,,Dzięki
ustaleniom takich badaczy jak profesorowie Kazimierz Godłowski,
Jerzy Kolendo czy Michał Parczewski, wiemy już, że prasłowiański
Biskupin to naukowa legenda oraz, że w pierwszej połowie I
tysiąclecia po Chr. obszary między Odrą a Wisłą zamieszkiwały
społeczności germańskie, a Słowianie
pojawili się tam wraz z początkami wczesnego średniowiecza’’ -
Aleksander Bursche ,,Barbarzyńskie tsunami. Okres Wędrówek Ludów
w dorzeczy Odry i Wisły’’
Dziadowska
Karczma nie była taka jak inne austerie. Zbudowana z bali i
chroniona od deszczu drewnianym gontem, została pieczołowicie
pomalowana smołą. Stała w głębi Lasu Ciemnego na ziemiach
późniejszej Analapii, trzynaście wiorst od najbliższego sioła.
Wiodąca do niej droga była tajemna, zakryta przed wzrokiem
profanów. Znały ją tylko
z pokolenia na pokolenie wędrowne dziady, śpiewające stare pieśni
przy dźwiękach liry korbowej, a także wiedźmy, Giptowie, wałęsy,
niebieskie ptaki, domokrążcy; cała ta zbieranina nazywana ludźmi
luźnymi. Zazdrośnie strzeżona wiedza, przekazywana przez starych
mistrzów włóczęgi i żebractwa młodym adeptom pozwalała iść
przez dziką puszczę równie pewnie i bezpiecznie co po bitej drodze
w świetle dnia. Drzwi
Dziadowskiej Karczmy były dla nich otwarte całymi dniami i nocami.
Jako zapłatę wystarczyły liście opadłe lub zerwane z drzew,
które w oczach oberżysty były cenne jak talary. Ściągały tu,
zwłaszcza w październiku dziady z całej
Sklawinii, racząc się w blasku świec najprzedniejszym miodem,
pieczystym, kołaczem, makowcem i wszelkimi innymi smakołykami.
Roznosiły je urodziwe, półnagie panny z ogonami lisic i wiewiórek,
podczas gdy odziany na czarno karczmarz krył się w cieniu za
kontuarem z jarzącymi się,
żółtymi oczami i nieodgadnionym wyrazem twarzy.
Od
paru już dni na tronie Zviezdunów zasiadał Wrzesień, zaś jego
panowanie było dżdżyste. Od zmierzchu do pełnej dziadów gospody
wkroczył nowy gość. Był chudy i wysoki. Miał gorejące
spojrzenie, sięgającą pasa, białą brodę i brudną, połataną
tunikę, przepasaną konopnym sznurkiem.
-
Piwa i jadła! - Rzucił władczym tonem i stronę kontuaru i już
wyjął jako zapłatę trzy suszone listki mięty i wylinkę
zaskrońca, tylko tu cenną jak najczystsze złoto z Ofiru.
Natychmiast
otrzymał pełen kufel i pieczoną kurę, obficie doprawioną
drogocennym pieprzem z Bharacji. Pożywiał się łapczywie niczym
wygłodniały wilk. W obrębie Dziadowskiej Karczmy nikogo to jednak
nie dziwiło; dwory możnowładców z ich etykietą znajdowały się
bowiem daleko. Spojrzenia opitych miodem biesiadników wyrażały
ogromny szacunek dla przybysza. Rozpoznano w nim bowiem po
zawieszonej na szyi ozdobnej kaptordze samego Weredyka Powsinogę,
sławionego w pieśniach jako największy jurodiwy tamtych czasów.
Zgodnie ze znaczeniem swojego imienia, nigdy nie skalał swych warg
kłamstwem. Przeciwnie; mówił prawdę zawsze, bez względu na
okoliczności. Wśród upominanych przez
niego władców był srogi Niemierza, książę Dobrudży i
największy łowca jakiego znał świat. Kiedy Weredyk rozprawił się
z kurą, do jego stołu podeszło dwóch młodszych odeń, lecz i tak
siwych jak gołębie lirników, aby nawiązać rozmowę.
-
Powiedz nam, Mistrzu Prawdomówny, jakie to ziemie przemierzałeś? -
Zagaił lirnik, zwany Jakuszem.
-
Przyszedł to od strony Śnina. - Odparł Powsinoga głuchym głosem,
w który cała karczma wsłuchiwała się z należną czcią.
-
Grodu żeńców? - Spytał drugi lirnik nazywany Kręciwąsem.
Ryc. za: mythicalcreatures.info
-
Nie żeńców jeno snów! - Zirytował się Powsinoga. - Śnin jest
grodem snów. W przylegającym doń świętym gaju na łożu z
miękkiego mchu spoczywa od wieków leśny bożek Aburgabus.
-
Nie znamy go. - Przyznali
bezradnie obaj lirnicy.
