo ciężkie, jak było przedtem. Zalepiwszy jako, niesie ojca do świątyni Heliosa w Egipcie’’ - Herodot ,,Dzieje’’
Edith Nesbit (1858 – 1924) była brytyjską pisarką, tworzącą głównie dla dzieci. Napisała min. trylogię ,,Piaskoludek’’ (,,Pięcioro dzieci i coś’’, ,,Feniks i dywan’’, ,,Historia amuletu’’), cykl ,,Rodzinę Bastablów’’, ,,Domek przy torach’’ (pamiętam z dzieciństwa ;), ,,Opowieści upiorne’’, ,,Księgę smoków’’, ,,Czarodziejskie miasto’’, ,,Zaczarowany zamek’’, ,,Zaczarowaną lunetę’’, ,,Księżniczkę i kota’’ oraz ,,Ród Ardenów’’. Chociaż należała do socjalistycznego Towarzystwa Fabiańskiego, fascynował ją katolicyzm. Ostatecznie nie doszło jednak do konwersji pisarki. Jej twórczość cenił C. S. Lewis (1898 – 1963), czerpiąc z niej inspiracje przy pisaniu ,,Opowieści z Narnii’’ 1.
W maju 2026 r. przeczytałem jej wczesną powieść fantasy ,,Feniks i dywan’’ (ang. ,,The Phoenix and the Carpet’’) z 1904 r. w polskim przekładzie Ireny Tuwim z 1959 r.
Na początku XX wieku żyło w Londynie pięcioro rodzeństwa: Robert, Cyryl, Antea, Janka i najmłodszy z nich nazywany Barankiem. Dzieci mieszkały razem z ojcem i matką. Pochodziły z dość zamożnej rodziny, którą było stać na opłacenie służącej i kucharki. Znany z poprzedniego tomu Piaskoludek pojawia się tu jedynie w tle.
Zaczerpnięty z mitologii greckiej Feniks 2 był dostojnym i dumnym władcą ptaków. Wykluł się z jaja, wrzuconego do ognia przez Roberta. Mógł żyć 500 lat, lecz przez liczne, burzliwe przygody postarzał się w ciągu kilku miesięcy (nawiązanie do teorii względności Einsteina). Bywał mylony z żółtą kurą, papugą, gołębiem i kanarkiem. Pomagał dzieciom i je bronił. Czasem też je strofował gdy postępowały samolubnie i nieodpowiedzialnie. Mityczny ptak nie miał świadomości doniosłych zmian historycznych jakie zachodziły przez tysiące lat. W zabawnej scenie uznał siedzibę towarzystwa ubezpieczeniowego ,,Feniks’’ za swoją świątynię, a jej pracowników za kapłanów. Poszukując kadzidła, podpalił teatr. Na szczęście nikt nie zginął, zaś Feniks sam naprawił szkody swoją czarodziejską mocą. Na pożegnanie dał dzieciom liczne prezenty.
Latający dywan 3 z ,,Baśni 1001 nocy’’, niegdyś własność kalifów i wezyrów, miał moc trzy życzenia dziennie. Sprowadził do domu stado kotów perskich i krowę oraz przeniósł dzieci do Indii i Francji, gdzie znalazły skarb. Dzięki dywanowi nielubiana przez dzieci kucharka została królową tropikalnej wyspy i wyszła za niedoszłego włamywacza.
Choć dzieci te nie wyróżniały się ani inteligencją ani grzecznością, były w sumie wrażliwe i dobre. Z ich perypetii można się nauczyć, że nadprzyrodzone moce nie mogą zastąpić zwykłego rozsądku.
1 Odsyłam do posta: ,,Cudowny świat Narnii’’.
2 Odsyłam do postów: ,,Charista’’, ,,Palingeneza’’, ,,Symbolika feniksa’’, ,,Solinus o Feniksie’’, ,,Feniks w kulturze egipskiej’’ i ,,Starożytni o Feniksie’’.
3 Odsyłam do posta: ,,Dywan Salomona’’.