-
Aburgabus, syn Boruty i czystej Dziewanny ma rogaty łeb i kopyta
koziorożca, takiego jak te co śmigają po ośnieżonych szczytach
Montanii. Ręce z kolei posiada jak człowiek. Pokrywa go zielonkawe
futro. Nie je, nie pije, nie mówi, ani też nie bryka z kozłami
wśród kniei. Zamiast tego śpi i śni dniami i nocami. - Powsinoga
zrobił przerwę w opowiadaniu, aby pociągnąć łyk piwa. - Jego
sny nie są zwyczajne, jeno barwne i osobliwe. Każdy z nich potrafi
się ziścić w trybie natychmiastowym. Wiecie co to oznacza? Całe
opole śnińskie jest zaczarowane. Na jego obszarze nic nie jest
niemożliwe, a piękno miesza się z grozą. Nikogo
w Śninie nie dziwią deszcze pieczonych kasztanów, wieprze unoszące
się na skrzydłach z pokrzywy, dziki dosiadające ważek, białe
krety jako woźnice, ani koty wydające
wyroki w sądach. Kiedy bawiłem w Śninie urodziwa panna o zielonych
włosach poczęstowała mnie najwyborniejszym kajmakiem, godnym stołu
zamorskiego króla. Następnie na moich oczach zamieniła się w
krokodyla. Zamiast ogona miała pień brzozy zakończony zielonym
podbierakiem rybackim. Rozdziawiła paszczękę, aby mnie pożreć,
przeto dałem drapaka. Kiedy
uciekałem, przebierając giczołami, z czarnego jak kir nieba
spadały tu i ówdzie rozpalone do białości monety. Żadnej, rzecz
jasna, nie podniosłem, pomimo tego, że szydziły ze mnie. Wolałem
jednak, aby krążki roztopionego metalu nazywały mnie tchórzem,
niżbym miał przez nie oparzyć sobie ręce, taki mój dziadowski
rozum! Ścigały mnie żmije, łopoczące skrzydłami nietoperzy. Co
rusz, któraś z nich kąsała mnie, zostawiając na pamiątkę
bolesny czyrak na ciele. Wreszcie, wzywając imienia Zennicy,
piastunki dobrych snów, wydostałem się poza obręb magii Śnina.
Tak to już jest, że kiedy Aburgabus śni koszmary, cierpią wszyscy
wokół! - Powsinoga zrobił sobie przerwę na łyk piwa.
-
Co było dalej? - Dopytywali się słuchacze.
-
Zziajany jak pies, po ucieczce przed sennymi marami usiadłem na
kamieniu nad brzegiem jeziora. Byłem głodny jak kotszur, przeto
wszedłem po kolana do wody. Wypatrzyłem płotkę i pochwyciłem ją
za skrzela. Przez lata dziadowskiej tułaczki opanowałem dobrze
sztukę łapania śliskich ryb bez wędki, samymi rękami. Rzuciłem
płotkę na brzeg, aby ją ukatrupić i spożyć. Wtedy ryba
powiedziała mi: ,,Daruj mi życie, a opowiem ci historię’’.
Choć w brzuchu burczało mi jak w
kipiącym kotle czarownicy, przystałem na jej prośbę.
-
Co ci powiedziała ryba? - Spytał Jakusz, rozczesując palcami siwą
brodę.
-
Prawiła o sobie, że była zaklętą w rybę Przemiłą, córką
naczelnika zatopionej wsi Złotoborze, spoczywające pod falami
jeziora. Słuchałem jej oniemiały, nie wiedząc czy to prawda czy
też duby smalone…
-
A mówią, że ryby nie mają głosu, he, he. - Wtrącił
podchmielony Kręciwąs.
-
… Wieś to była wielce zamożna. Mieszkali w niej wolni kmiecie,
dumni i nawet na przednówku nie znający głodu. Złoto było tam
tanie jak srebro, zaś złoto jak słoma. Białki odziewały się we
wzorzystą kitajkę latem, zaś w sobole zimą. Przez cały rok
uginały się od wszelkich fikuśnych ozdób z jantarów i innych
błyskotek. Konie miały złote podkowy i żuły owies z marmurowych
żłobów. Domy o ścianach pomalowanych w smoki i żar – ptaki
oraz ulice były czyste i zadbane. Liczne dzieci chowały się zdrowo
i żadne z nich nie zaznało lodowego ostrza Mar – Zanny. W
Złotoborzu nie było dybów ani pręgierza. Złodziej nie kradł,
morderz nie mordował, gwałciciel nie gwałcił, więc i kat nie
czynił swojej powinności. Zdarzało się, że okoliczni książęta
pożyczali pieniądze od złotoborskich gospodarzy. W razie najazdy
złotoborzanie z odwagą zajadłych lwów z jaskiń Ojcowa bronili
mężnie swojej wolności. Pomni nakazu Enków nie odmawiali nigdy
gościny ani strawy zbłąkanym wędrowcom, pukającym do ich drzwi.
Chwalono ich przeto na ziemiach między Viraną a Visaną i za wzór
stawiano.
Ryc. za: HalhatatlanHalando
Przed
trzydziestu sześciu
laty wieś założył junak Złotobor, co tłumaczy jej nazwę. Z
oblicza i postawy wielce podobał się niewiastom. Dumali nawet
ludzie czy nie był
Jarowitem, przemierzającym świat w ludzkim przebraniu. Przybył z
daleka, z ziemicy Tocharów, gdzieś na Wschodnim Końcu Świata.
Podróżował podniebnym szlakiem, dosiadając Cikavaca. Rumak ten
przypominał rudego konia z głową i skrzydłami dudka, a do tego
umiał zionąć ogniem jak smok. Nad wielką rzeką Oką, ujrzał
Złotobor nagusieńką białogłowę, skrępowaną powrozami. Leżała
na brzegu, z rzeki zaś wychodziły raki i żarły ją żywcem. Darła
się jak potępiona dusza w Nawii Čortów.
Złotobor zeskoczył z grzbietu Cikavaca i już miał jej pomóc, gdy
mieszkający nad Oką rybacy wyjaśnili mu przyczynę tak srogich
męczarni.
-
Oto ukaraliśmy wiedźmę Bobrojedkę, służebnicę węża
piekielnego Gorynycza. Natchniona przezeń sprowadzała pomór na
ryby, aby nas zagłodzić. Po dwakroć przywiodła do naszej wioski
zbójców, którzy nas łupili i mordowali. Nie wierz jej, panie, bo
od ciągłych kłamstw nabawiła się już zeza!
Złotobor
wysłuchał wyjaśnienia. Pokiwał głową, zatopił miecz w piersi
konającej czarownicy, po czym poleciał dalej. - Powsinoga zamyślił
się. - Przez bitą godzinę ryba prawiła mi o wszystkich smokach i
zbójcach, których Złotobor ubił jak to junacy mają w zwyczaju.
Kiedy doleciał do krainy Pałuków, napotkał szczep zwany
Dzikusami. Wyobraźcie sobie, że przez cały rok, mężowie i
niewiasty z tego szczepu chodzili goło jak ich Jarowit stworzył.
Żarli żołędzie jak kabany. Zimę
zaś przesypiali w ziemnych jamach zwyczajem niedźwiedzi. Złotobor
zakasał rękawy i zabrał się do roboty. Pouczył ich o oddawaniu
czci Agejowi i Enkom. Z mozołem pokazał im jak należy uprawiać
ziemię, hodować zwierzęta i rozpalać ogień. Uczył ich
cierpliwie wszelkich sztuk i
rzemiosł oraz nadał prawa. Na koniec pobłogosławił ich słowami.
-
Niech wasza praca wam popłaca i niech was ozłaca!
Dosiadł
swojego latającego stwora i udał się na zachód ku nowym
przygodom.
-
Powiedz nam, Mistrzu Prawdomówny dlaczego Złotoborze znalazło się
pod wodą? - Dopytywali słuchacze.
Ryc. za: Ojtek86
-
Z czasem przybył w tamte okolice Łysek, wędrowny głosiciel
Złotego Tura. Był chudy jak tyka, a łeb miał gładki niczym
kolano. Odziany w czarny chałat, nosił na szyi złoty talizman;
węża przebitego dwiema włóczniami. Pod wpływem jego kazań
złotoborzanie postawili cztery karczmy i cztery zamtuzy, wszystkie
otwarte dzień i noc. Od Nyi Złotego zakupili licznych niewolników
i niewolnice, aby nie musieć samemu pracować. Odtąd trzask batów
i jęki udręczonych rozbrzmiewały w Złotoborzu od świtu do
zmierzchu. Młodzi poczęli podnosić ręce na swych ojców i matki.
Niedołężnych starców wypędzano precz. Niechciane dzieci
porzucano na żer psom i świniom. Pragnienie zabawy stało się
najwyższym prawem.
Powszechnie zażywano durmany, wpędzające w szaleństwo jak też
warzono piekielne mikstury sprowadzające poronienia i bezpłodność.
Łysek, niesyty wyrządzonych szkód, nawoływał złotoborzan do
krwawego podboju wszystkich szczepów Sklawinów i Antów. Miało
powstać imperium, jak te, którym władał przeklęty Kościej przed
potopem. - Powsinoga wzdrygnął się ze zgrozą. - Enkowie wysłali
do Złotoborza dwóch starców siwobrodych, w białe szaty odzianych,
aby wzywali do opamiętania. Złotoborzanie jednak, podburzeni przez
Łyska, pochwycili obu wieszczów. Zelżyli ich, obdarli z szat, a
następnie wbili na pale. Posłuchali
Łyska także wtedy gdy nakazał im pić krew pomordowanych
wieszczów. Łatwo zgadnąć co było dalej. Nastąpiło oberwanie
chmury. Lało tak długo, aż Złotoborze zamieniło się w jezioro,
a jego mieszkańcy w ryby. Płotka skończyła opowiadać, ja zaś
pozostałem głodny i zły…
-
Jaki z tego morał? - Spytał Jakusz.
-
Zapewne… zapewne… wódka szkodzi. Zwłaszcza w dużych ilościach!
- Wypalił Powsinoga.
Wszyscy
słuchacze wbili wzrok w podłogę, bo i oni nie wylewali za
kołnierz.
